Tháng Năm đánh dấu thời kỳ bước ngoặt quan hệ Mỹ - Trung. Tuy cả hai quốc gia đều cam kết bàn thảo về một thỏa thuận thương mại, nhưng những sự kiện gần đây đang khiến xung đột giữa hai cường quốc dậy sóng, đặc biệt trong vấn đề công nghệ.

Xung đột công nghệ che lấp cơ hội thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung - ảnh 1

Những diễn biến mới nhất của tháng 5 đánh dấu tiến trình dịch chuyển sang xu hướng chủ nghĩa dân tộc mới, tạo ra một bức tranh phân cực hơn trước. Ảnh: Forbes.com

Mỹ đã thuyết phục thành công công ty sản xuất chất bán dẫn Đài Loan (TSMC) đầu tư một nhà máy hiện đại 12 tỉ USD tại Hoa Kỳ. Chính quyền tổng thống Donald Trump cũng ban hành luật ngăn các nhà sản xuất nước ngoài cung cấp chíp vi mạch và các sản phẩm khác được sản xuất bằng công nghệ của Mỹ cho gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc Huawei.

Các công ty công nghệ Mỹ đã đầu tư mạnh mẽ vào Đài Loan từ năm 1979, khi Hoa Kỳ bắt đầu xây dựng quan hệ chiến lược đặc biệt với Đài Loan. Trong nhiều thập niên, Đài Loan đã trở thành điểm nóng sản xuất và đổi mới sáng tạo các sản phẩm bán dẫn và trở thành "hầm trú ẩn" để các doanh nghiệp công nghệ nước ngoài thoát khỏi tầm với của chính phủ Trung Quốc.

Trong đó nổi lên TSMC - nhà sản xuất chíp vi mạch cho nhiều công ty bán dẫn trên thế giới, hầu hết trong số đó là các doanh nghiệp Mỹ bao gồm Nvidia, Qualcomm, Marvell và AMD. Thậm chí quân đội Mỹ cũng đang phụ thuộc vào các con chíp chương trình của TSMC để dùng trong vũ khí và hệ thống định vị.

Vấn đề là Huawei đang dần trở thành một khách hàng quan trọng của TSMC. Dòng chảy hoạt động kinh doanh, con người và công nghệ giữa TSMC và HiSilicon - công ty con của Huawei đã dấy lên lo ngại về việc chính phủ Trung Quốc thâm nhập vào TSMC để phá hoại, kiểm soát, hoặc cố gắng đánh cắp công nghệ và sở hữu trí tuệ liên quan tới sản xuất chíp vi mạch.

Đây là nguyên nhân khiến chính phủ Mỹ tuyên bố sẽ trả một khoản tiền hào phóng để hỗ trợ cho việc xây nhà máy của TSMC.

Xung đột công nghệ che lấp cơ hội thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung - ảnh 2

Huawei đang trở thành một khách hàng quan trọng của TSMC - nơi sản xuất chíp vi mạch cho nhiều công ty bán dẫn trên thế giới, hầu hết trong số đó là các doanh nghiệp Mỹ. Ảnh: Nicholas Asfouri/AFP/Getty Images.  

Bên cạnh đó, Cục Công nghiệp và An ninh Mỹ (BIS) cũng vừa siết chặt khung pháp lý, yêu cầu các công ty nước ngoài phải đăng ký giấy phép trước khi bán ra sản phẩm hoàn chỉnh. Động thái này trực tiếp nhắm tới TSMC, đồng thời khép lại những kẽ hở trong quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Những kẽ hở này đã cho phép các doanh nghiệp Mỹ và nước ngoài tiếp tục bán hàng cho Trung Quốc thông qua việc tái phân bổ chi phí sang các công ty ngoại quốc.

Huawei nay chuyển sang tìm kiếm những nhà cung cấp tiềm năng khác, chẳng hạn như STMicroelectronics, một công ty Pháp - Ý sản xuất chíp cho các phương tiện giao thông tự hành. Đây được cho là thị trường ngách 5G chủ chốt của Huawei.   

Đáp trả những hành động của Mỹ, Trung Quốc đã tuyên bố danh sách những doanh nghiệp không đáng tin cậy, trong số này bao gồm những công ty như Cisco, Qualcomm và Apple. Các công ty lọt vào danh sách đen nói trên có thể chịu điều tra, kiểm toán, ngăn cấm hoạt động sản xuất và kinh doanh.

Hành động này khiến nhiều người liên tưởng tới câu chuyện của năm 2018, khi công ty Micron của Mỹ đệ đơn kiện dân sự chống lại UMC, một công ty bán dẫn Đài Loan vì đã xâm phạm bằng sáng chế và chuyển giao công nghệ sang Fujian Jinhua, một nhà sản xuất chíp vi mạch của Trung Quốc.

Chính phủ Mỹ sau đó đã đưa Fujian Jinhua vào danh sách đen. Đáp lại, tòa án Trung Quốc đã ban hành lệnh cấm Micron kinh doanh chíp trên lãnh thổ quốc gia tỉ dân vì lý do “xâm phạm bằng sáng chế” của Fujian Jinhua.

Những diễn biến mới nhất đang đánh dấu tiến trình dịch chuyển sang xu hướng chủ nghĩa dân tộc mới, nơi các doanh nghiệp phương Tây bắt đầu “hồi hương”, Trung Quốc tuyên chiến với các nhà cung cấp phương Tây "không đáng tin cậy", trong khi Mỹ - Trung vẫn đang nảy sinh những căng thẳng chính trị trên toàn cầu vì dịch Covid-19.

Điều này sẽ tạo ra một bức tranh phân cực hơn, nơi tiêu chuẩn và lý tưởng của Trung Quốc và phương Tây ngày một khác biệt, và bản thân những vấn đề này lớn lao hơn những gì có thể giải quyết trên bàn đàm phán thương mại.


Đọc thêm>>>
Trung Quốc tăng tốc con đường tơ lụa số
Mỹ - Trung đối đầu, bức tranh công nghệ toàn cầu sẽ biến đổi ra sao?
Làn sóng đổi mới sáng tạo của startup công nghệ y tế từ đại dịch Covid-19
Mạng 5G tác động thế nào đến xu hướng tiếp thị ở Đông Nam Á?

"Di chuyển nhanh và phá vỡ các quy tắc. Nếu vẫn chưa phá vỡ cái gì, chứng tỏ bạn di chuyển chưa đủ nhanh.". ---- Mark Zuckerberg - Doanh nhân

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 88 tháng 9.2020

 Số 88 tháng 9.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - CÁ LỚN THEO SÓNG LỚN

    20 thương vụ M&A lớn nhất cho thấy khẩu vị và xu hướng sáp nhập của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.

  • - HÀNH TRÌNH CỦA CJ

    CJ, tập đoàn Hàn Quốc tích cực hoạt động trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập tại Việt Nam.

  • - CỦNG CỐ CHIỀU SÂU

    Vinamilk thực hiện các thương vụ M&A để củng cố chiến lược phát triển chiều sâu cho sản phẩm.

  • RỄ SÂU BÁM CHẶT

    Sau 10 năm mua lại công ty phân phối, doanh thu ở Việt Nam của Daikin tăng lên 24 lần.

  • - MẢNH GHÉP CỦA REE

    Đầu tư vào năng lượng, REE trải qua các thử thách trước khi ghi nhận kết quả.

  • - ỨNG BIẾN TRONG ĐẠI DỊCH

    Một số giải pháp giúp doanh nghiệp xoay trở trong ngắn hạn và khích lệ tinh thần xã hội.

  • - CHUNG MỘT CHIẾN TUYẾN

    Tốc độ triển khai nhanh giúp Vingroup tham gia chuỗi cung ứng linh kiện y tế trên toàn cầu.

  • - DANH SÁCH NGƯỜI GIÀU NHẤT ẤN ĐỘ