Cơ hội xuất khẩu khẩu trang và trang thiết bị y tế nói chung trong giai đoạn dịch Covid-19 không chỉ dành cho các doanh nghiệp lớn mà mở ra thị trường cho cả nhà sản xuất “tay ngang”. Tuy nhiên các chuyên gia cảnh báo tình trạng “lướt sóng” có thể khiến doanh nghiệp rủi ro khi thị trường chuyển đổi sau dịch bệnh.

Hồi tháng 4, bộ Công Thương thông tin đến các doanh nghiệp Việt Nam về nhu cầu nhập khẩu khẩu trang và các trang thiết bị bảo hộ y tế từ các thị trường châu Âu và châu Mỹ. 

Chẳng hạn, Phòng Thương mại khu vực Los Angeles (Los Angeles Area Chamber of Commerce) của Mỹ có nhu cầu nhập khẩu 500 triệu khẩu trang N95 và 200 triệu khẩu trang các loại khác, 1.000 máy thở, 1 tỉ găng tay các kích cỡ, 100 triệu bộ áo choàng y tế và 50 triệu áo bảo hộ phòng dịch.

Thị trường Tây Ban Nha có nhu cầu 123 triệu găng tay nitrile có bột hoặc không bột dùng khám bệnh và phẫu thuật vô trùng, 286.000 mắt kính bảo hộ, hơn 1 triệu bộ quần áo bảo hộ dùng một lần và chống thấm, số lượng tối đa khẩu trang bảo vệ FFP3…

Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), chỉ trong năm 2020, thế giới cần đến 2,2 tỉ khẩu trang phẫu thuật, 1,1 tỉ găng tay y tế, 13 triệu kính bảo hộ và 8,8 triệu tấm che mặt phục vụ cho công tác phòng, chống lây nhiễm dịch bệnh Covid-19.

Xuất khẩu trang thiết bị y tế: Cơ hội nhưng không phải để

Các diễn giả tại tọa đàm những vấn đề cần lưu ý khi xuất khẩu thiết bị bảo hộ y tế sáng 3.6. Ảnh: Bích Trâm

Tại buổi tọa đàm Những vấn đề cần lưu ý khi xuất khẩu thiết bị bảo hộ y tế do trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) tổ chức hôm 3.6, các chuyên gia xúc tiến thương mại cho biết Việt Nam được đánh giá là một trong những nhà cung cấp hàng đầu về ba mặt hàng khẩu trang, găng tay và trang phục bảo hộ.

Riêng khẩu trang được quan tâm nhất do nhu cầu thị trường cao và chi phí đầu tư ban đầu thấp, không chỉ phù hợp với nhà sản xuất lớn về trang thiết bị y tế mà còn là cơ hội cho các doanh nghiệp chưa có nhiều kinh nghiệm trong mảng y tế. 

Theo bà Phạm Thị Hoàng Oanh, CEO công ty TNHH Xúc tiến Thương mại Indochine Vina, khẩu trang là sản phẩm được sử dụng đại trà trong cộng đồng nên nhu cầu thị trường cao hơn hẳn các thiết bị bảo hộ y tế khác. Trong khi chi phí đầu tư máy móc cũng thấp so với sản xuất các thiết bị y tế khác, như dây chuyền sản xuất găng tay, không phải doanh nghiệp nào cũng có khả năng đầu tư.

Các chuyên gia xúc tiến thương mại cho rằng các doanh nghiệp “tay ngang” có lợi thế trong giai đoạn nhu cầu thị trường tăng cao nhờ linh hoạt thay đổi để đáp ứng nhanh so với các nhà sản xuất lớn vốn không thể thay đổi dễ dàng.

Đơn cử, Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) có chương trình khẩn cấp mang tên “Ủy quyền sử dụng khẩn cấp” (EUA – Emegency Use Authorization) với thời gian duyệt chỉ trong 5-10 ngày cho các doanh nghiệp đáp ứng đủ các điều kiện về thiết kế nhãn mác, tài liệu kỹ thuật, các chứng nhận liên quan…

Ở thị trường châu Âu, khẩu trang được xác định là thiết bị y tế nhóm 1, nghĩa là không gây nguy hại đến tính mạng người sử dụng. Nên doanh nghiệp được phép tự công bố CE (chứng nhận tuân thủ các quy tắc an toàn ở châu Âu) và tự chịu trách nhiệm đảm bảo sự tuân thủ mà không cần một cơ quan ở châu Âu trực tiếp sang kiểm định. 

Thực tế không nhiều doanh nghiệp Việt Nam biết đến các chính sách này, ngay cả đối tác mua hàng ở nước sở tại cũng không nắm bắt kịp. Trong khi doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu hợp tác với các đối tác trung gian, dẫn đến nhiều khó khăn trong xuất khẩu. Do đó các chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp nên tìm hiểu kỹ những yêu cầu cụ thể của từng thị trường.

Ông Nguyễn Trần Khánh Hoàng, CEO công ty dịch vụ logistics Super Cargo Service chia sẻ, thủ tục thông quan thiết bị bảo hộ y tế ở mỗi thị trường khác nhau, các mức thuế nhập khẩu cũng khác biệt. “Có doanh nghiệp bị hải quan Mỹ giữ lại hàng tấn khẩu trang vì sản phẩm được thể hiện là “sử dụng cho mục đích y tế” (medical use) nhưng không có đủ chứng từ. Do đó, doanh nghiệp nếu muốn cung cấp sản phẩm khẩu trang đại trà cần lưu ý tránh sai sót này,” ông Hoàng nêu quan điểm.

Hiện các thị trường có nhu cầu cao về khẩu trang mà các doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ, theo đại diện Super Cargo Service gồm Mỹ, Hà Lan, Philippines, Ý, Kuwait, Anh, Cộng hòa Séc, Tây Ban Nha… Tuy nhiên, việc nắm bắt nhu cầu cao hay tận dụng chính sách ưu đãi khẩn cấp chỉ là giải pháp ngắn hạn, còn cơ hội dài hạn chỉ dành cho những doanh nghiệp đủ năng lực tiếp tục nâng cấp chất lượng sản phẩm.

Đơn cử, tài liệu hướng dẫn của FDA nêu rõ, đến khi ngừng chính sách ưu đãi khẩn cấp, cơ quan này sẽ ưu tiên giảm thời gian chờ xét hồ sơ chứng nhận tiêu chuẩn FDA cho các doanh nghiệp đã từng tham gia hỗ trợ chính phủ Mỹ chống dịch bệnh. Còn việc tự công bố chứng nhận CE của châu Âu vẫn kéo dài nếu không có gì thay đổi, nhưng mức độ cạnh tranh giữa các doanh nghiệp sẽ cao hơn khi dịch bệnh suy giảm, khiến nhu cầu thị trường cũng giảm theo.

“Doanh nghiệp phải chuẩn bị dài hạn, sau này nhu cầu thị trường giảm, người dùng khẩu trang sẽ là những đối tượng đặc thù như nhân viên y tế hoặc một số ngành nghề đặc thù khác. Để vẫn sống sót sau dịch bệnh, phải làm tốt sản phẩm ngay từ đầu chứ không nên "ăn đong" vì nhu cầu ngắn hạn,” bà Hoàng Oanh chia sẻ với Forbes Việt Nam.

Hiện thị trường Việt Nam có khoảng 200 doanh nghiệp sản xuất mặt hàng phòng chống dịch bệnh Covid-19 như khẩu trang, găng tay y tế, kính bảo hộ y tế, quần áo phòng dịch Covid-19, theo công bố của bộ Y tế. Trước nhu cầu gia tăng, các cơ sở sản xuất tại Việt Nam được đánh giá cần phải tăng công suất lên đến 40% và bài toán làm sao đáp ứng được các tiêu chuẩn ở từng thị trường sở tại.

Bộ Công thương đánh giá vấn đề doanh nghiệp Việt Nam gặp phải khi xuất khẩu các trang thiết bị bảo hộ chống dịch là sự khác biệt lớn của tiêu chuẩn trong nước và tại các quốc gia nhập khẩu. Do đó trong định hướng phát triển ngành hàng sản phẩm trang thiết bị y tế bền vững, sắp tới bộ Y tế và bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp xây dựng và ban hành hệ thống các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật cụ thể cho các nhóm sản phẩm này.


Đọc thêm>>>
Những ngành kinh doanh ngược dòng thị trường khó khăn
Ba điều “bình thường mới” của môi trường kinh doanh hậu Covid-19
4 sáng kiến ứng phó Covid-19 của đại học Việt Nam nhận tài trợ từ AUF
Từ kinh doanh ghế massage thành gã khổng lồ về chăm sóc sức khỏe
Việt Nam ở đâu trong bảng xếp hạng dịch vụ y tế tốt nhất 2019?

"Di chuyển nhanh và phá vỡ các quy tắc. Nếu vẫn chưa phá vỡ cái gì, chứng tỏ bạn di chuyển chưa đủ nhanh.". ---- Mark Zuckerberg - Doanh nhân

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 88 tháng 9.2020

 Số 88 tháng 9.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - CÁ LỚN THEO SÓNG LỚN

    20 thương vụ M&A lớn nhất cho thấy khẩu vị và xu hướng sáp nhập của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.

  • - HÀNH TRÌNH CỦA CJ

    CJ, tập đoàn Hàn Quốc tích cực hoạt động trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập tại Việt Nam.

  • - CỦNG CỐ CHIỀU SÂU

    Vinamilk thực hiện các thương vụ M&A để củng cố chiến lược phát triển chiều sâu cho sản phẩm.

  • RỄ SÂU BÁM CHẶT

    Sau 10 năm mua lại công ty phân phối, doanh thu ở Việt Nam của Daikin tăng lên 24 lần.

  • - MẢNH GHÉP CỦA REE

    Đầu tư vào năng lượng, REE trải qua các thử thách trước khi ghi nhận kết quả.

  • - ỨNG BIẾN TRONG ĐẠI DỊCH

    Một số giải pháp giúp doanh nghiệp xoay trở trong ngắn hạn và khích lệ tinh thần xã hội.

  • - CHUNG MỘT CHIẾN TUYẾN

    Tốc độ triển khai nhanh giúp Vingroup tham gia chuỗi cung ứng linh kiện y tế trên toàn cầu.

  • - DANH SÁCH NGƯỜI GIÀU NHẤT ẤN ĐỘ