Với tỉ lệ người dân sở hữu thẻ ngân hàng thấp cùng với thói quen sử dụng tiền mặt đang dần thay đổi, Việt Nam được nhìn nhận là một trong những thị trường tăng trưởng mạnh mẽ trong khu vực trong lĩnh vực thanh toán điện tử, đặc biệt thanh toán di động.

Năm 2019, người tiêu dùng tại châu Á thanh toán khoảng 25.000 tỉ USD qua thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ, trong khi đó con số thanh toán qua di động lên đến 51.000 tỉ USD. Dự báo đến năm 2022, những con số này dự kiến sẽ lần lượt đạt 41.000 tỉ đồng USD và 85.000 tỉ USD, tương đương với mức tăng trưởng 30% mỗi năm trong vòng ba năm.

Việt Nam có nhiều yếu tố thuận lợi cho phát triển thanh toán di động - ảnh 1

Tỉ lệ người dân có tài khoản ngân hàng tại các nước trong nghiên cứu của IDC. Nguồn: World Bank

Kết quả nghiên cứu được Tổ chức Dữ liệu quốc tế IDC thực hiện cùng NTT Data công bố cho quý I.2020, đã đưa ra kết luận châu Á ở vị trí vững chắc tiến xa hơn trong việc hướng đến xã hội không tiền mặt. Dữ liệu được IDC thu thập tại 10 thị trường trong đó có Việt Nam nhằm hiểu hơn xu hướng thanh toán thực hiện trong quý 1.2020.

Với 60% dân số thế giới, khu vực này đóng góp khoảng  40% GDP toàn cầu năm 2019, theo World Bank. Đáng chú ý là hệ sinh thái thương mại và thanh toán của châu Á bao gồm nhiều tầng lớp và phức tạp. Trong đó thanh toán điện tử phổ biến với ba hình thức thanh toán qua thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và thanh toán di động (qua các ứng dụng di động hay ví điện tử).

Số liệu từ IDC chỉ ra Trung Quốc là quốc gia đứng đầu về thanh toán trên thiết bị di động với 90% người tiêu dùng hiện sử dụng ví điện tử Alipay hoặc Wechat trên di động. Trong khi đó Hàn Quốc với tỷ lệ người dân có tài khoản ngân hàng chiếm đến 95% dân số, chỉ sau Nhật Bản là quốc gia dẫn đầu về thanh toán thẻ.

Theo IDC, các thị trường này thể hiện những đường hướng phát triển dịch vụ khác nhau ở các nước khác nhau tại châu Á. Một số quốc gia như Ấn Độ, Indonesia hay Malaysia đều đang tìm cách mô phỏng con đường phát triển thanh toán di động của Trung Quốc nhưng IDC cho rằng không có quốc gia nào có thể so sánh với con số tại Trung Quốc và gọi quốc gia này "gần như là xã hội không có tiền mặt".

“Các yếu tố chính ảnh hưởng đến phương thức thanh toán xuất phát từ sự kết hợp giữa văn hóa và lịch sử đối với dịch vụ tài chính. Tuy nhiên những yếu tố này không ổn định và còn tiếp tục phát triển,” IDC nhận định.

Riêng tại Việt Nam, với tỷ lệ số dân có tài khoản ngân hàng khá thấp cùng với đó hoạt động tín dụng chưa thực sự phổ biến. Thanh toán điện tử, trong đó nổi lên với hình thức thanh toán thẻ ghi nợ và thanh toán di động, được dự báo tăng trưởng khá nhanh so với khu vực.

Số liệu từ ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho thấy thanh toán điện tử năm 2019 ghi nhận 418 triệu lượt giao dịch qua điện thoại với tổng giá trị gần 22 triệu tỉ đồng, tăng lần lượt 1,98 lần và 2,1 lần so với năm 2018. Tỷ trọng thanh toán di động tăng trưởng vượt trội so với các kênh thanh toán qua Internet hay thanh toán qua thẻ.

Việt Nam có nhiều yếu tố thuận lợi cho phát triển thanh toán di động - ảnh 2

Đặc biệt trong giai đoạn giãn cách xã hội vì dịch Covid-19, lượng thanh toán phi tiền mặt của Việt Nam tăng mạnh. Chia sẻ tại hội nghị công nghệ mới đây của Forbes Việt Nam, ông Nishikawa Shinichiro - giám đốc cấp cao khu vực Đông Nam Á - NTT Data Global, đơn vị đầu tư vào Payoo, cho biết nền tảng mở trong thanh toán điện tử cho thấy lượng giao dịch của Việt Nam tăng mạnh so với các nước trong khu vực, mặc dù Việt Nam phong tỏa trong thời gian khá ngắn so với các nước.

Cũng theo nghiên cứu của IDC, thanh toán trực tuyến ở Việt Nam được dẫn dắt bởi chuyển khoản qua ngân hàng và thanh toán khi giao hàng (COD), vẫn được xem là các tùy chọn thanh toán phù hợp cho thương mại điện tử. IDC chỉ ra, tính đến năm 2022 thanh toán COD sẽ phải lùi bước trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của hoạt động thanh toán liền mạch của các hình thức mới như ví điện tử hay thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ.

Tuy nhiên Việt Nam vẫn là quốc gia có tỷ lệ người dân sở hữu thẻ ngân hàng ở mức thấp trong khu vực với khoảng 35% dân số trong khi đó việc sử dụng thẻ tín dụng gặp trở ngại bởi yếu tố văn hóa.

Dù vậy cơ hội cho các công ty dịch vụ tài chính - fintech là rất lớn ở các thị trường như Indonesia, Philippines và Việt Nam. Theo IDC, tại những thị trường số dân có tài khoản ngân hàng còn hạn chế, sự phát triển của điện thoại di động và thương mại điện tử cũng đang thúc đẩy các hình thức thanh toán hiện đại dựa trên nền tảng công nghệ tài chính.

Mặt khác, chính phủ Việt Nam cũng đang hướng đến việc giảm sử dụng tiền mặt trong hệ thống tài chính thông qua rất nhiều cơ chế tiền tệ, bao gồm phát hành ví điện tử để xử lý các thanh toán của chính phủ.

Ngoài yếu tố thúc đẩy minh bạch, thanh toán điện tử cũng là xu hướng phát triển mà các nhà kinh doanh cần xem xét để không “đứng ngoài cuộc chơi”. Theo IDC, nếu đứng ngoài cuộc, doanh nghiệp có nguy cơ mất đi những cơ hội mới có khả năng sinh lợi nhờ tiếp cận nhiều dịch vụ mới. Tuy nhiên việc chọn cách hỗ trợ nhiều phương thức thanh toán sẽ đối mặt với nhiều khó khăn khi phải xử lý và đối chiếu phát sinh vì có thêm nhiều thiết bị tại quầy (POS).


Đọc thêm>>>
Vietjet lập công ty con kinh doanh ví điện tử
VNG cung cấp giải pháp xác thực khách hàng điện tử TrueID cho VietCapital Bank
VietinBank và Grab Việt Nam hợp tác chiến lược về thanh toán
Facebook và Paypal rót tiền vào công ty mẹ GoViet để thúc đẩy tài chính số Đông Nam Á
Gần 22 triệu tỉ đồng thanh toán qua di động trong năm 2019

"Giáo dục là làm cho con người tìm thấy chính mình". ---- Socrates - Triết gia

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 89 tháng 10.2020

 Số 89 tháng 10.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - DANH SÁCH 10 NGÂN HÀNG KINH DOANH HIỆU QUẢ NHẤT

    Các ngân hàng tư nhân năng động chiếm tỉ lệ áp đảo và xuất hiện ở các vị trí dẫn đầu.

  • - HÀNH TRÌNH CHINH ĐÔNG

    Đặt ưu tiên hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững, ông Trịnh Văn Tuấn xây dựng ngân hàng Phương Đông theo một lối riêng.

  • - THÀNH TỰU HAI THẬP NIÊN XÂY NỀN

    Nhiều năm ở chiếu dưới, Manulife Việt Nam vươn lên dẫn đầu thị phần bảo hiểm khai thác mới.

  • ĐƯỜNG ĐẾN SIÊU ỨNG DỤNG

    Có trong tay 20 triệu người dùng, MoMo đặt mục tiêu 50 triệu khách hàng và thành siêu ứng dụng.

  • - SỰ TRỞ LẠI CỦA “NGƯỜI CŨ”

    Ông Huỳnh Thanh Phong dẫn dắt FWD, gương mặt mới trong làng bảo hiểm, nhanh chóng phát triển.

  • - PHỎNG VẤN: TÌM KIẾM TRẢI NGHIỆM VƯỢT TRỘI

    Thực trạng, cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số của ngân hàng theo quan điểm lãnh đạo ngân hàng VIB.

  • - DANH SÁCH NHỮNG NGƯỜI GIÀU NHẤT SINGAPORE