Dù tổng thống Donald Trump tuyên bố thỏa thuận thương mại lớn vừa được ký kết sẽ dẫn đến "sự mở cửa của thị trường Trung Quốc", rất có thể điều này sẽ khiến mối quan hệ trước giờ không mấy suôn sẻ giữa Mỹ và Trung Quốc trở nên tồi tệ hơn, bởi vấn đề cốt lõi giữa hai cường quốc vẫn chưa được chạm đến.

Thỏa thuận giai đoạn 1 Mỹ - Trung vẫn chưa thể chạm đến vấn đề cốt lõi giữa hai cường quốc - ảnh 1

Mục tiêu thực sự của chiến tranh thương mại là dỡ bỏ khối kinh tế nhà nước của Trung Quốc, buộc nước này tuân theo các tiêu chuẩn và thông lệ được đề ra bởi các nước phương Tây. Ảnh: Forbes.com

Mỹ và Trung Quốc vừa đạt thỏa thuận giai đoạn 1. Theo đó Trung Quốc sẽ phải mua 40 tỉ USD nông sản Mỹ mỗi năm, siết chặt các biện pháp giúp bảo vệ sở hữu trí tuệ của Mỹ và ngưng ép buộc các doanh nghiệp Mỹ chuyển giao công nghệ khi hoạt động tại Trung Quốc. Đổi lại, Mỹ sẽ ngừng kế hoạch đánh thuế lên 156 tỉ USD hàng hóa Trung Quốc có hiệu lực từ 15.12. Quốc gia này cũng sẽ cắt giảm thuế suất từ 15% xuống còn 7,5% lên 120 tỉ USD hàng hóa Trung Quốc. Mức thuế này đã được áp từ tháng 9. 

Nhiều người tin động thái này sẽ giúp giảm tốc chiến tranh thương mại. Tuy nhiên trên thực tế, đòn thuế 25% đã đánh lên 250 tỉ USD hàng hóa Trung Quốc từ tháng 3.2018 vẫn còn tồn tại. Quan trọng hơn, nguyên nhân cốt lõi gây nứt gãy mối quan hệ Mỹ - Trung vẫn chưa được giải quyết. Theo ông Trump, Mỹ đang chịu thua thiệt khi giao thương với Trung Quốc, bằng chứng là cán cân thương mại đang lệch hẳn về quốc gia tỉ dân.

Tuy vậy vấn đề không chỉ dừng lại ở đó. Mối quan hệ bất hòa giữa Mỹ và Trung Quốc là hệ quả của việc một cường quốc đối đầu với một thế lực mới nổi. Lưỡng đảng Hoa Kỳ đều đồng thuận rằng cốt lõi vấn đề nằm ở cấu trúc và cách quản lý của nền kinh tế Trung Quốc. Điều này đẩy các doanh nghiệp nước ngoài vào thế bị thiệt khi cạnh tranh với các công ty Trung Quốc.

Trung Quốc đã chứng tỏ sự thành thạo trong điều khiển hệ thống quan hệ đa phương để quản lý thương mại toàn cầu. Quốc gia này cũng bẻ cong luật lệ tại những thời điểm và nơi chốn có thể đem lại lợi ích cho mình.

Quốc gia tỉ dân hiện đang ráo riết thu hẹp khoảng cách công nghệ với Mỹ. Theo dữ liệu của Liên Hiệp Quốc, tổng xuất khẩu các mặt hàng thuộc nhóm công nghệ trung bình và cao của Mỹ và Trung Quốc đang ở mức ngang ngửa nhau. Chủ tịch Tập Cận Bình cũng đã đặt bút phê chuẩn chương trình Make in China (Sản xuất tại Trung Quốc) 2025 nhằm biến quốc gia này thành cường quốc dẫn đầu 10 ngành quan trọng trong những năm tới.

Mục tiêu thực sự của chiến tranh thương mại là dỡ bỏ khối kinh tế nhà nước của Trung Quốc, buộc nước này tuân theo các tiêu chuẩn và thông lệ được đề ra bởi các nước phương Tây. Tuy vậy cú hích đứng sau sự phát triển kinh tế và công nghệ của Trung Quốc trong 40 năm qua đến từ khả năng kết hợp các thế lực trên thị trường với bàn tay can thiệp của chính phủ. Sẽ không có gì đáng ngạc nhiên khi Trung Quốc không có ý định đáp ứng yêu cầu loại bỏ cấu trúc kinh tế hiện tại đến từ Mỹ. 

Xét trong bối cảnh hiện tại, thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 là lời thừa nhận "tiến hành thương chiến chống lại Trung Quốc thông qua đòn thuế đã không và sẽ không có kết quả". Cả hai bên đang một lần nữa tập trung nỗ lực để đạt được các mục tiêu chiến lược thông qua các phương thức khác.

Mỹ chắc chắn sẽ giám sát kỹ càng các khoản đầu tư vào công nghệ của Trung Quốc, đưa các công ty Trung Quốc vào tầm ngắm và thực hiện các động thái mạnh mẽ hơn để ngăn chặn Trung Quốc sở hữu các công nghệ hiện đại. Đòn trừng phạt Huawei đang phải gánh chịu chỉ là một phần của viễn cảnh sắp xảy ra.

Ở bên kia chiến tuyến, Trung Quốc ắt sẽ đẩy mạnh chương trình Make in China 2025, bất chấp mọi động thái phản hồi của Mỹ. Nước này cũng sẽ chuẩn bị cho tình huống xấu nhất khi không còn có thể giao thương với Mỹ về lâu dài. Điều này đồng nghĩa kinh tế toàn cầu cũng phải bắt đầu lo nghĩ về cơn bão của sự bất ổn đang chuẩn bị kéo tới.

Nhìn trên phương diện thời gian tâm lý, Mỹ và Trung Quốc đang đứng trên hai tuyến thời gian hoàn toàn khác biệt. Trong khi Mỹ tin rằng mình cần hành động nhanh chóng trước khi vị thế nước này trở nên thua kém Trung Quốc, Trung Quốc lại nhẫn nại hơn. Quốc gia tỉ dân sẵn sàng từ tốn hành động để giảm dần sự phụ thuộc vào thị trường và công nghệ của Mỹ. Sự chênh lệch trong nhận thức thời gian khiến hai bên không còn quá nhiều động lực để ngồi vào bàn đàm phán.          

Đọc thêm>>>
Mỹ đã ký thỏa thuận giai đoạn 1 với Trung Quốc
Fed phát tín hiệu giữ nguyên lãi suất, chứng khoán và vàng đồng loạt tăng
Bạo động và bất ổn thương mại khiến IPO toàn cầu 2019 suy giảm
Tuần khởi sắc của phố Wall sau tin hoãn áp thuế của ông Trump
Thương chiến dùng dằng, chứng khoán Mỹ tụt khỏi mức kỷ lục

"Sức khỏe tốt và trí tuệ minh mẫn là hai điều hạnh phúc nhất của cuộc đời". ---- Publilius Syrus - Nhà văn

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 82 tháng 3.2020

 Số 82 tháng 3.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - SỰ KIỆN & BÌNH LUẬN

    Dịch bệnh toàn cầu, hành động quốc gia

  • - PHỤ NỮ TỰ THÂN TRONG KINH DOANH

    Con đường tri thức - Bà Nguyên Đoàn Kim Sơn xây dựng hệ thống trường Tuệ Đức, kết hợp giữa đạo học phương Đồng và khoa học giáo dụ phương Tây

    Ngọn núi lớn kế tiếp -Ngô Thanh Vân chinh phục mục tiêu kế tiếp: Phát triển những bộ phim có sức hút với khán giả nội địa và phát hành ra quốc tế.

    Tin ở bản thân - Bà Lê Thị Quỳnh Trang tạo dấn ấn khi đưa những chương trình thực tế nước ngoài vào Việt Nam

    Đối diện thách thức - Văn Đinh Hồng Vũ phát triển Elsa thành ứng dụng học tiếng Anh được sử dụng trên 100 quốc gia

  • - DANH SÁCH GIÀU NHẤT HONG KONG

     

  • - KHỞI NGHIỆP TUỔI 50

    Nữ bác sĩ khởi nghiệp xây dựng thương hiệu nước mắm truyền thông.