Trung Quốc một lần nữa đặt mục tiêu tăng cường tài trợ cho các công ty khởi nghiệp công nghệ (startup) thông qua sàn giao dịch mới ở Thượng Hải, nhưng vẫn còn đó những hoài nghi liệu họ có tránh được những cạm bẫy tương tự như những nỗ lực trước đó hay không.

Ra mắt hồi tháng 11 theo chỉ thị của chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, đến nay sàn Giao dịch đổi mới khoa học và công nghệ này thu hút được 92 ứng viên. Sàn mới này là nơi hứa hẹn sẽ xóa bỏ các giới hạn giá cả và giảm thiểu các thủ tục cho các công ty đang tìm cách bán cổ phần cho các nhà đầu tư Trung Quốc. Đây là một phần trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm ngăn họ niêm yết ở thị trường nước ngoài.

Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích cho rằng những quy định mới dường như vẫn chưa đủ và các công ty công nghệ hàng đầu của Trung Quốc vẫn chưa quan tâm đến sàn mới này.

“Chắc chắn chính sách tổng thể hướng đến mục tiêu giúp đưa các công ty lên sàn nhanh hơn và tự do hơn,” Ken Xu, đối tác điều hành tại Thượng Hải của quỹ đầu tư Gobi Partners cho biết, “Tuy nhiên, vẫn có những điểm không chắc chắn về việc thực thi, thời gian và các tiêu chí cốt lõi.”

Sàn giao dịch “kiểu NASDAQ” mới của Trung Quốc đã sẵn sàng, nhưng kỳ lân ở đâu? - ảnh 1

 Zhang Yiming, người sáng lập kiêm giám đốc điều hành của Bytedance Ltd. Ảnh: Gilles Sabrie/Bloomberg)

Thay đổi quan trọng nhất là việc áp dụng hệ thống niêm yết theo phương thức đăng ký, thay cho quy trình kiểm soát kéo dài khiến nhiều công ty phải chờ đợi hơn một năm trước khi niêm yết. Sàn giao dịch mới cũng tạo điều kiện cho các công ty không có lợi nhuận được niêm yết; hứa hẹn cho phép giá cổ phiếu dao động tự do bằng cách loại bỏ các quy định không chính thức giới hạn IPO lần đầu ở mức ngang bằng hoặc thấp hơn lợi nhuận 23 lần.

Bắc Kinh đã thông qua các thay đổi trên sau khi những gã khổng lồ công nghệ như Alibaba và Baidu chọn niêm yết trên các sàn giao dịch của Hoa Kỳ. Sức hấp dẫn họ là các quy định tại Hoa Kỳ thân thiện với công nghệ hơn, cũng như khả năng tiếp cận nguồn vốn dồi dào và tạo dựng được uy tín khi niêm yết trên thị trường quốc tế.

Nhưng đáng chú ý, trên sàn giao dịch mới của Trung Quốc không có sự góp mặt của những “kỳ lân” đã trở thành thương hiệu quen thuộc của quốc gia này, chẳng hạn như Ant Financial - nền tảng thanh toán của Alibaba, cũng như gã khổng lồ ngành truyền thông và giải trí Bytedance.

Ủy ban điều tiết chứng khoán Trung Quốc (CSRC) dự tính, bắt đầu từ tháng 1, sàn giao dịch mới sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển công nghệ lõi cho các mục tiêu phát triển của Trung Quốc. Các công ty thương mại điện tử và cung cấp dịch vụ Internet có sở hữu công nghệ nhưng chủ yếu hướng đến người dùng dường như không phải là ứng viên phù hợp theo định hướng nghiên cứu mà Trung Quốc đang khuyến khích, Xu cho biết.

Các ứng viên hiện tại của sàn này hoạt động trong các lĩnh vực từ công nghệ sinh học đến vật liệu mới, và thậm chí có cả một công ty nhà nước đang gọi vốn 10,5 tỉ nhân dân tệ (1,6 tỉ USD) để chế tạo thiết bị tín hiệu đường sắt.

Tính thanh khoản hiện cũng là mối bận tâm. Lo lắng về nền kinh tế chậm chạp và biến động cổ phiếu, thời điểm này các nhà đầu tư tổ chức không tăng giá trên thị trường cổ phiếu hạng A của Trung Quốc, đang làm ảnh hưởng đến cơ hội thu hút đầu tư từ các tên tuổi lớn. Theo Steven Sun, chuyên gia phân tích của HSBC, cổ phần hạng A của các quỹ tương hỗ trong nước và các công ty bảo hiểm đã giảm 1.000 tỉ nhân dân tệ (149 tỉ USD) trong ba quý đầu năm 2018.

Điều này có nghĩa là các công ty công nghệ đang nổi của Trung Quốc có thể sẽ tìm đến các thị trường uy tín hơn như New York hoặc Hong Kong để tiến hành IPO, Alex Wong, giám đốc công ty quản lý tài sản Ample Capital có trụ sở tại Hồng Kông cho biết.

Thêm vào đó, những ứng viên hiện tại dường như không khác nhiều so với các công ty niêm yết trên sàn ChiNext của Trung Quốc tại Thâm Quyến hoặc sàn giao dịch thứ ba mới ở Bắc Kinh. Hai sàn này cũng được thành lập với những hứa hẹn về việc nới lỏng yêu cầu niêm yết để các startup có thể tiếp cận các nhà đầu tư trong nước, nhưng cả hai đều đã qua chu kỳ bùng nổ, sự nhiệt tình ban đầu đã chạm đỉnh, sau đó khối lượng giao dịch giảm dần bởi sự hưng phấn của các nhà đầu tư đã giảm đi.

“Chúng ta không nói về những gã khổng lồ như Ant Financial mà nhắc đến những tên tuổi nhỏ hơn,” Wong chia sẻ khi đề cập đến sàn giao dịch mới và cho biết sẽ không đầu tư vào đó. “Nhiều công ty trong đó làm việc theo bản năng, trên thị trường còn rất nhiều lựa chọn khác.”

Để đảm bảo sự tham gia của thị trường, Trung Quốc yêu cầu những nhà tài trợ IPO trên sàn mới phải mua 5% cổ phần do các công ty được sàn hỗ trợ phát hành và nắm giữ trong vòng hai năm. Các nhà quản lý sàn cũng đặt ra giới hạn, chỉ cho phép những nhà đầu tư có ít nhất hai năm kinh nghiệm giao dịch và có số vốn tối thiểu 500.000 nhân dân tệ (74.000 USD). Nhưng Wong cho rằng như thế là “làm quá” vì nhà đầu tư Trung Quốc đã hiểu rõ về sự nhiệt tình đối với những đợt IPO mới.

“Những cổ phiếu này có thể cao hơn nhiều giá trị thực do hoạt động đầu cơ,” ông nói, dù chia sẻ thêm đây mới là giai đoạn đầu. Wong đang chờ xem diễn biến thị trường như thế nào.

"Khi cảm thấy mọi thứ đều bất lợi cho bạn, hãy nhớ rằng máy bay cất cánh ngược hướng gió chứ không phải xuôi theo chiều gió". ---- Doanh nhân Henry Ford

Five Star West Lake

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 73 tháng 6.2019

 Số 73 tháng 6.2019

Bao Forbes Vietnam so 73
 
  • - DANH SÁCH 50 CÔNG TY NIÊM YẾT TỐT NHẤT
  • - BIA CŨ, BÌNH MỚI (THAY ĐỔI Ở SABECO)
  • - CẦU NỐI THẾ HỆ (THẾ HỆ THỨ BA TẠI FPT)
  • - QUÁ NHANH, QUÁ NGUY HIỂM (CÂU CHUYỆN YEAH1)

Các số báo khác