Kết quả kinh doanh nửa đầu năm của các nhà băng đang giao dịch trên ba sàn cho thấy dù lợi nhuận vẫn tăng nhưng rủi ro nợ xấu cũng ngày càng lớn, đặc biệt khi hoạt động tín dụng đang chịu tác động mạnh bởi đại dịch. 

Theo thống kê của Forbes Việt Nam, 19 ngân hàng giao dịch trên 3 sàn đang chiếm hơn 63% dư nợ toàn hệ thống. Báo cáo tài chính bán niên 2020 của các ngân hàng cho thấy, tại thời điểm 30.6.2020, tổng nợ xấu của 19 ngân hàng là 92.615 tỉ đồng, tăng hơn 38,6% so với thời điểm đầu năm.

Tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ cho vay cũng tăng lên 1,72% so với mức 1,28% thời điểm đầu năm. Ngoại trừ Techcombank, VPBank có nợ xấu trên dư nợ giảm, các ngân hàng còn lại đều ghi nhận nợ xấu tăng so với đầu kỳ.

 

Trong đó hơn một nửa là nợ có khả năng mất vốn (nợ nhóm 5) với hơn 50.343 tỉ đồng. Theo đó, 14/19 ngân hàng có nợ nhóm này tăng so với cùng kỳ. Mức tăng mạnh nhất ghi nhận tại ngân hàng Kiên Long với nợ nhóm 5 tăng vọt lên 2.145 tỉ đồng, gấp 9 lần so với thời điểm đầu năm, kéo theo tỷ lệ nợ xấu tăng từ mức 1,02% đầu năm lên 6,59% vào cuối quý II.2020.

Các ngân hàng khác cũng có tỷ lệ nợ xấu cao trên 3% là VPBank (3,21%) và Bản Việt (3,09%). Đáng chú ý, nợ xấu của VPBank đã giảm so với mức 3,42% hồi đầu kỳ nhờ thu hẹp quy mô nợ nhóm 3 và 5 nhưng tăng trưởng dư nợ trên 5,04%, cao hơn bình quân ngành 3,26% trong nửa đầu năm.

Trong khi đó, xét về tỷ trọng, ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam có tổng nợ xấu lớn nhất, gần 22.800 tỉ đồng trong tổng dư nợ xấp xỉ 1,14 triệu tỉ đồng. Nợ xấu phát sinh hơn 12.000 tỉ đồng trong khi quy mô dư nợ tăng 2%, kết quả, nợ xấu cuối kỳ 2% trong khi đầu năm chỉ 1,75%.

Xếp sau BIDV về quy mô nợ xấu là ngân hàng Công thương Việt Nam (Vietinbank). Mặc dù nợ nhóm 5 thấp hơn so với đầu kỳ nhưng nợ nhóm 3 và 4 lại tăng mạnh, đưa tổng nợ xấu lên gần 16.000 tỉ đồng, tăng 48% so với đầu kỳ, tương đương 1,69% dư nợ so với 1,16% của đầu năm.

Nằm ở nhóm có chất lượng tài sản ổn định nhưng VCB cũng không ngoại lệ. Nợ tăng mạnh ở Vietcombank chủ yếu ở nhóm 3 và 4, dù tỷ lệ nợ xấu thấp nhất trong 19 ngân hàng nhưng vẫn tăng 0,83% so với đầu năm là 0,79%.  

Chỉ tính riêng 3 ngân hàng quốc doanh, tổng dư nợ chiếm hơn một nửa nhóm các ngân hàng trên sàn, trong đó nợ xấu ở mức 1,58%, cao hơn so với mức 0,97% thời điểm cuối năm 2019.

Techcombank trở thành điểm sáng về chất lượng tài sản. Mặc dù tăng trưởng tín dụng thấp hơn mức chung của ngành nhưng tỷ lệ nợ xấu từ 1,33% đầu năm giảm xuống 0,9% cuối tháng 6.2020. Trong đó nợ nhóm 5 giảm mạnh 64% so với đầu kỳ. 

Nợ xấu nhà băng sáu tháng to dần - ảnh 1

Nguồn: Báo cáo tài chính các ngân hàng

Ngân hàng này cũng chủ động tăng trích lập dự phòng nhưng lợi nhuận nửa đầu năm vẫn tăng hơn 19% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt hơn 5.393 tỉ đồng. Chia sẻ tại buổi họp giới phân tích mới đây, đại diện ngân hàng cho biết một trong những yếu tố đóng góp đáng kể cho lợi nhuận là thu nhập phí tăng trưởng mạnh từ hoạt động bảo lãnh trái phiếu.

Nợ xấu tăng kéo theo các khoản trích lập dự phòng của các ngân hàng cũng tăng. Theo dữ liệu từ báo cáo ngành ngân hàng của công ty chứng khoán BSC, chi phí trích lập dự phòng các nhà băng ước tăng 10% trong nửa đầu năm. Tỷ lệ dự phòng trên dư nợ cho vay được cải thiện lên mức xấp xỉ 1,4%.

Cùng với giá trị tài sản đảm bảo cao hơn khoản hai lần so với các khoản vay cũng giúp các ngân hàng tăng sức chống chịu với các khoản nợ xấu có thể phát sinh trong các quý tới. Theo dữ liệu của Fiingroup, ước tính đến đầu tháng 6.2020, các ngân hàng đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho các khách hàng với dư nợ 172.365 tỉ đồng, chiếm khoảng 7% tổng dư nợ chịu ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 là 2,5 triệu tỉ đồng, theo Ngân hàng Nhà nước.

“Nếu không có việc cho phép cơ cấu nợ theo Thông tư 01/2020/TT-NHNN, tỷ lệ nợ xấu và tỷ lệ tạo mới nợ xấu trong năm 2020 sẽ ở mức cao hơn”, báo cáo FiinPro nhìn nhận.

Cũng theo Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 6, tín dụng toàn ngành tăng 3,65% với dư nợ xấp xỉ 8,5 triệu tỉ đồng. Theo cập nhật của BSC tính đến hết tháng 7, tăng trưởng tín dụng của các ngân hàng niêm yết chỉ đạt 3,5% trong khi cùng kỳ năm ngoái tăng 7,5%. Trong đó dư nợ tăng trưởng 6% ở nhóm doanh nghiệp lớn trong khi nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) chỉ tăng khoảng 1%.

Nợ xấu nhà băng sáu tháng to dần - ảnh 2

Nguồn: Báo cáo tài chính các ngân hàng 

Theo đó, phòng phân tích của BSC cũng đánh giá lại triển vọng ngành ngân hàng, giảm dự báo tăng trưởng tín dụng xuống còn 9% cho năm 2020 từ 10,5% của dự báo trước đó. Theo BSC, suy giảm kinh tế đã ảnh hưởng đến nhu cầu tín dụng của cả nền kinh tế.

Báo cáo phân tích dù có các gói tài chính kích thích, mặt bằng lãi suất cho vay và huy động đều giảm nhưng nhu cầu vay vốn sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp hiện ở mức thấp, các nhà băng cũng thận trọng hơn trong việc giải ngân.

Trước đó Ngân hàng Nhà nước đã phát đi thông điệp về việc không thể hạ chuẩn cho vay để kéo tín dụng. BSC cho rằng các doanh nghiệp lớn sẽ được ưu tiên cho vay trong khi khối chịu nhiều tổn thương sẽ là SMEs, phải hạn chế để tránh cú sốc nợ xấu.

Đáng chú ý dù nợ xấu tăng, tín dụng chậm lại nhưng lợi nhuận nửa đầu năm nhiều nhà băng vẫn tốt. Thống kê của Forbes Việt Nam, 19 ngân hàng tạo ra hơn 46.707 tỉ đồng lãi ròng nửa đầu năm, tăng gần 12% so với cùng kỳ năm trước trong khi lợi nhuận toàn thị trường niêm yết đi xuống.

BSC cho rằng doanh thu và lợi nhuận của ngân hàng sẽ suy giảm trong nửa cuối năm do việc tiếp tục hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp cùng mức trích lập dự phòng cao hơn so với đầu năm.

Trao đổi với Forbes Việt Nam bên lề sự kiện mới đây, chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành lý giải lợi nhuận nửa đầu năm của các ngân hàng vẫn tốt có thể là “dư âm” của năm 2019, nhiều ngân hàng "có của để dành". Tình hình cuối năm chắc chắn sẽ thể hiện rõ ràng hơn các tác động của nợ xấu, sẽ không thấp hơn 3%.


Đọc thêm>>>
Fed tuyên bố thay đổi chính sách lạm phát
Standard Chartered cấp tín dụng 100 tỉ đồng cho May 10 sản xuất khẩu trang y tế
Nửa đầu năm 2020 các công ty tỉ đô trên sàn làm ăn ra sao?
70% trái phiếu doanh nghiệp được phát hành bởi ngân hàng và công ty bất động sản
Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hạ lãi suất điều hành lần thứ 3 trong năm

"Khởi nguồn kinh doanh là để tạo ra hạnh phúc, không phải để tích lũy của cải.". ---- B.C Forbes

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 90 tháng 11.2020

 Số 90 tháng 11.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 10 NHÀ PHÁT TRIỂN BẤT ĐỘNG SẢN HÀNG ĐẦU

    Danh sách 10 nhà phát triển bất động sản hàng đầu dựa trên số lượng sản phẩm đưa ra thị trường từ năm 2014 đến nay.

  • - NGƯỜI CỦA THỊ TRƯỜNG

    Ông Nguyễn Đình Trung đưa Hưng Thịnh từ một công ty môi giới thành nhà phát triển bất động sản có hệ sinh thái khép kính.

  • - KHU ĐÔ THỊ XANH

    Gamuda Land bền bỉ phát triển hai khu đô thị xanh tại Hà Nội và TP.HCM.

  • NGƯỜI XÂY TỔ ẤM

    Chuỗi siêu thị nội thất Baya tái cơ cấu hoạt động khi thị trường bất động sản trầm lắng.

  • - SẴN SÀNG ĐÓN LẤY CƠ HỘI

    Với bảy nhà máy, Staint Gobain nắm bắt cơ hội ở đất nước trong thời kỳ đô thị hóa.

  • - ĐÓN ĐẦU TƯƠNG LAI

    Các doanh nghiệp bất động sản sẵn sàng đầu tư lớn cho công nghệ trong bất động sản.

  • - ƯU TIÊN NHỮNG CON ĐƯỜNG LÀM NÊN SỰ GIÀU CÓ

    Thứ trưởng bộ Giao thông Vận tải chia sẻ về chiến lược phát triển hạ tầng, và kế hoạch triển khai trong năm năm tới.