Dịch Covid-19 ngày càng lan rộng, khiến hơn 2.600 người chết và hơn 79.000 người nhiễm bệnh. Trung Quốc - nơi dịch bệnh bùng phát đang hứng chịu tác động nặng nề nhất, các doanh nghiệp sản xuất đang mắc kẹt giữa tình thế lưỡng nan: giữ an toàn cho công nhân hay hy sinh sự tồn tại của chính mình trong ngành.

Trung Quốc đã yêu cầu các nhà máy tại hầu hết địa phương đóng cửa trong suốt tháng 1.2020 trong khi quốc gia này chật vật để kiểm soát dịch bệnh bùng phát từ Vũ Hán. Trên danh nghĩa, các cơ sở sản xuất sẽ quay lại hoạt động vào ngày 9.2, nhưng hiện thực lại diễn ra rất khác.

Đúng ngày 9.2, Cui Kexu, như hàng ngàn chủ nhà máy Trung Quốc khác, thấp thỏm chờ đợi "đèn xanh" từ chính quyền. Nhưng không một tín hiệu nào xuất hiện. Gần hai tuần trôi qua, nhiều nhà máy ở Trung Quốc vẫn đóng cửa im lìm, dấy lên lo lắng về ảnh hưởng lâu dài mà ngành sản xuất phải gánh chịu kể từ khi dịch Covid-19 lan rộng khiến 2.619 người chết và 79.561 người nhiễm bệnh trên toàn cầu, tính đến 9h sáng nay, 24.2.

Các quản lý và thương nhân lên tiếng phàn nàn về luật định trái ngược và bất bình đẳng khắp Trung Quốc. Dù chính phủ nhấn mạnh guồng máy kinh tế sẽ sớm được tái khởi động, hứa hẹn cắt giảm thuế và thực hiện hàng loạt viện trợ để cứu giúp những ngành công nghiệp chịu thiệt vì vi-rút corona, chính quyền địa phương lại ngăn không cho các nhà máy mở cửa trở lại. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc giờ đây mắc kẹt giữa tình thế lưỡng nan: giữ an toàn cho công nhân hay hy sinh sự tồn tại trong ngành.

Ngành sản xuất Trung Quốc chật vật giữa tâm dịch corona - ảnh 1

"Nếu tình trạng không ổn định được trong tháng Ba, chuỗi cung và danh xưng phân xưởng thế giới của Trung Quốc sẽ sụp đổ," Liu Kaiming, người đứng đầu Viện nghiên cứu đương đại, chuyên nghiên cứu điều kiện làm việc tại các nhà máy tại Trung Quốc nhận định. Ảnh: Barcroft Media/ Getty Images. 

Điển hình cho tình trạng trên phải kể đến chính quyền Tây Nam Trung Quốc đưa ra yêu cầu các nhà máy phải cung cấp hai khẩu trang cho mỗi công nhân hằng ngày, đồng thời trữ sẵn lượng khẩu trang đủ dùng trong hai tuần thì mới được mở cửa trở lại, theo lời Paul Sives, chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu tại Tây Nam Trung Quốc. "Nhưng đây là yêu cầu bất khả thi," ông cho biết, bởi khẩu trang trên thị trường đang trong tình trạng liên tục cháy hàng.

Trong số 50 doanh nghiệp nằm trong cụm ngoại ô Thành Đô, thủ phủ Tứ Xuyên, chỉ có 5 nhà máy đang hoạt động. "Khó khăn này có tầm vóc rất lớn," chủ tịch phòng Thương mại châu Âu Joerg Wuttke tại đây cho biết, đồng thời bổ sung thêm việc luân chuyển hàng hóa ra nước ngoài trong thời điểm này là một "cơn ác mộng".

Tình trạng tương tự cũng đang diễn ra tại Thượng Hải. "Sự quan liêu và bối rối là những từ khóa chúng tôi nghe được từ các thành viên," chủ tịch phòng Thương mại châu Âu tại Thượng Hải Carlo D'Andrea chia sẻ. Ông cho hay các tòa nhà tại đây đều từ chối bật điều hòa vì lo sợ vi-rút có thể phát tán qua hệ thống lọc khí. Nhiệt độ trong nơi làm việc vì thế rơi xuống dưới 15 độ C, khiến người lao động e ngại rủi ro nhiễm lạnh. Một khi bị sốt, họ có thể sẽ bị cấm sử dụng các phương tiện giao thông công cộng, tiếp cận siêu thị và nhiều nơi khác bởi khách hàng tại những địa điểm trên đều bị kiểm tra thân nhiệt.    

Paul Sives cho rằng nếu tình trạng trên tiếp diễn thêm một hoặc hai tháng nữa, các doanh nghiệp quy mô nhỏ sẽ bị hủy hoại.

Ông Cui Kexu, người sở hữu một nhà máy sản xuất số lượng lớn nhiều loại rượu tại Vân Nam, một tỉnh giáp ranh Việt Nam cho biết trong điều kiện thông thường, doanh nghiệp của ông có thể sống sót mà không hoạt động trong sáu tháng. Điều khiến mọi thứ trở nên phức tạp là nhà kho của công ty ông cũng bị đóng cửa, khiến việc chuyển hàng trở nên bất khả thi.

"Chúng tôi hy vọng có thể quay lại làm việc càng sớm càng tốt," Cui bày tỏ. Tuy vậy ông vẫn ủng hộ các biện pháp chống bệnh dịch lây lan của chính phủ Trung Quốc. Cui tin rằng về dài hạn, việc đóng cửa doanh nghiệp vì vi-rút corona sẽ chỉ gây ảnh hưởng nhẹ tới nền kinh tế. "Trong quý đầu tiên, ảnh hưởng này sẽ khá đáng kể," ông nhận định.

Sun Lijian, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu tài chính của đại học Phục Đán Thượng Hải cho biết sẽ rất khó dự đoán ảnh hưởng lâu dài của đợt dịch bệnh này lên nền kinh tế Trung Quốc. Các yếu tố quan trọng cần xem xét là dịch bệnh sẽ được kiểm soát nhanh chóng ra sao và cần bao nhiêu thời gian để người tiêu dùng phục hồi niềm tin vào thị trường.    

Một tháng kể từ khi dịch Covid-19 lan rộng, người Trung Quốc hầu như không mua sắm gì, ngoại trừ các nhu yếu phẩm và các sản phẩm giúp họ an toàn khỏi rủi ro mắc bệnh, ông Sun nói. Tính trong 16 ngày đầu tháng 1.2020, doanh số bán lẻ của ngành xe hơi du lịch Trung Quốc đã sụt giảm 92% so với cùng kỳ năm ngoái, theo dữ liệu của Hiệp hội Xe hơi du lịch Trung Quốc.

Kinh tế Trung Quốc vốn vẫn chịu áp lực từ cuộc chiến thương mại dùng dằng suốt hai năm qua với Mỹ. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp tại Trung Quốc băt đầu dịch chuyển sang các quốc gia Đông Nam Á để né đòn thuế và tiết kiệm chi phí. Dịch corona đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về rủi ro của chiến lược "dồn tất cả trứng vào một rổ" của doanh nghiệp, Wuttke chỉ ra

Một vài nhà quan sát cho biết dịch bệnh chính là sự kiện đánh dấu cú trượt dài của ngành sản xuất Trung Quốc. Liu Kaiming, người đứng đầu Viện nghiên cứu đương đại, chuyên nghiên cứu điều kiện làm việc tại các nhà máy tại Trung Quốc nói với tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng rằng nếu tình trạng không bình ổn vào tháng Ba, "chuỗi cung và danh xưng phân xưởng thế giới của Trung Quốc sẽ sụp đổ."

Nhiều người khác trông đợi vào sự sẵn sàng của người tiêu dùng Trung Quốc nhằm thúc đẩy nền kinh tế, với sự hỗ hợ đến từ chính phủ. "Nếu có sự kết hợp của các cấp cính trị với kinh tế tư, những trở ngại làm tắc nghẽn sản xuất sẽ sớm được giải quyết," Richard McGregor, chuyên gia phân tích của Viện nghiên cứu Lowy tại Sydney (Úc) nhận định. "Trung Quốc rất giỏi trong việc huy động nguồn lực. Nếu họ cần huy động cả bộ máy kinh tế, họ có thể làm vậy," ông nói. 

Đọc thêm>>>
Dịch bệnh corona lan nhanh ở Hàn Quốc, trường học Việt Nam sẽ mở trở lại đầu tháng 3
Ít nhất 5 triệu doanh nghiệp toàn cầu chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 ở Trung Quốc
Nỗi lo nhà máy tại Việt Nam ngưng sản xuất vì “đứt” chuỗi cung ứng
Tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2020 giảm ít nhất 0,55%
Dịch 2019-nCoV chỉ ra mức phụ thuộc của kinh tế Mỹ vào Trung Quốc
Tăng trưởng kinh tế toàn cầu 2020 sẽ giảm 0,3% vì dịch bệnh Covid-19

"Sức khỏe tốt và trí tuệ minh mẫn là hai điều hạnh phúc nhất của cuộc đời". ---- Publilius Syrus - Nhà văn

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 83 tháng 4.2020

 Số 83 tháng 4.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - MẮT XÍCH THIẾT YẾU

    Dịch vụ kiểm định là mắt xích nhỏ nhưng quan trọng để nông sản Việt Nam xuất khẩu vào các thị trường tiêu dùng cao cấp

  • - TRUY XUẤT NGUỒN GỐC

    Cùng với kiểm định, truy xuất nguồn gốc là chìa khóa giúp nông sản của Việt Nam đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch vào các thị trường tiêu chuẩn chất lượng cao

  • - MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CHO TRỒNG TRỌT VIỆT NAM
  • - TRƯỚC KHI TUNG CÁNH

    Phát triển phần mềm quản lý giúp các nhà xe hoạt động hiệu quả, Phan Bá Mạnh nhắm tới dùng dữ liệu để nâng cao hiệu quả kinh doanh vận tải hành khách

  • - DANH SÁCH FINTECH 50
  • - THAY ĐỔI CUỘC CHƠI

    William Tanuwijaya đưa Tokopedia trở thành kỳ lân lớn thứ ba của Đông Nam Á và anh vẫn chưa dừng lại ở đó

  • - ĐỐI THỦ MỚI CỦA ELON MUSK