Tổng số vốn đầu tư các startup Việt Nam nhận được trong năm 2018 đã tăng gấp ba lần so với năm trước, lên đến 889 triệu USD, theo Báo cáo Thường niên về tình hình đầu tư khởi nghiệp 2018 do Topica Founder Institute (TFI) thực hiện vừa công bố hôm 16.1.

Năm 2018, về số thương vụ nhận được đầu tư là 92, bằng với năm 2017, tuy nhiên về giá trị đầu tư cao gấp ba lần. Trong đó, chỉ 10 giao dịch hàng đầu đã mang về 734 triệu USD, chiếm 83% tổng giá trị thỏa thuận, bao gồm 100 triệu USD đầu tư vào Yeah1; 50 triệu USD vào Topica; 51 triệu USD vào Sendo và 7 thương vụ không được phép công bố.

Có 48 thương vụ trong giai đoạn nhận vốn vòng hạt giống (Seed) và Pre-seed (10 triệu USD); 22 thương vụ gọi vốn vòng Series A và Pre-A (136 triệu USD); sáu dự án ở vòng series B (86 triệu USD); năm thương vu ở vòng Series C (178 triệu USD); một ở vòng Series D (50 triệu USD); và 9 thương vụ mua lại và chuẩn bị IPO (417 triệu USD).

Quỹ đầu tư trong nước chiếm ưu thế

Ông Mai Duy Quang, đồng giám đốc TFI nhận định năm 2018 thị trường cũng chứng kiến các quỹ đầu tư trong nước chi mạnh tay cho các startup Việt Nam, lên đến 60% tổng giá trị đầu tư, bao gồm VinaCapital Ventures, Vingroup Ventures, ESP Capital, Viet Capital Ventures… Sáu quỹ đầu tư trong nước đã công bố khoản đầu tư giá trị gần 500 triệu USD.

"Với số vốn đầu tư khá mạnh, các startup Việt Nam có thêm tiềm lực để cạnh tranh với các đối thủ trực tiếp. Cả Tiki và Sendo đều nhận được vốn đầu tư khá mạnh để “chiến đấu” với Shopee và Lazada trong lĩnh vực thương mại điện tử trong năm 2019 này," ông Quang nói.

Năm 2018: Gần 900 triệu đô la Mỹ đổ vào startup Việt Nam - ảnh 1

Ông Mai Duy Quang, đồng giám đốc TFI trình bày báo cáo thường niên về đầu tư startup tại Việt Nam năm 2018. Ảnh: Topica cung cấp.

Bên cạnh bức tranh đầu tư startup, TFI nhận định có một số điểm sáng nổi bật trong năm 2018. Chẳng hạn VNG trở thành công ty kỳ lân (unicorn) công nghệ đầu tiên của Việt Nam nếu báo cáo tài chính quý 4.2018 chốt định giá thị trường ở mức 1,5 tỉ USD (báo cáo tài chính quý 3.2018 ghi nhận ngày 30.9.2018 định giá tạm thời ở mức 1,57 tỉ USD). VNG đứng vào vị trí 30 trong top 40 thương hiệu giá trị nhất Việt Nam 2018 của Forbes Việt Nam với giá trị lên đến 47,2 triệu USD.

Yeah1 lên sàn HOSE với định giá hơn 500 triệu USD sau khi đã gọi được gần 100 triệu USD trong vòng Pre-IPO. Thị trường cũng chứng kiến các thương vụ sáp nhập có giá trị gần 200 triệu USD, bao gồm các thương vụ giữa Grab và Moca; Sea mua Foody và Giaohangtietkiem; PropertyGuru và Batdongsan.com.vn; Vntrip sáp nhập Atadi…

Fintech vẫn là lĩnh vực startup được đầu tư nhiều nhất, chiếm 117 triệu USD với 8 thương vụ. Kế đến là thương mại điện tử với 21 thương vụ, chiếm 104 triệu USD – so với năm 2017 chỉ có 5 startups trong lĩnh vực này nhận được đầu tư.

Lĩnh vực ứng dụng du lịch công nghệ (TravelTech) tạo bất ngờ lớn khi có đến 8 thương vụ chốt được 64 triệu USD đầu tư, bao gồm: Vntrip, Luxstay, Atadi, Vleisure… Xếp thứ tư là mảng Logistics (vận chuyển và hậu cần); và Edtech (công nghệ giáo dục) với 4 thương vụ có giá trị trên 50 triệu USD.

Năm 2018: Gần 900 triệu đô la Mỹ đổ vào startup Việt Nam - ảnh 2

Các lĩnh vực thu hút nhiều vốn đầu tư vào startup Việt Nam năm 2018. Ảnh: Topica cung cấp.

Mô hình hợp tác giữa quỹ đầu tư và vườn ươm startup

Cũng trong khuôn khổ sự kiện này, TFI đã công bố hợp tác với quỹ đầu tư mạo hiểm Insignia Ventures Partners (IVP), cam kết đầu tư vào các startup tốt nghiệp từ TFI với một mức đầu tư cố định hàng năm tối thiểu 500.000 USD cho mỗi khóa. Đây được xem là mô hình hợp tác đầu tiên giữa một quỹ đầu tư mạo hiểm châu Á và một lò đào tạo startup lớn nhất Đông Nam Á.

Năm 2018: Gần 900 triệu đô la Mỹ đổ vào startup Việt Nam - ảnh 3

TFI và IVP ký hợp tác hỗ trợ startup Việt Nam. Ảnh: Topica cung cấp.

IVP là quỹ đầu tư của Singapore với số vốn hơn 150 triệu USD đứng sau nhiều thuơng vụ đầu tư mạo hiểm của giới startup công nghệ châu Á. Tại Việt Nam, IVP đã đầu tư vào Logivan, một startup công nghệ về kết nối xe tải tốt nghiệp từ TFI.

Ông Yinglan Tan, nhà sáng lập IVP nói với Forbes Việt Nam, các startup Việt Nam của TFI không bị ràng buộc phải nhận đầu tư từ quỹ này như một điều kiện trong mô hình hợp tác với TFI, nhưng ông nhấn mạnh, Insignia Ventures Partners có nhiều kinh nghiệm tại các thị trường như Mỹ, Trung Quốc, Singapore…sẽ giúp cho startup tăng tốc mạnh mẽ như trường hợp của Logivan có tốc độ tăng trưởng gần 100 lần sau khi nhận đầu tư.

Ông Mai Duy Quang cho biết chỉ có khoảng 5 đến 10 startup tốt nghiệp mỗi khóa huấn luyện của TFI. “Thông thường chỉ khoảng 5% startup đăng ký tham gia huấn luyện được tốt nghiệp vì chúng tôi sẽ loại dần trong quá trình đào tạo theo các tiêu chí của TFI”, ông Quang giải thích. Sau 7 năm hoạt động, tính đến nay, có hơn 60 startup từ TFI đã gọi vốn thành công hơn 30 triệu USD từ các quỹ đầu tư quốc tế.

"Đức hạnh và xấu xa cũng giống như sự sống và cái chết hoặc tinh thần và vật chất: chúng là những điều tồn tại đối nghịch luôn đi kèm với nhau". ---- Samuel Butler (Tiểu thuyết gia)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 71 tháng 4.2019

 Số 71 tháng 4.2019

Bao Forbes Vietnam so 70
 
  • - TÌM LỐI ĐI RIÊNG (XÂY DỰNG CHUỖI GIÁ TRỊ SẢN XUẤT CÀ PHÊ)
  • - THAM VỌNG TRÁI CÂY VIỆT
  • - THIẾT LẬP MẮT XÍCH MỚI (CHẾ BIẾN RAU CỦ TẠI VIỆT NAM)
  • - CƠN HƯNG PHẤN GIÁ RẺ

Các số báo khác