Nhật Bản, quốc gia đang trong giai đoạn diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19. Đây là thị trường xuất khẩu lao động lớn nhất của Việt Nam, hơn 400.000 người Việt đang học tập và làm việc tại nước này phải chịu những ảnh hưởng nhất định.

Ngày 16.4, Nhật công bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, mở rộng phạm vi trước đó chỉ áp dụng với 44% dân số Nhật Bản tại 7 tỉnh thành, trong đó có thủ đô Tokyo. Tình trạng khẩn cấp sau khi số ca bệnh lẫn tử vong tăng nhanh tại nước này, tính đến hết ngày 19.4, số ca nhiễm Covid-19 tại Nhật đã vượt 10.000 người và gần 230 ca tử vong.

Như vậy cả nước Nhật sẽ ở trong tình trạng khẩn cấp kéo dài đến ngày 6.5, chính quyền các địa phương sẽ yêu cầu người dân ở nhà, đóng cửa trường học và các cơ sở kinh doanh, trong bối cảnh tốc độ lây lan Covid-19 ở Nhật đã tăng hơn gấp ba lần chỉ trong hai tuần, từ ngày 7-20.4. 

Đáng chú ý, Nhật là thị trường xuất khẩu lao động lớn nhất của Việt Nam trong hai năm qua và luôn nằm ở tốp 3 thị trường lớn nhất trong 5 năm gần nhất, theo cục Quản lý lao động ngoài nước, thuộc bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Lao động Việt Nam tại Nhật lao đao vì Covid-19 - ảnh 1

Số lao động Việt Nam đến Nhật Bản tăng nhanh từng năm, từ năm 2018 vượt qua Đài Loan thành thị trường dẫn đầu. Nguồn: cục Quản lý lao động ngoài nước

Năm 2019 có hơn 82.700 lao động Việt Nam sang Nhật Bản làm việc. Năm ngoái Việt Nam cũng giữ vị trí thứ hai trong số các quốc gia có nhiều lao động làm việc tại Nhật với 401.000 người, chỉ sau Trung Quốc với 418.000 người, theo thống kê của bộ Y tế và Phúc lợi Nhật Bản.

Ảnh hưởng trước tiên là các doanh nghiệp Việt Nam phải tạm dừng xuất cảnh với người lao động đến hết ngày 30.4. Theo ông Lê Quang Minh, giám đốc trung tâm xuất khẩu lao động Fimex, do lo lắng về tình hình dịch bệnh phức tạp, những ứng viên Việt Nam đã trúng tuyển và cả những người đã có visa vẫn yêu cầu hủy chuyến. Các nhóm ứng viên đã có lịch xuất cảnh đều phải hoãn lại do không có chuyến bay và bị ảnh hưởng bởi chính sách nhập cảnh ở cả Nhật Bản và Việt Nam.

Hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu lao động từ năm 1996, mỗi năm Fimex đưa khoảng 300 lao động Việt Nam xuất cảnh đi Nhật. Đánh giá về tác động của Covid-19, ông Minh cho biết trong ba tháng đầu năm 2020, số đối tác Nhật Bản sang Việt Nam phỏng vấn ứng viên chỉ còn ¼ so với cùng kỳ năm ngoái.

Còn tại Nhật Bản, nhiều lao động Việt Nam do lo ngại dịch bệnh cũng muốn về nước tạm thời hoặc về hẳn. Tình hình dịch bệnh tác động đến hoạt động của doanh nghiệp, số công việc không còn nhiều như trước, thu nhập sụt giảm đáng kể, thậm chí có khả năng không duy trì được công việc.

Chị Phạm Thị Tuyết Trinh, nhân viên một công ty chuyên sản xuất linh kiện ô-tô ở quận Kamo (tỉnh Gifu) cho biết có một số công đoạn sản xuất bị hết hàng nên một bộ phận nhân viên phải chia nhau nghỉ cách ngày, với ngày nghỉ được hưởng 70% lương.

“Do ở miền núi nên khu vực tôi sinh sống chưa bị ảnh hưởng trực tiếp bởi dịch bệnh, khác biệt rõ nhất là mọi người đi đâu cũng phải đeo khẩu trang. Nhưng tình hình này khiến tôi rất lo lắng, tránh đi xa chỉ đi làm mỗi ngày rồi về nhà,” chị Trinh chia sẻ với Forbes Việt Nam.

Còn anh Đỗ Văn Giang, nhân viên công ty Kyowa ACI chuyên ngành công nghiệp nhựa ở thành phố Uenohara (tỉnh Yamanashi) cho biết tốc độ lây lan nhanh của dịch bệnh ở Nhật khiến anh lo lắng vì với những công việc tập trung như ngành sản xuất, nguy cơ lây nhiễm càng cao nếu một công ty có người mắc bệnh. 

“Tôi vừa nhận được 2 khẩu trang có thể tái sử dụng do chính phủ Nhật phát cho mỗi người dân,” anh Giang kể và cho biết do tự ý thức được sự nguy hiểm của dịch bệnh nên cả người Việt lẫn người Nhật tại Yamanashi đều đeo khẩu trang 100% khi làm việc.

Lao động Việt Nam tại Nhật lao đao vì Covid-19 - ảnh 2

Hồi cuối tháng 3, dù chính phủ Nhật đã yêu cầu người dân ở nhà để tránh lây lan vi-rút corona, nhiều người vẫn đi ngắm hoa anh đào tại thành phố Yokohama, tỉnh Kanagawa. Nguồn: Forbes

Vốn là du học sinh sau đó ở lại kinh doanh nhà hàng món ăn Việt Nam ở thành phố Mito (tỉnh Ibaraki), chị Trần Thị Ngọc Quỳnh chia sẻ tại Ibaraki có thêm 5-10 ca nhiễm Covid-19 mới mỗi ngày. Chị đã phải tạm nghỉ kinh doanh trong giai đoạn dịch bệnh để đảm bảo an toàn cho nhân viên và khách hàng.

Fimex nhận định, nếu dịch bệnh kéo dài, nhiều khả năng các công ty tại Nhật sẽ không còn nhu cầu nhận lao động hoặc chỉ nhận một phần. “Quan trọng nhất là các công ty tiếp nhận tại Nhật, thường có quy mô vừa và nhỏ, nếu không duy trì được sản xuất thì nghiệp đoàn (tổ chức đại diện cho người lao động) sẽ chuyển việc cho người lao động sang công ty khác. Nhưng nếu dịch kéo dài hơn nữa, việc tìm thêm công ty tiếp nhận sẽ rất khó dù nghiệp đoàn có nỗ lực đến đâu,” theo ông Lê Quang Minh.

Không chỉ riêng nước Nhật, Tổ chức Lao động Thế giới (ILO) ước tính các biện pháp phong tỏa một phần hoặc toàn diện đã ảnh hưởng tới 2,7 tỉ người lao động, tức 81% lực lượng lao động toàn cầu. Số giờ làm việc trên thế giới cũng được ước tính sẽ giảm 6,7% trong quý II.2020, tương đương 195 triệu người lao động làm việc toàn thời gian.

Có đến xấp xỉ 38% lực lượng lao động toàn cầu làm việc trong các lĩnh vực đang chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng về sản lượng, đi kèm với những nguy cơ cao phải sa thải lao động, giảm lương và giờ làm, trong số đó có ngành sản xuất và các ngành khác như dịch vụ lưu trú và ăn uống, thương mại bán buôn và bán lẻ, bất động sản, vận tải, giải trí…


Đọc thêm>>>
JETRO: Gần 70% doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam bị ảnh hưởng bởi Covid-19
Hơn 10.000 người chết vì Covid-19 tại Pháp, Nhật ban bố tình trạng khẩn cấp
Người Việt ở Hàn Quốc tiến thoái lưỡng nan vì dịch corona
Ngành sản xuất Trung Quốc chật vật giữa tâm dịch corona
Nhiều người Việt ở Trung Quốc đang bị kẹt lại bởi dịch bệnh corona
Ít nhất 5 triệu doanh nghiệp toàn cầu chịu ảnh hưởng bởi Covid-19

"Giáo dục là làm cho con người tìm thấy chính mình". ---- Socrates - Triết gia

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 89 tháng 10.2020

 Số 89 tháng 10.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - DANH SÁCH 10 NGÂN HÀNG KINH DOANH HIỆU QUẢ NHẤT

    Các ngân hàng tư nhân năng động chiếm tỉ lệ áp đảo và xuất hiện ở các vị trí dẫn đầu.

  • - HÀNH TRÌNH CHINH ĐÔNG

    Đặt ưu tiên hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững, ông Trịnh Văn Tuấn xây dựng ngân hàng Phương Đông theo một lối riêng.

  • - THÀNH TỰU HAI THẬP NIÊN XÂY NỀN

    Nhiều năm ở chiếu dưới, Manulife Việt Nam vươn lên dẫn đầu thị phần bảo hiểm khai thác mới.

  • ĐƯỜNG ĐẾN SIÊU ỨNG DỤNG

    Có trong tay 20 triệu người dùng, MoMo đặt mục tiêu 50 triệu khách hàng và thành siêu ứng dụng.

  • - SỰ TRỞ LẠI CỦA “NGƯỜI CŨ”

    Ông Huỳnh Thanh Phong dẫn dắt FWD, gương mặt mới trong làng bảo hiểm, nhanh chóng phát triển.

  • - PHỎNG VẤN: TÌM KIẾM TRẢI NGHIỆM VƯỢT TRỘI

    Thực trạng, cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số của ngân hàng theo quan điểm lãnh đạo ngân hàng VIB.

  • - DANH SÁCH NHỮNG NGƯỜI GIÀU NHẤT SINGAPORE