Giáo dục nghề nghiệp cần phải thay đổi cách tiếp cận, nâng cao chất lượng và hình ảnh hơn để thu hút thêm nhiều học viên cấp độ mới, đáp ứng những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số.

Các chuyên gia về giáo dục nghề nghiệp đã bàn luận về vấn đề trên tại hội thảo "Kỹ năng nghề Việt Nam – Australia: Giáo dục nghề nghiệp vì doanh nghiệp" do Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp phối hợp với Phòng Thương mại Australia tại Việt Nam tổ chức sáng nay, 23.10, nhân Tuần lễ kỹ năng nghề Australia tại Việt Nam. 

Chia sẻ quan điểm về giáo dục nghề, ông Carl Peters - giám đốc đào tạo toàn cầu của tập đoàn đa quốc gia Lincoln Electric, cho rằng để nâng cao vị thế của giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam, cần thay đổi cách nhìn đối với đào tạo nghề. Ước tính đến 52% máy móc thiết bị hiện đại không được tận dụng hết công suất vì nhân lực thiếu kiến thức, kỹ năng về công nghệ mới.

"Việc dạy nghề - học nghề cần được nhìn nhận là cơ hội để nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế. Có như vậy mới thu hút được nhiều học viên cấp độ mới, là những người có phẩm chất nghề nghiệp tốt ngay từ đầu,” ông Carl Peters nhận định.  

Giáo dục nghề nghiệp: Cần thay đổi cách tiếp cận để thu hút người học - ảnh 1

Các diễn giả tại phiên thảo luận về giáo dục nghề nghiệp với chủ đề Kế hoạch cho tương lai - hành động từ hôm nay. Ảnh: Bích Trâm

Thực tế này được chuyên gia giải pháp đào tạo Tash Fee, một cựu học viên giáo dục nghề nghiệp Australia, gọi là “khoảng trống giữa thị trường thực tế và các trường dạy nghề” khi công nghệ thay đổi. Bà viện dẫn trường hợp với ngành cơ khí ô tô, khi xu hướng mới về xe điện hay xe chạy dầu bắt đầu thịnh hành, nhiều gara xe hơi truyền thống ra đời cách đây hàng chục năm phải lần lượt đóng cửa vì không có nhân viên biết cách sửa các loại xe mới.

Tình trạng này vẫn diễn ra tại Australia dù đây là quốc gia được đánh giá có ngành giáo dục nghề nghiệp phát triển. Theo thông tin tại hội thảo, cứ trong bốn người dân Australia thì có một người học nghề. Không chỉ với các công việc liên quan đến yếu tố kỹ thuật mà kể cả các công việc khác đều đòi hỏi phải có chứng chỉ hành nghề, từ cắt cỏ, cắt tóc, đến làm bánh…

Ông Trương Anh Dũng, phó tổng cục trưởng Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) cho rằng Việt Nam đang hướng đến cách làm này trong tương lai. Viện dẫn đánh giá mới nhất của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) về Năng lực cạnh tranh toàn cầu 2019, ông Dũng cho rằng tuy chỉ số Năng lực cạnh tranh toàn cầu (GCI) của Việt Nam đã tăng 10 bậc, chất lượng đào tạo nghề tăng đến 13 bậc, là những con số ấn tượng nhưng nhìn chung vẫn còn rất thấp.

“Thiếu nhân lực có kỹ năng là một thách thức, hạn chế mà nhiều doanh nghiệp cũng như nền kinh tế Việt Nam đang vướng phải. Nếu muốn thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình phải tăng năng suất lao động quốc gia, trình độ và thái độ lao động mang tính quyết định, bên cạnh các yếu tố vốn và công nghệ,” ông Dũng trao đổi với báo chí bên lề hội thảo.

Với hơn 1.900 cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên cả nước, đại diện tổng cục giáo dục nghề nghiệp cho rằng các hệ thống trường nghề này cần phải thay đổi cách tiếp cận, từ việc chỉ đào tạo những ngành nghề mình đang có thế mạnh sang hướng lắng nghe tín hiệu thị trường và tìm hiểu nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

“Khi đã nắm được những ngành nghề và kỹ năng mà doanh nghiệp đòi hỏi, các trường mới có thể cùng với doanh nghiệp xác định đúng nhu cầu và xây dựng chương trình đào tạo, cùng đào tạo ra lực lượng lao động có kỹ năng phù hợp,” ông Dũng đề xuất.

Việc học nghề liên tục suốt vài năm ở trường nghề rồi sau đó mới đi làm cho doanh nghiệp theo đánh giá của ông Mark Dummett - chủ tịch phụ trách vận hành tại Việt Nam của tập đoàn đóng tàu và nhà thầu quân sự Austal, là thực sự không có nhiều ý nghĩa. Cách đào tạo nhân lực tại tập đoàn này là hợp tác với trường dạy nghề, cho phép các học viên chỉ học lý thuyết mỗi tuần một ngày tại trường, thời gian còn lại dành để làm việc thực tế tại doanh nghiệp. 

Là nhà sáng lập doanh nghiệp xã hội KOTO (Know One Teach One - Biết một dạy một) cách đây 20 năm, chuyên đào tạo kỹ năng nghề nhà hàng – khách sạn cho những người trẻ Việt Nam có hoàn cảnh khó khăn, ông Jimmy Phạm đồng thời cũng là một cựu học viên của lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp Australia.

Sau 20 năm hoạt động, đến nay KOTO đã đào tạo được 1.200 học viên với 100% người tốt nghiệp có khả năng làm việc ngay tại các nhà hàng – khách sạn, nhiều học viên ra nước ngoài làm việc cho các hệ thống nhà hàng lớn và đủ sức cạnh tranh tại những cuộc thi tay nghề thế giới.

Jimmy Phạm khẳng định: “Giáo dục nghề nghiệp là con đường để thoát khỏi vòng lẩn quẩn của sự nghèo đói, nhất là đối với những người trẻ có hoàn cảnh khó khăn, việc học đại học hay cao đẳng là chuyện xa vời… Đó phải là câu chuyện phát triển năng lực và trao quyền." 

Đọc thêm>>
83% nhân viên muốn làm việc linh hoạt nhưng 78% doanh nghiệp muốn nhân viên ở văn phòng
Giáo dục đại học đúng nghĩa cần trang bị gì cho người học?
Giáo dục VN bị “thử lửa” trước sự dịch chuyển của thị trường lao động
Nhân lực ngành tài chính gặp khó trước áp lực đổi mới công nghệ

"Chúng ta có thể bất chấp luật lệ của con người, nhưng không thể chống lại những quy luật tự nhiên". ---- Jules Verne - nhà văn

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 78 tháng 11.2019

 Số 78 tháng 11.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 25 NỮ DOANH NHÂN QUYỀN LỰC NHẤT CHÂU Á
  • - 400 NGƯỜI GIÀU NHẤT NƯỚC MỸ
  • - ĐẦU TƯ BẤT ĐỘNG SẢN - HẠ LONG THỨC GIẤC
  • - NHÀ GIAO DỊCH HÀNG ĐẦU PHỐ WALL