Đại dịch Covid-19 vẫn đang còn lan rộng trên toàn cầu, rất khó đoán định được con số thiệt hại cuối cùng, nhưng để dẫn dắt nền kinh tế trong thập niên mới, chúng ta cần phải hiểu rõ hơn về sự phân nhánh của các mô hình mới đang định hình trên toàn cầu.

Năm nay, phần lớn mối lo lắng về Trung Quốc và các thị trường mới nổi đều xuất phát từ thiệt hại do bùng nổ dịch Covid-19. Trong khi virus đang còn lan rộng, rất khó biết được con số cuối cùng. Tuy nhiên, chúng ta có thể đưa ra một vài phán đoán về tác động của thương chiến Mỹ – Trung đối với các thị trường mới nổi, vốn được cho là sẽ ảnh hưởng lớn tới xuất khẩu của Trung Quốc.

Giai đoạn mới, mô hình mới - ảnh 1

Cũng có ý kiến cho rằng các chuỗi cung ứng toàn cầu tập trung ở Trung Quốc sẽ bị đứt gãy, thậm chí bị phá hủy một phần, và các thị trường mới nổi ở châu Á - một phần trong các chuỗi đó - sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.

Tuy nhiên, tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc năm 2019 hầu như không thay đổi so với năm 2018, chỉ giảm 0,03% tính theo tỉ giá đô la, ngay cả khi chiến tranh thương mại gia tăng.

Xuất khẩu của Trung Quốc sang Hoa Kỳ giảm hơn 8%, nhưng Trung Quốc đã bù đắp gần như toàn bộ sự thiếu hụt đó bằng cách tăng xuất khẩu sang phần còn lại của thế giới. Xuất khẩu của Trung Quốc sang ASEAN tăng 10% và sang EU tăng 4,5%. Dự kiến kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc vào EU sẽ vượt ngưỡng của Hoa Kỳ trong năm nay.

Ước tính, xuất khẩu của Trung Quốc hiện chiếm khoảng 12% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu. Theo CPB World Trade Monitor, tỉ lệ này còn lớn hơn so với tháng 7.2018, khi cuộc chiến thương mại bắt đầu.

Sự bi quan về thị trường châu Á mới nổi là điều không có cơ sở. Cần hiểu rõ rằng, những thăng trầm của thế giới phát triển được sử dụng để thúc đẩy thương mại toàn cầu, nhưng mô hình này đã lỗi thời, và đã được áp dụng trong nhiều năm.

Trong giai đoạn từ 2017 – 2019, thương chiến Mỹ – Trung gia tăng và tăng trưởng ở Bắc Mỹ và Tây Âu chậm lại. Đức, nền kinh tế mạnh nhất ở châu Âu, tăng trưởng yếu ớt ở mức 0,6% vào năm 2019, thấp nhất kể từ năm 2013.

Trong khi đó, thị trường châu Á mới nổi đã vượt qua các nước phát triển để trở thành động lực chính của nền kinh tế toàn cầu, và Trung Quốc là nước đóng góp lớn nhất cho tăng trưởng GDP toàn cầu, theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới.

Tuy nhiên, Trung Quốc chỉ là một trong ba nền kinh tế châu Á mới nổi thuộc hàng ngũ năm nước đóng góp hàng đầu cho tăng trưởng GDP toàn cầu: Trung Quốc đóng góp 35% cho tăng trưởng, Ấn Độ xếp thứ ba với tỉ lệ 18% và Indonesia đứng thứ năm, tỉ lệ 2,5%.

Hoa Kỳ đóng góp vào tăng trưởng toàn cầu ở mức 18%, bằng khoảng một nửa của Trung Quốc. Tỉ lệ của EU là 7,9%, ít hơn Ấn Độ. Tổng tỉ lệ của Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia chiếm 55,5% – hơn một nửa – của tăng trưởng GDP toàn cầu trong giai đoạn 2017 – 2019.

Đang có điều gì đó mới mẻ xuất hiện trong nền kinh tế toàn cầu. Các nền kinh tế của Bắc Mỹ và Tây Âu vẫn quan trọng, nhưng không còn thống trị nền kinh tế toàn cầu. Nền kinh tế châu Á mới nổi, đặc biệt là Trung Quốc, đang đạt đến một ngưỡng, trong đó thị trường nội địa của họ đủ lớn và khả năng huy động vốn đầu tư đủ mạnh, để thúc đẩy thương mại và đầu tư thế giới, cũng như GDP toàn cầu.

Để dẫn dắt thập niên mới này, chúng ta sẽ cần phải hiểu rõ hơn về sự phân nhánh của mô hình mới đang định hình nền kinh tế toàn cầu này.

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 83, tháng 4.2020 


Đọc thêm >>>
Ranh giới cuối cùng của tài chính
Kinh tế Đông Á – Thái Bình Dương trước cú sốc đại dịch
Suy thoái kinh tế thế giới sẽ xoay quanh tâm điểm là Trung Quốc?
Tiến trình phục hồi kinh tế hậu Covid-19 của Trung Quốc sẽ chậm hơn thời dịch SARS
Sau thương chiến Mỹ - Trung, chuỗi cung châu Á tái định hình vì dịch bệnh

"Di chuyển nhanh và phá vỡ các quy tắc. Nếu vẫn chưa phá vỡ cái gì, chứng tỏ bạn di chuyển chưa đủ nhanh.". ---- Mark Zuckerberg - Doanh nhân

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 88 tháng 9.2020

 Số 88 tháng 9.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - CÁ LỚN THEO SÓNG LỚN

    20 thương vụ M&A lớn nhất cho thấy khẩu vị và xu hướng sáp nhập của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.

  • - HÀNH TRÌNH CỦA CJ

    CJ, tập đoàn Hàn Quốc tích cực hoạt động trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập tại Việt Nam.

  • - CỦNG CỐ CHIỀU SÂU

    Vinamilk thực hiện các thương vụ M&A để củng cố chiến lược phát triển chiều sâu cho sản phẩm.

  • RỄ SÂU BÁM CHẶT

    Sau 10 năm mua lại công ty phân phối, doanh thu ở Việt Nam của Daikin tăng lên 24 lần.

  • - MẢNH GHÉP CỦA REE

    Đầu tư vào năng lượng, REE trải qua các thử thách trước khi ghi nhận kết quả.

  • - ỨNG BIẾN TRONG ĐẠI DỊCH

    Một số giải pháp giúp doanh nghiệp xoay trở trong ngắn hạn và khích lệ tinh thần xã hội.

  • - CHUNG MỘT CHIẾN TUYẾN

    Tốc độ triển khai nhanh giúp Vingroup tham gia chuỗi cung ứng linh kiện y tế trên toàn cầu.

  • - DANH SÁCH NGƯỜI GIÀU NHẤT ẤN ĐỘ