Liên minh châu Âu (EU) là thị trường chung có tính đồng bộ cao với hệ thống pháp lý chung được các quốc gia thành viên cam kết thực hiện. Khi hàng hoá của doanh nghiệp Việt vào được một trong các quốc gia thành viên, cơ hội mở rộng toàn thị trường hơn 500 triệu dân là rất lớn.

Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) chính thức được ký kết mở ra cơ hội mở rộng thị trường cho nhiều ngành thế mạnh của Việt Nam hiện nay, khi lộ trình cam kết về giảm thuế hoàn tất trong thời gian khá ngắn (phổ biến từ 3-7 năm). Thỏa thuận này sẽ mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp trong nhiều ngành nghề và quy mô, nhưng dệt may, giày dép, hàng nội thất, đồ da và nông sản sẽ sớm hưởng được lợi ích vượt trội từ việc loại bỏ thuế quan và mở rộng thị trường.

EVFTA sau ký kết: Doanh nghiệp Việt kỳ vọng gì? - ảnh 1

Trong 6 tháng đầu năm, ngành thuỷ sản đạt mức tăng trưởng cao nhất so với 9 năm qua. Ảnh: Công ty Vĩnh Hoàn 

  • Trao đổi với Forbes Việt Nam, ông Nguyễn Đức Khương - thành viên tổ tư vấn kinh tế cho Thủ tướng, nhận định lợi ích chính là các doanh nghiệp có thể tiếp cận thị trường lớn 28 nước thành viên với 513 triệu dân với mức thuế quan ưu đãi. Trên 99% mặt hàng được xoá bỏ thuế hai chiều ngay khi hiệp định có hiệu lực sau thời gian ngắn.

"EU là thị trường chung có tính đồng bộ cao với hệ thống pháp lý chung được các thành viên cam kết thực hiện. Khi hàng hoá của doanh nghiệp Việt vào được một trong các quốc gia thành viên, cơ hội mở rộng thị trường là rất lớn." ông Khương nói.

Báo cáo của công ty chứng khoán Bảo Việt dẫn số liệu do Ủy ban liên minh châu Âu (EUCOM) cho thấy, năm 2018 tổng giá trị thương mại Việt Nam và EU đạt 49,3 tỉ euro, trong đó chủ yếu xuất khẩu từ Việt Nam sang EU với 38,2 tỉ euro, gấp gần 3,5 lần chiều ngược lại với hơn 11 tỉ euro. Thương mại song phương Việt Nam - EU đã tăng hơn 20 lần trong vòng hai thập niên vừa qua với giá trị thương mại mỗi năm đạt gần 50 tỉ euro, đưa châu Âu thành thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam, sau Mỹ. 

Thủy sản là ngành tiềm năng hưởng lợi từ EVFTA khi giá trị xuất khẩu sang EU của ngành này đang đứng thứ 3 trong các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam. Theo bà Nguyễn Ngô Vi Tâm - CEO công ty Vĩnh Hoàn, từ trước tới nay EU là thị trường hấp dẫn với toàn ngành thuỷ sản nói chung và cá tra nói riêng. Tuy nhiên, mức thuế 5,5% hiện áp lên sản phẩm cá tra xuất khẩu vào EU đang là một rào cản.

"Khi xuất khẩu cá tra sang thị trường EU, ngoài các loại thuế, chúng tôi còn phải chịu thêm các chi phí vận chuyển và bảo quản. Nếu so sánh với các loại cá thịt trắng nhập khẩu vào EU như cá pullok với thuế là 0%, chúng tôi vẫn chịu thiệt." bà Tâm nói với Forbes Việt Nam.

EVFTA sau ký kết: Doanh nghiệp Việt kỳ vọng gì? - ảnh 2

  • Mức thuế các ngành hàng hưởng lợi ngay sau EVFTA
  •  * Cà phê, rau củ quả, mật ong: Về 0% ngay khi có hiệu lực
  • * Gạo: Thuế 0% cho 80.000 tấn/năm, xóa bỏ hoàn toàn từ 3-5 năm
  • * Gỗ và sản phẩm gỗ: 83% dòng thuế về 0%, xóa bỏ hoàn toàn sau 3-5 năm
  • * Máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện: 74% dòng thuế về 0%, xóa bỏ hoàn toàn từ 3-5 năm
  • * Thủy sản, trừ cá ngừ đóng hộp và cá viên: 50% dòng thuế về 0%, xóa bỏ hoàn toàn 3-7 năm
  • * Dệt may: 42,5% dòng thuế về 0%, xóa bỏ hoàn toàn từ 3-7 năm
  • * Giày dép: 37% dòng thuế về 0%, xóa bỏ hoàn toàn sau 7 năm 
  •  Bác sĩ Nguyễn Hữu Tùng: Mong muốn Hoàn Mỹ - ảnh 3

Bà Tâm dự đoán sau khi EVFTA có hiệu lực, thuế nhập khẩu về 0%, chi phí sản xuất giảm, doanh nghiệp sẽ có cơ hội tăng sản lượng xuất khẩu, có thêm đối tác và tăng tính cạnh tranh cho sản phẩm trên thị trường EU.

Những cam kết mở cửa mạnh mẽ trong hiệp định cũng giúp mở rộng thị trường xuất khẩu hàng may mặc và da giày cho Việt Nam. Tổng giám đốc HSBC Việt Nam Phạm Hồng Hải cho rằng bên cạnh những lợi ích, Việt Nam cần nhận thức việc xây dựng ngành công nghiệp dệt may nội địa, giảm nhập khẩu nguyên liệu để tận dụng những lợi ích EVFTA mang lại.

"Yêu cầu nghiêm ngặt về xuất xứ hàng hóa đối với sản phẩm may mặc vào châu Âu có thể làm giảm các lợi ích đối với Việt Nam khi phần lớn các nguyên liệu chính đều được nhập từ các quốc gia khác." ông Hải nói.

Chia sẻ với Forbes Việt Nam, bà Lê Thị Hoàng Yến - giám đốc một doanh nghiệp sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ cho biết, nhiều chủ doanh nghiệp sản xuất gỗ hào hứng chờ đợi khi 83% dòng thuế được xoá bỏ, đây là cơ hội thúc đẩy thị trường đồ gỗ sôi động hơn.

Theo bà, lâu nay Hoa Kỳ là thị trường ưu tiên số một của nhóm sản phẩm đồ gỗ. Tại châu Âu, ngoài phần thuế nhập khẩu, doanh nghiệp phải chịu chi phí đội lên cao do phân phối hàng qua những chuỗi bán lẻ nổi tiếng như IKEA. "Nhiều doanh nghiệp xuất sản phẩm gỗ sang châu Âu sau khi trừ tất cả giá vốn hàng bán thì lợi nhuận gần như bằng 0, việc giảm thuế sẽ cải thiện đáng kể chi phí và tăng thêm cơ hội để tiếp cận thị trường EU", bà Yến chia sẻ với Forbes Việt Nam.

Nông sản cũng là ngành nhận nhiều lợi ích khi thuế nhập khẩu đối với các sản phẩm rau củ quả tươi, chế biến và cà phê được xoá bỏ toàn bộ ngay khi hiệp định có hiệu lực. Trong 5 tháng đầu năm 2019, tổng giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản sang EU đạt 1,09 tỉ USD - là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của nông sản Việt Nam, theo số liệu Tổng cục Hải quan.

Chúng tôi sẽ phát triển thêm các sản phẩm rang xay khi thuế đối với các mặt hàng này được giảm, và tiếp cận nhiều thị trường hơn trong tương lai. Ngoài ra, tôi cũng cân nhắc việc nhập khẩu các loại thực phẩm từ châu Âu về Việt Nam ngay khi thuế suất giảm." ông Phan Minh Thông - Chủ tịch Phúc Sinh Group nói với Forbes Việt Nam.


EVFTA sau ký kết: Doanh nghiệp Việt kỳ vọng gì? - ảnh 4

Cũng theo ông Thông, điều quan trọng nhất khi xuất khẩu các mặt hàng nông sản sang châu Âu là đảm bảo được các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm nghiêm ngặt, đồng thời vẫn giữ được tính chất đặc trưng của nông sản Việt.

Ông Khương nhấn mạnh, EU là thị trường có trình độ phát triển cao nên thách thức chính đối với doanh nghiệp Việt là các yêu cầu khắt khe hơn về chất lượng sản phẩm, điều kiện sử dụng lao động và tiêu chuẩn môi trường. Cách xác định tỷ lệ xuất xứ hàng hóa (bao nhiêu % giá trị gia tăng, xuất xứ nguyên vật liệu gốc, nguyên liệu phụ trợ...) là một rào cản kỹ thuật quan trọng.

"Các doanh nghiệp phải chịu sức ép cạnh tranh và cần nỗ lực nhiều hơn, nghĩa là, không chỉ sản xuất hàng tốt để xuất khẩu mà còn chú trọng đến hàng hóa chất lượng để cạnh tranh với hàng nhập từ EU ngay tại thị trường nội địa,"ông Nguyễn Đức Khương khuyến cáo.

Đọc thêm>>>
Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU chính thức được ký kết
30.6, EU sẽ chính thức ký hiệp định thương mại với Việt Nam
EVFTA: Tăng vị thế nhưng nhiều thách thức
FDI sáu tháng: Vốn từ Hồng Kông và Trung Quốc đổ mạnh vào Việt Nam
CEO của Vĩnh Hoàn: Người biến chuyện phức tạp thành đơn giản