Sau 5 năm kể từ khi mua lại Vạn Đức Tiền Giang (VĐTG) từ 2014, tại cuộc gặp gỡ giới đầu tư cuối tuần rồi, ban lãnh đạo công ty cổ phần Vĩnh Hoàn (VHC) cho biết đã thoái toàn bộ vốn tại công ty này và thu về hơn 1.000 tỉ đồng.  

Trước đó ngày 7.6, hội đồng quản trị Vĩnh Hoàn đã thông qua nghị quyết chấp thuận việc chuyển nhượng toàn bộ 35% vốn còn lại tại công ty Chế biến thực phẩm xuất khẩu VĐTG. Đồng thời Vĩnh Hoàn cũng chuyển nhượng 25% vốn tại Octogone Holdings Pte. Ltd - một công ty phân phối tại Trung Quốc.  

Câu chuyện thoái vốn tại VĐTG, đơn vị đang góp hơn 30% doanh thu cho toàn công ty từng gây tranh cãi tại đại hội cổ đông thường niên Vĩnh Hoàn năm 2018, đến nay dần sáng tỏ.

VĐTG thành lập năm 2007, được VHC mua lại 100% từ năm 2014. Kể từ khi tiếp quản, đã thu hẹp lĩnh vực hoạt động lúa gạo của công ty này và tập trung vào nuôi trồng và chế biến thủy sản. Đầu năm 2018, VHC tăng vốn tại VĐTG từ 305 tỉ lên 872,6 tỉ đồng. Thông qua nhận vốn góp tiền mặt từ đối tác ngoại là một công ty tư nhân chuyên về thực phẩm tại Singapore, VHC giảm tỷ lệ sở hữu tại VĐTG từ 100% xuống 35%.

“Đây cũng chính là đối tác tiếp tục mua phần vốn còn lại của Vĩnh Hoàn trong thương vụ chuyển nhượng lần này," bà Nguyễn Ngô Vi Tâm - tổng giám đốc VHC cho hay.

Bán đứt Vạn Đức Tiền Giang, Vĩnh Hoàn thu về nghìn tỉ mở rộng vùng nguyên liệu - ảnh 1

Chế biến cá tra tại Vĩnh Hoàn. Ảnh: Phan Quang

Mặc dù thuộc sở hữu của VHC, nhưng theo bà Tâm, VĐTG hoạt động độc lập, trong đó đảm bảo cung cấp một phần nguyên liệu cho công ty mẹ. Năm 2014, VĐTG sở hữu vùng nuôi quy mô 83 ha, đáp ứng 80% nhu cầu nguyên liệu cho nhà máy có công suất thiết kế 114 tấn nguyên liệu/ngày, chiếm 13,4% tổng công suất toàn công ty.

VĐTG được ví như “con gà đẻ trứng vàng” khi đóng góp đến 30% doanh thu của VHC vào năm 2017. Tuy nhiên, cùng với đó thì tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu của Vĩnh Hoàn cũng tăng mạnh. Trong một lần chia sẻ với báo giới, CEO Vĩnh Hoàn cho biết số tiền đối tác góp vốn vào VĐTG được dành một phần trả nợ vay nhằm giảm áp lực tài chính, đồng thời mở rộng vùng nuôi.

Theo công ty chứng khoán Bản Việt, việc giảm tỷ lệ sở hữu VĐTG tuy ảnh hưởng đến tăng trưởng ngắn hạn nhưng đảm bảo có lợi về dài dạn cho VHC. Nhà phân tích này đánh giá: “Nhờ tỷ lệ nợ ròng/vốn chủ sở hữu giảm và hiệu quả hoạt động sẽ cao hơn trong dài hạn.”

Tuy nhiên, tài chính chỉ là vấn đề trước mắt, ban lãnh đạo VHC đang có sự tính toán lớn hơn liên quan đến câu chuyện vùng nguyên liệu, vốn được xem là “gót chân Achilles” của ngành cá tra Việt Nam.

Giai đoạn 2017-2018, việc thiếu hụt con giống, ảnh hưởng xâm nhập mặn khiến nguồn cung khan hiếm đã đẩy giá cá tra nguyên liệu tăng cao kỷ lục, lên hơn 32.000 đồng/kg. Vì vậy, dù nhu cầu thị trường rất lớn nhưng chỉ doanh nghiệp có vùng nguyên liệu đủ lớn mới tận dụng được cơ hội thị trường.

Hiện VHC sở hữu vùng nuôi hơn 520 ha, sau khi công ty này được cấp phép đầu tư 220 ha vùng nuôi tại Tân Hưng (Long An), cho phép VHC tự chủ 50-60% nguồn nguyên liệu, đặc biệt dự báo nhu cầu tiêu thụ tăng trong những năm tới. Trong khi nhà máy VĐTG nằm ở hạ nguồn sông, đoạn đổ ra biển khiến rủi ro xâm nhập mặn cao. Vĩnh Hoàn chủ động đẩy vùng nguyên liệu và sản xuất lên vùng thượng nguồn, khu vực tỉnh Đồng Tháp và vùng giáp ranh Long An.

Bà Tâm còn cho biết mục đích của việc thoái vốn còn để tập trung nguồn vốn cho các công ty mới thành lập. Theo đó nhà xuất khẩu này sẽ tập trung cho chuỗi khép kín từ khâu nuôi trồng, sản xuất đến chế biến, tối ưu hóa chi phí vận chuyển, đồng thời dễ dàng hơn cho công tác quản trị.

Trước đó việc giảm tỷ lệ sở hữu tại VĐTG đầu năm 2018 mang về hơn 500 tỉ đồng, đến tháng 9.2018, VHC thành lập công ty TNHH MTV Thực phẩm Vĩnh Phước cũng tại Đồng Tháp với vốn điều lệ tự góp 300 tỉ đồng. Trước đó, tháng 2.2017, VHC cũng chi 360 tỉ đồng mua lại nhà máy Thanh Bình, Đồng Tháp có công suất 300 tấn nguyên liệu/ngày, một kho lạnh và máy móc phụ trợ trên tổng diện tích gần 8 ha.

Mặc dù đã thoái vốn, nhưng theo bà Trương Thị Lệ Khanh, chủ tịch HĐQT Vĩnh Hoàn, VĐTG vẫn là nguồn cung cấp da cá cho nhà máy collagen. Còn về thị trường, khi hết công suất, hoặc thiếu cá theo kích cỡ, công ty sẽ cân nhắc mua bên ngoài hệ thống nếu tín nhiệm.

Khoản thoái vốn khỏi Octogone, theo bà Khanh nhằm giảm thiểu rủi ro về thanh toán. Bà cho hay, “sẽ tập trung xuất khẩu trực tiếp, xuất cho những khách hàng lớn. Điều này không ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu tại Trung Quốc.”

Cũng theo VHC, sau thời gian tăng cao, giá cá tra nguyên liệu đã có sự điều chỉnh trở lại và bắt đầu giảm từ đầu năm nay. Trong quý 1.2019, do hợp đồng với khách hàng còn ở mức giá cũ trong khi giá nguyên liệu giảm nên VHC ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực.

Bà Tâm nhận định, trong 6 tháng cuối năm, dư địa tăng trưởng là khả quan do hai thị trường lớn là Mỹ và Trung Quốc nhập khẩu ổn định trở lại. "Từ tháng 5, công ty bắt đầu xuất trở lại Mỹ, sản lượng sẽ được đẩy mạnh trong 6 tháng cuối năm với mức giá cạnh tranh hơn”, CEO VHC nói.

Năm 2018, Mỹ tiếp tục thị trường xuất khẩu cá tra lớn nhất Việt Nam. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản, năm 2018 Việt Nam xuất khẩu 549 triệu USD cá tra sang Mỹ, tăng gần 60% so với năm 2017 và chiếm 24,3% tổng giá trị xuất khẩu cá tra cả nước. 

Thị trường Mỹ chiếm hơn 60% tổng giá trị xuất khẩu của Vĩnh Hoàn năm 2018. Không chỉ lợi thế đầu ngành, VHC hiện là một trong số ít doanh nghiệp xuất khẩu cá tra không nằm trong diện chịu thuế chống bán phá giá vào Mỹ. “Mỹ là thị trường quan trọng, công ty đang chuẩn bị khởi động nhóm sản phẩm giá trị gia tăng nhắm đến thị trường này”, chủ tịch Khanh nhấn mạnh.

Đọc thêm>>
CEO Trương Thị Lệ Khanh: “Nữ hoàng” cá tra
CEO của Vĩnh Hoàn: Người biến chuyện phức tạp thành đơn giản
Cơ hội lớn của Vĩnh Hoàn
Câu chuyện ngành tôm Việt Nam phía sau cáo buộc với Minh Phú
Mitsui sở hữu 35,1% cổ phiếu “vua tôm” Minh Phú
Tôm Việt hưởng lợi từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung
“Vua tôm” trở lại