Cuộc khủng hoảng tại Venezuela không chỉ đẩy ba triệu người dân vào tình cảnh xa xứ mà còn tác động tiêu cực tới các quốc gia có quan hệ gắn bó với ngành dầu mỏ nước này. 

Ai là nạn nhân của cơn ác mộng khủng hoảng tại Venezuela?  - ảnh 1

Đám đông biểu tình tại thủ đô Caracas (Venezuela) ngày 23.1. Ảnh: AP Photo/Boris Vergara.

Venezuela trở thành tâm điểm của báo chí trong thời gian gần đây vì những căng thẳng chính trị dồn dập. Quốc gia này giờ đây đang mắc kẹt với tình trạng hai chính quyền song song: Đảng Xã hội chủ nghĩa thống nhất cầm quyền của tổng thống Nicolas Maduro và phe đối lập do Chủ tịch Quốc hội Juan Guaido đứng đầu.

Xung đột chính trị càng đẩy tình hình kinh tế Venezuela sâu hơn vào vực thẳm. Lạm phát của quốc gia này được cho đã lên tới một triệu phần trăm trong năm 2018. Quỹ tiền tệ quốc tế IMF tin rằng trong năm 2019, con số này sẽ lên tới 10 triệu phần trăm.

Điều này dẫn tới tình trạng thiếu thốn lương thực và thuốc men lan rộng khắp nơi. Lạm phát phi mã còn làm giảm dòng tiền chính phủ đổ vào hệ thống y tế, hệ quả là tỉ lệ bệnh nhân - bác sĩ chênh lệch tới mức báo động đỏ, giường bệnh luôn trong tình trạng quá tải và các chiến dịch tiêm vắc xin phòng bệnh đều bị cắt giảm. Theo một nghiên cứu của The Lancet Global Health, Venezuela là quốc gia duy nhất tại Nam Mỹ có tỉ lệ trẻ em tử vong gia tăng tới mức ngang bằng những năm 1990.

Tờ New York Times cho hay hơn ba triệu người Venezuela đã di cư, nhiều người trong số đó ra nước ngoài với tư cách là những người tị nạn. Mỗi ngày, cây cầu nối liền Venezuela với Columbia đón nhận 35.000- 40.000 người đến để mua lương thực và thuốc men, hoặc tị nạn tại quốc gia láng giềng. Đó là những người quá nghèo để có thể mua vé máy bay hay xe bus, rất nhiều trong số đó đang bế con nhỏ trong tay và đi chân trần trên đất. 

Ai là nạn nhân của cơn ác mộng khủng hoảng tại Venezuela?  - ảnh 2

PDVSA, công ty dầu mỏ quốc gia của Venezuela rơi vào tình trạng hoang tàn. Ảnh: © 2018 Bloomberg Finance LP.

Một trong những ngành chịu thiệt hại nặng nề nhất của Venezuela chính là ngành dầu mỏ. Venezuela được đánh giá là quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới, nhưng hiện nay các công ty dầu mỏ của chính phủ đều rơi vào tình trạng hoang tàn. Công nhân đều đã sơ tán sang quốc gia khác và nạn trộm cướp lộng hành tại các nhà máy.  

Năm 2008, sản lượng dầu xuất khẩu của Venezuela sang Mỹ đạt 43,73 tỉ đô la Mỹ. 10 năm sau, con số này tụt xuống chỉ còn vỏn vẹn 8,62 tỉ đô. Đáng chú ý, Mỹ là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Venezuela.

Nguyên nhân cho tình trạng sản lượng dầu xuất khẩu giảm tại Venezuela không chỉ xuất phát từ bất ổn nội bộ, mà còn đến từ những bất đồng trong quyền sở hữu dầu mỏ giữa Venezuela và Mỹ. Nhiều người tin rằng chính quyền Mỹ sẽ tiếp tục áp đặt các lệnh trừng phạt lên ngành dầu mỏ Venezuela, đẩy "con gà đẻ trứng vàng" này chìm sâu hơn vào vũng lầy.

Tuy vậy ngành dầu mỏ Venezuela suy yếu không chỉ gây ra tác động một chiều. Việc thiếu hụt nguồn cung dầu từ Venezuela cũng gây nên tác động không nhỏ tới ngành dầu mỏ của Mỹ. Paola Rodriguez-Masiu, chuyên gia phân tích của Rystad Energy, cho rằng: "Chất lượng của dầu thô sẽ ngày càng mất đồng đều, bởi Venezuela có vai trò rất quan trọng với ngành dầu mỏ Mỹ, không phải xét trên khía cạnh sản lượng, mà là chất lượng."

Mỹ không phải là nạn nhân duy nhất. Nga đã và đang cố gắng vực dậy ngành dầu mỏ Venezuela. Kể từ năm 2006, Nga và công ty dầu khí quốc gia Nga Rosneft đã cho chính quyền Venezuela vay khoản nợ lên tới 17 tỉ đô la Mỹ. Cho đến nay, sáu đợt phát hành trái phiếu của chính phủ Venezuela và công ty dầu mỏ của chính phủ nước này là PDVSA đều đã rơi vào tình trạng không còn khả năng chi trả. Việc Nga có thể thu hồi lại những khoản đầu tư vào ngành dầu mỏ Venezuela trong tương lai hay không vẫn còn là một câu hỏi chưa lời đáp.

"Bí quyết đổi mới là tập trung toàn bộ sức lực, nhưng không phải để chống lại cái cũ mà để xây dựng cái mới". ---- Socrates - Triết gia Hy Lạp cổ đại

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 79 tháng 12.2019

 Số 79 tháng 12.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - MONG MUỐN HOÀN MỸ

    Công ty lữ hành vạch những tiêu chuẩn hài lòng khách hàng để tiếp thi truyền miệng hiệu quả

  • - ĐIỂM ĐẾN DI SẢN

    Di sản Hội An thu hút khách với chiều sâu về văn hoá nhưng áp lực phát triển nóng

  • - LEGACY YÊN TỬ - MGALLERY : KẾT NỐI XƯA &NAY

    Legacy Yên tử MGallery không nhằm tạo ra một không gian đồ sộ để mọi người trầm trồ. Vì nếu thế, nó sẽ phá hỏng phần chính là văn hoá Việt Nam, là gần gũi và hoà hiếu.

  • - HÀNH TRÌNH NGHĨ DƯỠNG

    Fusion phát triển khách sạn, dịch vụ nghĩ dưỡng tập trung vào chăm sóc sức khoẻ

  • - LÊN RỪNG XUỐNG BIỂN

    Đối diện với rủi ro là cách nhiểu người chọn cho chuyến du lịch của họ.