Ở thời điểm này khi nhìn lại chặng đường phát triển của khu vực kinh tế tư nhân kể từ khi có sự ra đời của luật Doanh nghiệp tư nhân năm 1990, thách thức lớn nhất chính là làm sao nền kinh tế có thể ươm mầm tạo ra nhiều công ty có hiệu quả kinh doanh tốt như trong danh sách của Forbes Việt Nam.
Ươm mầm doanh nghiệp hiệu quả cao - ảnh 1

Bà Nguyễn Lan Anh, giám đốc điều hành Endeavor Việt Nam, cố vấn ban biên tập Forbes Việt Nam. Ảnh: Forbes Việt Nam.

Xét về mặt chủ trương, hiện nay kinh tế tư nhân đang có điều kiện phát triển thuận lợi khi được coi là động lực chính của nền kinh tế. Sau một thời gian dài tập trung vào khối doanh nghiệp nhà nước, mà kết quả đã chứng minh là thiếu hiệu quả và thậm chí có trường hợp gây thiệt hại nhiều cho nền kinh tế, giờ đây ưu tiên phát triển doanh nghiệp tư nhân trở thành thông điệp chính trong các bài phát biểu của giới lãnh đạo. Nhiều mục tiêu lớn được đặt ra, trong đó có mục tiêu đạt con số một triệu doanh nghiệp vào năm 2020.

Nhìn lại các số liệu thống kê, có thể thấy sự phát triển của khối doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam trải qua nhiều khó khăn. Xét tổng thể, kể từ khi có luật Doanh nghiệp, đã có khoảng 1,2 triệu doanh nghiệp đăng ký thành lập; chỉ khoảng 50% số đó đang tồn tại, tức là  tỉ lệ doanh nghiệp giải thể, phá sản chiếm một nửa. Trong tổng số gần 600.000 doanh nghiệp đang hoạt động, có khoảng 40% doanh nghiệp đang đóng thuế thu nhập doanh nghiệp. Khối kinh tế tư nhân (tính cả hộ kinh doanh) chiếm 38% tổng GDP của cả nước, nhưng đóng góp của các doanh nghiệp tư nhân đăng ký chính thức chỉ chiếm khoảng 8,2% GDP.

Trong vài năm gần đây, bắt đầu xuất hiện một số doanh nghiệp tư nhân có sức phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng tiếp cận nhiều ngành sản xuất, dịch vụ quan trọng và trở thành những công ty có sức cạnh tranh hàng đầu trong những lĩnh vực này. Rất nhiều trong số họ có mặt trong danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất của Forbes Việt Nam. Những tên tuổi như Vingroup, Vietjet Air,  Hòa Phát, Thế Giới Di Động… đã trở thành doanh nghiệp dẫn dắt trong ngành. Bên cạnh các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán, có không ít những công ty chưa niêm yết nhưng đang là điểm sáng về tăng trưởng như Thaco, NutiFood...

Mặc dù vậy, những công ty đạt hiệu quả kinh doanh cao vẫn thuộc số ít. Nền kinh tế cần nhiều hơn những doanh nghiệp có khả năng tạo hiệu quả cao. Theo định nghĩa của Endeavor, một tổ chức phi lợi nhuận quốc tế chuyên về hỗ trợ giúp các doanh nghiệp hiệu quả cao phát triển vừa mới bắt đầu hoạt động tại Việt Nam, những doanh nghiệp có hiệu quả cao là những doanh nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhân lực trung bình hằng năm tối thiểu trên 20% và có khả năng tăng doanh thu gấp 2 – 3 lần trong vòng vài năm, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho xã hội, có khả năng đổi mới, ứng dụng công nghệ để tạo ra những tiến bộ nhảy vọt trong ngành. Những doanh nghiệp này tạo ra nguồn cảm hứng cho những người khác tham gia kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, giải quyết những vấn đề môi trường, xã hội.

Các nghiên cứu của Endeavor thực hiện ở những nước mà tổ chức đang hoạt động cho thấy tầm ảnh hưởng của những doanh nghiệp hiệu quả cao tới nền kinh tế. Tại Mexico, nghiên cứu năm 2013 cho thấy các doanh nghiệp này chỉ chiếm 6% tổng số doanh nghiệp nhưng tạo ra 30% công việc mới trong vòng ba năm liên tục. Tại Jordan, báo cáo năm 2015 cho thấy những công ty này chiếm 9% tổng số doanh nghiệp nhưng tạo ra 53% tổng việc làm mới trong vòng ba năm. 

Nền kinh tế Việt Nam đang cần xuất hiện nhiều hơn nữa những doanh nghiệp đạt hiệu quả kinh doanh cao như vậy. Bên cạnh mục tiêu về số lượng doanh nghiệp thành lập mới, cần tạo ra một lực lượng những doanh nghiệp lớn có ảnh hưởng sâu rộng, giúp tạo nội lực, sức bật và sự phát triển bền vững cho nền kinh tế. Việc xây dựng một hệ sinh thái giúp cho các doanh nghiệp mới thành lập lớn mạnh đòi hỏi nỗ lực hợp tác từ nhiều phía: chính phủ, các doanh nghiệp lớn, những doanh nhân giàu kinh nghiệm, các hiệp hội ngành nghề và quỹ đầu tư khởi nghiệp…

Sau ba thập niên phát triển, nền kinh tế Việt Nam đang vào lối rẽ mà tăng cường năng lực của các doanh nghiệp là lẽ sống còn. Năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế hiện nay có phần phụ thuộc nhiều việc phát triển, đổi mới sáng tạo dựa trên công nghệ của khối kinh tế tư nhân. Câu chuyện cần phải được nói nhiều nhất, và phải được biến lời nói thành hành động, chính là tạo sức mạnh cho nền kinh tế bằng việc phát triển các doanh nghiệp đạt hiệu quả cao.

Đọc thêm >>>
Forbes Việt Nam công bố danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất năm 2019
[Infographics] Toàn cảnh thị trường: Doanh thu, lợi nhuận và vốn hoá 50 công ty niêm yết tốt nhất 2019
Sức hút thị trường vốn Việt Nam


"Bí quyết đổi mới là tập trung toàn bộ sức lực, nhưng không phải để chống lại cái cũ mà để xây dựng cái mới". ---- Socrates - Triết gia Hy Lạp cổ đại

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 79 tháng 12.2019

 Số 79 tháng 12.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - MONG MUỐN HOÀN MỸ

    Công ty lữ hành vạch những tiêu chuẩn hài lòng khách hàng để tiếp thi truyền miệng hiệu quả

  • - ĐIỂM ĐẾN DI SẢN

    Di sản Hội An thu hút khách với chiều sâu về văn hoá nhưng áp lực phát triển nóng

  • - LEGACY YÊN TỬ - MGALLERY : KẾT NỐI XƯA &NAY

    Legacy Yên tử MGallery không nhằm tạo ra một không gian đồ sộ để mọi người trầm trồ. Vì nếu thế, nó sẽ phá hỏng phần chính là văn hoá Việt Nam, là gần gũi và hoà hiếu.

  • - HÀNH TRÌNH NGHĨ DƯỠNG

    Fusion phát triển khách sạn, dịch vụ nghĩ dưỡng tập trung vào chăm sóc sức khoẻ

  • - LÊN RỪNG XUỐNG BIỂN

    Đối diện với rủi ro là cách nhiểu người chọn cho chuyến du lịch của họ.