Thâm hụt thương mại của Mỹ với hai đối tác hàng đầu là Trung Quốc và châu Âu đạt mức lần lượt 36,8 tỉ đô la Mỹ và 15,5 tỉ đô la Mỹ vào tháng 07.2018. Đây là mức tăng kỉ lục, bất chấp nỗ lực áp thuế nhập khẩu của chính quyền tổng thống Trump.

Siết chặt nhập khẩu, thâm hụt thương mại Mỹ vẫn tăng kỉ lục - ảnh 1

Thâm hụt thương mại Mỹ với Trung Quốc và châu Âu đạt mức kỉ lục. Ảnh: AP Photo/J. Scott Applewhite

Thâm hụt thương mại tháng 7 của Mỹ với Trung Quốc đạt mức kỉ lục 36,8 tỉ đô la Mỹ, tăng 10% so với cùng kì năm ngoái. Cụ thể, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ tháng 7 tăng 8%, trong khi đó, xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc giảm 3%.

Siết chặt nhập khẩu, thâm hụt thương mại Mỹ vẫn tăng kỉ lục - ảnh 2

Nguồn: Cục thống kê dân số Hoa Kỳ

Thâm hụt nhập khẩu với Trung Quốc gia tăng không phải tin xấu duy nhất đối với chính quyền tổng thống Donald Trump. Xuất khẩu của Eurozone sang Hoa Kỳ cũng tăng 21% so với cùng kì năm ngoái, mức tăng kỷ lục kể từ năm 2014. Tăng trưởng xuất khẩu của Mỹ giảm xuống 10%, dù ba tháng trước con số này dao động từ 13 tới 19%. Nhờ vậy, thặng dư thương mại của Eurozone với Mỹ tháng 7 đã đạt mức cao kỷ lục 15,5 tỉ đô la Mỹ, tăng 36% so với cùng kì năm ngoái. Con số này gần bằng một nửa mức thặng dư của Trung Quốc với Mỹ. Nếu loại bỏ các ngành công nghiệp lắp ráp để xuất khẩu theo hợp đồng với các công ty nước ngoài, thặng dư của Trung Quốc và Eurozone với Mỹ rất có thể sẽ tương đương nhau. Từ năm 1999, Eurozone đã có thặng dư thương mại với Mỹ, nhưng đến thời điểm hiện tại, có thể thấy cán cân ngày một nghiêng sang hướng thâm hụt.

Siết chặt nhập khẩu, thâm hụt thương mại Mỹ vẫn tăng kỉ lục - ảnh 3

Nguồn: Cục thống kê dân số Hoa Kỳ

Siết chặt nhập khẩu, thâm hụt thương mại Mỹ vẫn tăng kỉ lục - ảnh 4

  Nguồn: Cục thống kê dân số Hoa Kỳ

Những con số này đi ngược lại với mong đợi của chính phủ Mỹ. Thay vì tái cân bằng thương mại song phương, cán cân thương mại Mỹ đang xấu đi. Châu Âu và Trung Quốc rõ ràng sẽ trở thành các mục tiêu đối phó của chính quyền Donald Trump. Nhập khẩu xe hơi của châu Âu sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro. Rất có thể Mỹ sẽ áp thuế lên tới mức 10%, tương đương mức thuế nhập khẩu ô tô Mỹ phải chịu tại thị trường châu Âu hiện tại.

Sự mất cân bằng kể trên có thể dần được loại bỏ bằng điều chỉnh tỉ giá Euro với đồng bạc xanh, cụ thể đồng Euro cần tăng 20%, trở về với tỉ giá gần 1,40 euro cho một đô của năm 2014. Tuy nhiên trong những năm qua, ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) lại thực hiện chính sách “siêu nới lỏng”. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Eurozone lại không tăng đủ nhanh để ECB buông tay các chính sách này. Chính vì thế, đồng Euro vẫn lao dốc, trong khi đồng đô tăng do lãi suất của FED gia tăng. Bên cạnh đó, chính phủ Mỹ có thể tận dụng các tác nhân thị trường và giữ đồng bạc xanh không rơi vào tình trạng mất giá quá nghiêm trọng để giảm thâm hụt thương mại. Nhưng các biện pháp này không thể mang lại hiệu quả nhanh chóng. 

Các doanh nghiệp mong muốn được giao dịch tự do sẽ không mấy hài lòng với các chính sách bảo hộ hiện tại, tuy nhiên, xu thế này có thể vẫn sẽ tiếp diễn, cho dù trong tương lai bánh lái chính phủ Mỹ có đổi chủ nhân chăng nữa. Bởi lẽ những người đứng đầu quốc gia này cần trấn an những người dân tại các khu vực bị phi công nghiệp hóa, những người chịu ảnh hưởng tiêu cực của thặng dư thương mại. Đây là lý do Mỹ vẫn sẽ tiếp tục thắt chặt xuất khẩu. Chính quyền đương thời của tổng thống Donald Trump rất có thể sẽ lại sử dụng những biện pháp khác với truyền thống, thậm chí mạnh tay, để giải quyết bài toán cán cân thương mại hiện tại. Đây là lí do thị trường, doanh nghiệp và các quốc gia khác cần tìm ra phương sách để thích nghi với những thay đổi sẽ xảy đến trong thời gian sắp tới.   

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả. Tác giả John Vail là chiến lược gia toàn cầu chính của tập đoàn Nikko AM.

"Lời khuyên là cái ta muốn có khi ta đã biết câu trả lời mà ta không muốn nghe.". ---- Erica Jong (Tiểu thuyết gia)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 66 tháng 11.2018

 Số 66 tháng 11.2018

THÀNH PHỐ THÔNG MINH

TỪ CAO ỐC XANH, GIAO THÔNG THÔNG MINH

ĐẾN ĐÔ THỊ ĐÁNG SỐNG

*DANH SÁCH FORBES 400 * HỘI NGHỊ PHỤ NỮ FORBES VIETNAM

Các số báo khác