Ba năm kể từ khi rời khỏi Tinder sau tranh cãi căng thẳng, Whitney Wolfe Herd, thành viên trong danh sách 30 Under 30 năm nay, đánh bại các đồng nghiệp cũ ngay trong cuộc chơi của họ, khi cung cấp cho phụ nữ Mỹ ứng dụng hẹn hò được thiết kế riêng cho họ. Cô cho các doanh nhân bài học làm thế nào để thành công trong lĩnh vực đã bão hòa.

Bumble, ứng dụng hẹn hò tỉ đô của cô gái 28 tuỏi - ảnh 1

 Whitney Wolfe Herd người sáng lập nên "Bumble tỉ đô"

Khi Whitney Wolfe Herd bắt đầu lên kế hoạch tổ chức bữa tiệc ra mắt vào tháng 10 cho sản phẩm mới tại Bumble, công ty cung cấp ứng dụng hẹn hò tăng trưởng nhanh nhất nước Mỹ, cô chủ ý lựa chọn địa điểm: không gian tại Manhattan từng có nhà hàng Four Seasons với lịch sử 57 năm, và những khách hàng quen gồm Henry Kissinger, Vernon Jordan, Edgar Bronfman và Stephen Schwarzman từng có những bữa trưa đầy quyền lực. Không gian bây giờ có tên mới, quản lý mới và thực đơn mới. Và, như Herd nhấn mạnh, quan điểm mới về kinh doanh. “Bữa trưa quyền lực không còn chỉ dành cho đàn ông,” Herd tuyên bố với đám đông phần lớn là phụ nữ trẻ tuổi, trước khi nhường sân khấu cho ngôi sao nhạc pop Fergie. “Tất cả chúng ta đều xứng có một chỗ tại bàn.”

Chiếc bàn đó giờ chắc chắn có Herd, 28 tuổi, người đã thay đổi xu hướng hẹn hò. Bằng cách để phụ nữ chủ động bắt đầu, Bumble có được hơn 22 triệu người đăng ký, trong khi Tinder có 46 triệu, và tăng trưởng hơn 70% so với năm trước, so với khoảng 10% của Tinder, và đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách. Bumble bắt đầu kiếm tiền thông qua mua hàng trong ứng dụng chỉ từ tháng 8.2016 và sẽ vượt mốc doanh thu 100 triệu đô la Mỹ trong năm nay, con số này – được hỗ trợ bởi sự tuyên truyền của quảng cáo địa phương được thiết kế riêng và rầm rộ – dự kiến tăng gấp đôi năm 2018.

Herd đã từ chối đề nghị mua lại trị giá 450 triệu đô la Mỹ từ Match Group vào đầu năm nay, theo các nguồn tin có liên quan. Và các nguồn tin này khẳng định Match đã tiếp cận công ty một lần nữa vào mùa thu để thảo luận mức định giá trên một tỉ đô la Mỹ. Thành viên 30 Under 30 nắm 20% của Bumble, lượng cổ phần khiến cô có tài sản ít nhất 100 triệu đô la Mỹ. (Match từ chối bình luận.) Đó là sự trở lại ngoạn mục. Với tư cách là đồng sáng lập và phó chủ tịch tiếp thị tại Tinder, ứng dụng định nghĩa lại cách con người hẹn hò và yêu đương, cô từng là nhân vật trong những câu chuyện kinh doanh thành công vĩ đại trong thời đại điện thoại thông minh. Nhưng sau đó, cô rơi vào một trong những lùm xùm lớn nhất của thời đại. Tháng 6.2014, cô kiện Tinder vì quấy rối tình dục, cáo buộc rằng sếp cũ và bạn trai cũ của cô là Justin Mateen gọi cô là “gái điếm” và “kẻ đào mỏ” tấn công cô bằng hàng loạt tin nhắn đe dọa và xúc phạm được cô gửi kèm với khiếu nại. Cô cũng cáo buộc Tinder, thuộc sở hữu của IAC và sau đó là công ty con của Match Group, đã vô lý tước chức danh đồng sáng lập của cô. Công ty bác bỏ mọi cáo buộc, nhưng Mateen bị đình chỉ và sau đó từ chức. Sean Rad, khi đó là CEO của Tinder, nói với Forbes vào năm 2014 rằng Herd gánh một phần trách nhiệm do quan hệ xấu giữa cô và Mateen. Vụ kiện nhanh chóng được giải quyết với khoản tiền mà Forbes trước đó đã đưa tin là xấp xỉ một triệu đô la Mỹ.

Không nghi ngờ gì về nhà sáng lập Bumble. Thay vì hằn học với Tinder, Herd quyết định cạnh tranh lại. Cô muộn màng bước vào một trong những lĩnh vực số nhiều đối thủ và lâu đời (hơn 90% startup trong mảng hẹn hò trực tuyến thất bại). Tuy nhiên, cô nhanh chóng tìm ra khoảng trống sinh lời bằng cách tập trung vào nhu cầu của phụ nữ. Hơn 10% người dùng Bumble trả 9,99 đô la Mỹ thuê bao hằng tháng để có lợi thế như thêm thời gian quyết định liệu đối tác có xứng đáng nhận tin nhắn hay không. Tại Tinder, chỉ có khoảng 5% người dùng trả tiền cho dịch vụ tương tự, theo báo cáo từ công ty đầu tư Jefferies. Dĩ nhiên, thật may khi phân khúc của cô chiếm phần lớn dân số. “Tôi không căm ghét gì, nơi nào hay bất cứ ai – tôi quá bận rộn nên không có thời gian cho việc đó,” Herd nói. Nhưng nếu thành công là cách trả thù tốt nhất, thì doanh thu cả 100 triệu đô la Mỹ trong ba năm giống với chuyện phục thù vì công lý như trong phim.

Bumble, ứng dụng hẹn hò tỉ đô của cô gái 28 tuỏi - ảnh 2

Con đường của Herd đến với Bumble là không chủ đích. Trong những tháng diễn ra vụ kiện Tinder và dàn xếp xong, cô chịu đựng cảnh mình bị lạm dụng trên mạng, thứ vốn quen thuộc với những phụ nữ công khai đưa ra cáo buộc họ bị quấy rối tình dục. “Tôi phải nghe những lời khủng khiếp nhất từ những người không quen, và họ bàn tán đủ thứ về tôi,” Herd nói. “Tôi không chạy đua chức quyền. Tôi không cố gắng xuất hiện trong chương trình truyền hình thực tế. Tôi chỉ là cô gái đã rời bỏ nơi nào đó.” Khi tình trạng lạm dụng đó biến thành lời đe dọa hãm hiếp và giết người từ người lạ, cô xóa tài khoản Twitter. Những cơn hoảng sợ và hoang tưởng theo sau. Sinh ra ở Salt Lake City và theo học trường tư thục và là di sản thế hệ thứ ba của ĐH Southern Methodist ở Dallas, cô quay về Texas, về với gia đình của người bạn trai khi đó và giờ là chồng, Michael Herd. “Tôi suy sụp,” cô nói.

Cố gắng để nỗi đau này không vô nghĩa, Herd bắt đầu phác họa ra mạng xã hội chỉ dành cho phụ nữ có tên là Merci và tập trung vào mặt tích cực. “Không có lời khen về ngoại hình,” cô nói. “Khen ngợi về con người họ.” Sau đó, cô nhận được e-mail từ địa chỉ xa lạ của một người có tên Nga, Andrey Andreev. Sinh ở Moscow và sống tại London, năm 2006 Andreev sáng lập Badoo, mạng hẹn hò trực tuyến lớn nhất thế giới ngày nay, với hơn 360 triệu người đăng ký ở 190 quốc gia. Herd từng gây ấn tượng khi gặp Andreev trong một bữa tối năm 2013 thời cô còn làm cho Tinder. “Thành thực mà nói, tôi lập tức phải lòng niềm đam mê và năng lượng của Whitney,” Andreev, nổi tiếng ẩn dật vì anh hiếm khi trả lời báo chí, nói giọng Nga đặc sệt. “Tôi nghĩ cô ấy là một phụ nữ thú vị và tôi nên để ý cô ấy thật cẩn thận.” Khi cô không trả lời, đội ngũ của anh ta gửi e-mail cho luật sư của Herd, chúc cô may mắn với cuộc chiến pháp lý và nói thêm rằng anh muốn làm việc với cô. “Ý tưởng ban đầu của tôi là mời cô ấy làm CMO tại Badoo,” Andreev, 43 tuổi, nói. Herd có kế hoạch ghé thăm cô em gái đang học nấu ăn tại Paris, và cô dừng chân ở London. Cô không quan tâm chút nào đến lời đề nghị của anh ta. “Mơ đi – tôi không làm thuê,” cô từng nói vậy. “Tôi đang thành lập công ty, và tôi không muốn làm về mảng hẹn hò.” Tuy nhiên, cô vẫn thuyết trình với anh về Merci. Dù Andreev thích ý tưởng về thương hiệu xã hội lấy phụ nữ làm trung tâm, anh nghĩ Herd nên tiếp tục với thế mạnh của cô ấy và của chính anh: lĩnh vực hẹn hò. Họ dành nhiều ngày đi bộ dọc các con đường và công viên ở London để trao đổi ý tưởng. Andreev nói rằng anh muốn kết hợp tài năng quảng bá và xây dựng thương hiệu bẩm sinh của cô với cơ sở hạ tầng, nguồn vốn và các nguồn lực anh có sau gần mười năm ở Badoo Sau khi giải quyết vụ kiện với Tinder vào tháng 9.2014 – thuận lợi là không có điều khoản không được cạnh tranh – cô chấp thuận lời đề nghị của Andreev.

Anh đầu tư ban đầu khoảng 10 triệu đô la Mỹ để quảng bá ra mắt và cam kết đầu tư thêm để đẩy mạnh tăng trưởng, nắm 79% công ty. Herd là nhà sáng lập, CEO và sở hữu 20% công ty, nắm mọi thẩm quyền dưới hai chức vụ đó, đồng thời khai thác cơ sở hạ tầng của Badoo và bí quyết của Andreev. Cả hai đều hữu dụng. Tại Badoo, Andreev đã có cả thập kỷ thử nghiệm phiên bản A-B, dữ liệu về hiệu quả của các mô hình kiếm tiền khác nhau và kinh nghiệm đưa sản phẩm đến quy mô chưa từng có trong thị trường hẹn hò. Ví dụ, khi đến giai đoạn bắt đầu thu phí người dùng cho các tính năng vượt trội trong ứng dụng, đội ngũ Bumble có thể phát triển công nghệ tinh vi để hỗ trợ đăng ký từ ngày đầu nhờ nền tảng chuyên môn từ Badoo. Từ tháng 9 đến tháng 12 năm đó, Herd di chuyển giữa Texas và London khoảng 15 lần. Cô và Andreev kêu gọi thêm hai đồng nghiệp cũ từ Tinder là Chris Gulstarzski và Sarah Mick tham gia thiết kế nền tảng và giao diện người dùng cho ứng dụng mới. (Hai người rời Bumble vào tháng tư để mở công ty riêng nhưng vẫn sở hữu chung 1% cổ phẩn mà Andreev và Herd không nắm giữ).

Một tối nọ, bên ly cocktail, Herd nảy ra ý tưởng đặc biệt cho Bumble. “Tôi luôn muốn rằng đàn ông không có số điện thoại của tôi nhưng tôi có số của anh ta,” cô nói với Andreev. “Nếu phụ nữ mở lời nhắn tin trước thì sao? Còn nếu không, mọi thứ sẽ biến mất sau 24 giờ, giống như bí ngô và xe ngựa trong chuyện cổ tích Lọ Lem ấy? Nó tượng trưng cho điệu nhảy Sadie Hawkins, trong đó các cô gái đưa ra lời mời. Sẽ thế nào nếu chúng ta có thể biến nó thành sản phẩm?” Đó là ý tưởng tuyệt vời xuất phát từ người hiểu rõ mục tiêu bởi họ là một phần trong đó. Sau khi nghĩ tên, hai người chọn Bumble, tự tin rằng các chi tiết về hình ảnh thương hiệu như tổ ong và ong sẽ giúp tiếp thị tốt hơn. Ứng dụng ra mắt vào tháng 12.2014 và đạt hơn 100 ngàn lượt tải trong tháng đầu tiên. “Phụ nữ đã sẵn sàng cho điều này,” Dave Evans, nhà tư vấn trong ngành từng kinh qua hàng trăm trải nghiệm xấu mà phụ nữ gặp với nam giới trên các ứng dụng hẹn hò, cho biết. “Trước đây phụ nữ e sợ. Giờ thì ngược lại.”

Bumble, ứng dụng hẹn hò tỉ đô của cô gái 28 tuỏi - ảnh 3

CEO Herd muốn Bumble trao quyền cho phái nữ trong hẹn hò, kết bạn và sự nghiệp

Nhiệt độ là hơn 40 độ C bện ngoài trụ sở mới của Bumble trong khu dân cư ở phía bắc Austin, Texas. Cái nóng oi ả tháng tám không ngăn người qua đường ngắm nghía tòa nhà. Để chuẩn bị cho lễ khai trương, các nghệ sĩ phủ đầy mái nhà màu vàng rực và tường bằng hàng ngàn quả bóng bay cỡ lớn. Nhìn nó như phần bên trong máy bán kẹo bi. Người đi bộ chụp selfie trước nhà; xe hơi nán lại, những người lái xe hỏi tên công ty. Tại Bumble, thậm chí việc bình thường như đi lại trên phố cũng là cơ hội quảng cáo. Bumble có 70 nhân viên, khoảng 85% là nữ, các vị trí dẫn đầu đều do nữ đảm trách, không tính Andreev. Văn phòng mới phản ánh sự thật đó thông qua áp phích và bảng hiệu đèn neon mang những tôn chỉ khác nhau của Bumble như “Bạn là ong chúa,” “Hãy là người CEO mà cha mẹ bạn luôn muốn bạn lấy làm chồng” và “Hãy bật đèn xanh trước.”

Khi Bumble tặng những chiếc áo len màu vàng pha kem tại các sự kiện – biểu tượng tổ ong quen thuộc ở mặt trước, cùng với chữ “Honey” – luôn xảy ra tranh giành. “Tôi nghĩ đó là một phần cảm giác được trao quyền, tự hào để nói ‘Tôi đang sử dụng dịch vụ này,’” Evans nói. “Ngoài phố, nếu tôi mặc chiếc áo có chữ AdultFriendFinder, đó sẽ là câu chuyện khác.” Giao diện có con ong và màu vàng đặc trưng của Bumble hoạt động như sau: Khi hai người dùng khác giới kết đôi bằng cách vuốt hồ sơ của người kia sang phải, người nữ phải gửi tin nhắn trước, nếu không kết nối sẽ vô hiệu. Bằng cách cho phái nữ kiểm soát bước tiếp cận đầu tiên, Bumble lịch sự và riêng tư hơn so với đối thủ cạnh tranh, tránh hình ảnh không mong muốn – trong đó có vùng kín của nam giới – quấy rối hẹn hò trực tuyến. Năm ngoái, Bumble cấm những bức hình selfie ở trần (phổ biến ở người dùng nam trên Tinder); đó là những hồ sơ bị vuốt trái nhiều nhất. Điều này không có nghĩa Bumble có thể ngăn chặn tất cả các hành vi lạm dụng hoặc những trải nghiệm phiền toái – nhưng nó hạn chế chúng.

Môi trường được kiểm soát nhiều hơn dẫn đến những phân khúc đáng ngạc nhiên. Hàng trăm ngàn phụ nữ nói trên trang của họ rằng họ không chỉ tìm kiếm tình yêu. Họ cũng quan tâm đến tình bạn và sự nghiệp. Do đó BFF (bạn thân nhất), nhánh phụ tập trung vào mối quan hệ bạn bè giữa phụ nữ, và Bizz, ra mắt chính thức tại bữa tiệc hồi tháng 10 ở khách sạn Four Seasons cũ ở New York và đưa ra thách thức đối với LinkedIn với cùng nền tảng phụ nữ chủ động trước mà người dùng của Bumble đã quen thuộc. “Chúng tôi loại bản chất đòi hỏi và phân biệt giới tính vốn tồn tại trong giao thiệp,” Herd nói. “Chúng tôi nghĩ mình có cơ hội.” Thành công của những nhánh này hiện vẫn khiêm tốn. Bumble BFF có hơn ba triệu người dùng, nhưng chỉ có 500 ngàn người dùng thường xuyên trong một tháng điển hình. Bumble Bizz còn quá mới để đánh giá, nhưng giống như việc cạnh tranh với Tinder với sản phẩm tùy chỉnh cho dưới một nửa lực lượng lao động, thậm chí thành công nhỏ cũng mang tiềm năng rất lớn. “Để có thể thử nghiệm ở quy mô đó là điều hầu hết các startup không thể làm được,” nhà tư vấn Evans cho biết. “Họ có thể lan truyền mạng lưới đó tới hàng triệu người từ ngày đầu.”

Bumble, ứng dụng hẹn hò tỉ đô của cô gái 28 tuỏi - ảnh 4

Tất nhiên, có ít nhất một startup hẹn hò khác có đủ quy mô – và đủ nam giới và nữ giới – để khai thác các lĩnh vực đó. Rad, người vẫn đang làm cho Tinder và điều hành công ty sáp nhập và mua lại Swipe Ventures, từ chối bình luận cho bài báo này (Mateen cũng vậy). Nhưng rõ ràng Tinder đang quan sát những động thái của Bumble: Năm ngoái, Tinder cũng mở rộng sang các mối quan hệ bạn bè với khoản đầu tư vào Hey! Vina, mạng kết bạn của phái nữ. Và có cả sự quan tâm đặc biệt từ công ty mẹ của Tinder, Match Group, hiện vẫn là công ty lớn nhất trong lĩnh vực hẹn hò trực tuyến ở Mỹ. Công ty đại chúng này, ngoài Tinder.com còn sở hữu Match.com, OkCupid, PlentyOfFish và các trang web hẹn hò khác, rõ ràng muốn thêm Bumble vào danh sách của mình. “Match thật may mắn, bởi họ có 45 thương hiệu khác nhau,” Brent Thill, phụ trách ứng dụng hẹn hò cho Jefferies, cho biết. “Nhưng có lẽ thương hiệu mọi người ưa chuộng không phải là của họ.” Herd không bình luận về những đề nghị mua lại, nhưng bán cho công ty mẹ của Tinder và đặt Bumble dưới thương hiệu đó dĩ nhiên sẽ là hồi kết nên thơ cho lùm xùm năm 2014. Thật vậy, trong số những người tham gia lễ khai trương trụ sở chính có đại diện của một công ty sản xuất nổi tiếng ở Hollywood đang dự tính sản xuất một bộ phim về cô. “Nó là câu chuyện khá hay đấy,” Herd nói và phá lên cười.

"Đừng bảo người khác phải làm thế nào. Hãy nói họ cần làm gì và để họ khiến bạn ngạc nhiên trước kết quả.". ---- George S. Patton (Nhà chỉ huy quân sự)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 64 tháng 09.2018

 Số 64 tháng 09.2018

ĐẦU TƯ VÀO GIÁO DỤC

TRONG KHI NHÀ NƯỚC ĐÓNG VAI TRÒ CHỦ ĐẠO, TƯ NHÂN TIẾP TỤC ĐẦU TƯ MẠNH VÀO NHỮNG LĨNH VỰC GIÁO DỤC KHÁC NHAU

25 ĐẠI HỌC HÀNG ĐẦU NƯỚC MỸ * GIÀU NHẤT SINGAPORE

Các số báo khác