LOGISTICS

VIETTEL POST: SỨC MẠNH TỪ KỶ LUẬT

Từ công ty bưu chính phục vụ khối quân đội, Viettel Post chuyển mình trở thành công ty hàng đầu trong ngành chuyển phát.

CƯỜNG NGHIÊM
Viettel Post: Sức mạnh từ kỷ luật quân đội - ảnh 1
Viettel Post: Sức mạnh từ kỷ luật quân đội - ảnh 2

ỗi ngày, đúng 7h30 sáng, trong bộ đồng phục màu xanh cổ vịt viền cam, Phạm Phú Thái, nhân viên giao nhận có mặt trước cửa bưu cục Viettel Post quận 3, TP. HCM. Không giống như hình ảnh thường thấy ở trụ sở các công ty thuộc Viettel với bộ đội bồng súng đứng gác, bưu cục quận 3 của Viettel Post chẳng khác bưu cục của công ty dân sự trên cả nước. Nhưng kỷ luật của các bưu cục này vẫn mang đầy “chất lính”. Gần 30 nhân viên của Viettel Post địa bàn quận 3 có mặt đúng 7h30 nhận bưu phẩm và ngay sau đó tỏa đi khắp nơi để giao nhận trên địa bàn quản lý. Mỗi ngày một nhân viên như Thái giao khoảng 200 bưu phẩm, làm việc có lúc kết thúc vào lúc 20 – 21h.

“Viettel Post là doanh nghiệp quân đội nên kỷ luật là sức mạnh,” ông Trần Trung Hưng, tổng giám đốc Viettel Post liên tục nhắc về điều này trong cuộc trò chuyện với Forbes Việt Nam. Rũ bỏ hình ảnh về một công ty nhà nước chậm chạp với các nghiệp vụ đơn giản chuyển phát thư tín và bưu phẩm, Viettel Post không chỉ tìm động lực tăng trưởng mới dựa trên sự bùng nổ của thị trường thương mại điện tử mà còn mang tham vọng lớn hơn trở thành công ty công nghệ trong lĩnh vực chuyển phát.

“Cơ cấu doanh thu của chúng tôi đến từ hai nguồn, 85% là logistics, trong đó 56% đến từ cung cấp dịch vụ hậu cần cho thương mại điện tử, 15% còn lại đến từ thương mại,” ông Hưng cho biết. Với hơn 1.300 bưu cục, 6.000 điểm giao nhận phủ tới 100% tuyến xã, sáu tổng kho và 86 kho hàng hóa ở các tỉnh giúp Viettel Post thu hút 300 ngàn lượt khách hàng trong năm qua. Thái là một trong số 22 ngàn nhân viên đang cung cấp các dịch vụ chuyển phát, logistics và thương mại điện tử của Viettel Post. Ngoài các công ty thương mại điện tử, khách hàng của Viettel Post còn có các hộ kinh doanh cá thể và các công ty sản xuất, thương mại. Viettel Post cũng đã mở chi nhánh ở thị trường Campuchia và Myanmar, tuy nhiên các thị trường nước ngoài chưa mang lại lợi nhuận cho công ty này.

Thành lập năm 1997, tiền thân của Viettel Post là trung tâm phát hành báo chí trực thuộc quân đội. Năm 2009, công ty trở thành doanh nghiệp đầu tiên trực thuộc Viettel bán đấu giá cổ phần ra công chúng. Dù vậy, sau gần 10 năm, cuối năm ngoái, cổ phiếu của Viettel Post (mã VTP) mới xuất hiện giao dịch trên sàn UpCom. Ngay lập tức mã cổ phiếu VTP trở thành cổ phiếu được giới đầu tư săn đón đẩy thị giá tăng gấp đôi trong sáu tháng qua. Bốn năm gần đây, đều đặn mỗi năm doanh thu của Viettel Post nhảy bậc thang, tăng thêm 1.000 tỉ đồng, năm 2018 đạt hơn 4,9 ngàn tỉ đồng, sau tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post), công ty dẫn đầu thị trường với doanh thu một tỉ đô la Mỹ năm 2018. “Viettel Post có thế mạnh về độ phủ đến các huyện, xã vùng sâu vùng xa. Bên cạnh đó, Viettel Post còn có thế mạnh xử lý được những kiện hàng cồng kềnh mà các đối tác khác chưa xử lý được,” Trần Hải Linh, giám đốc điều hành sàn thương mại điện tử Sendo đánh giá. Hiện tại, Viettel là một trong 10 đối tác vận chuyển cho sàn thương mại điện tử này.

“Chúng tôi làm theo cơ chế khoán, ngày làm việc bắt buộc vào lúc 7h30 và kết thúc khi hết việc,” Thái chia sẻ về công việc. Không chỉ giao nhận hàng hóa, những bưu tá như Thái còn tự thu thập thông tin để phát triển khách hàng mới. Đáng chú ý, nếu phần lớn các đơn vị giao nhận khác có giới hạn về khối lượng và kích thước hàng hóa thì Viettel Post không đưa ra các quy định giới hạn. Dịch vụ “chuyển phát nhanh hỏa tốc trong ngày” được đánh giá là dịch vụ chuyển phát có thời gian toàn trình ngắn nhất trong tất cả các dịch vụ chuyển phát hiện nay. Công ty cung cấp hai gói dịch vụ chuyển phát hỏa tốc nội thành trong ngày và qua ngày với hỏa tốc liên tỉnh. Với gói hỏa tốc nội thành, khách hàng Viettel Post có thể nhận được sau 2 – 3 giờ đồng hồ nếu địa chỉ giao nhận ở trung tâm các thành phố lớn như Hà Nội hoặc TP.HCM hoặc 6 – 7 giờ ở các địa phương giao thông cách trở. Với gói hỏa tốc liên tỉnh, người nhận nhận được bưu phẩm trong vòng 24 – 36 giờ, tùy thuộc vào khoảng cách và thời tiết. Viettel Post thực hiện được điều này nhờ mạng lưới rộng khắp, cơ sở vật chất dồi dào và phương pháp quản lý đang thay đổi bằng việc áp dụng công nghệ. Hình thức chuyển hàng thu tiền hộ (COD) vẫn chiếm tỉ lệ 92% nên mỗi nhân viên như Thái là một phần tử bánh răng trong mạng lưới liên kết chặt chẽ. “Vì cơ chế khoán nên nếu tôi nghỉ ốm một ngày thì sẽ làm gấp đôi vào ngày hôm sau,” Thái nói.

“Viettel Post là công ty dẫn đầu thị trường nhờ lợi thế về hạ tầng và mạng lưới bưu cục gom hàng. Từ năm 2014, Viettel Post đã đầu tư mạnh vào kho bãi, đội ngũ giao nhận, giám sát hành trình... để đón đầu sự phát triển của thương mại điện tử,” báo cáo ngành Logistics năm 2018 của bộ Công thương đánh giá. Giai đoạn 2013 – 2014, người tiêu dùng Việt Nam làm quen với thương mại điện tử và hiện tại những website mua sắm trực tuyến hàng đầu như Lazada, Shopee, Tiki, Adayroi, Sendo… trở nên quen thuộc với nhóm khách hàng trẻ và nhân viên văn phòng. Theo báo cáo của Google và Temasek, quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2018 là 2,8 tỉ đô la Mỹ, tăng trưởng hơn 30%. Trong khi đó Sách trắng Thương mại điện tử Việt Nam do bộ Công thương xuất bản năm 2018 công bố các con số lạc quan hơn như năm 2017 quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam đạt 6,2 tỉ đô la Mỹ, số người tham gia mua sắm trực tuyến khoảng 33,6 triệu người. Dù con số dự báo nào cũng cho thấy sức nóng, sự tăng trưởng phi mã với tỉ lệ hai con số của một mảng kinh doanh mới cách đây chục năm còn là con số rất nhỏ. Lượng hàng hóa giao dịch qua các kênh trực tuyến tăng nhanh kéo theo nhu cầu dịch vụ logistics, dịch vụ chuyển phát bùng nổ theo và đó là cơ hội của Viettel Post.

Viettel Post: Sức mạnh từ kỷ luật quân đội - ảnh 3

Dựa trên mạng lưới sẵn có, Viettel Post tập trung phát triển giải pháp hỗ trợ khách hàng.  Ảnh: Courtesy of Viettel Post.

Với 16 năm kinh nghiệm, bắt đầu từ nhân viên kinh doanh, lên làm trưởng bưu cục, rồi giám đốc công ty bưu chính Viettel Hà Nội, đến phó tổng giám đốc, ông Hưng luôn được đánh giá là xuất sắc trong mỗi vai trò. Năm 2016, ở tuổi 37, ông Hưng được bổ nhiệm điều hành công ty này. Vị tổng giám đốc thứ tám của Viettel Post có sức ảnh hưởng tốt tới các khối lãnh đạo cơ sở do trưởng thành từ nội bộ và am hiểu các hoạt động nghiệp vụ. Làn gió mới nhân sự cao cấp trẻ trung đã thổi sự thay đổi vào công ty quân đội gần 20 năm tuổi. Năm 2016, Viettel Post mở mới 315 bưu cục, bằng số bưu cục cộng gộp của 18 năm trước đó cộng lại. Đầu năm 2017, Viettel Post vạch kế hoạch “bắt đầu mạnh dạn từ bỏ thị trường cũ và dấn thân vào thị trường mới”. 

Sau khi vạch định hướng dịch chuyển về dịch vụ, Viettel Post xác định một mảng mới là tham gia vào thị trường logistics cho thương mại điện tử. Thế mạnh ban đầu của các công ty bưu chính chuyển phát truyền thống như Viettel Post, VNPost là mạng lưới rộng khắp và cơ sở hạ tầng lớn, đội ngũ nhân viên đông đảo. Thứ hai là nhóm có vốn nước ngoài có cơ cấu doanh thu lớn như FedEx, DHL, Kerry, một thế lực có tiềm lực và kinh nghiệm. Thứ ba là các công ty trong nước có tham vọng phát triển nhanh, xây dựng hoạt động dựa trên thế mạnh về công nghệ như GHN, Giaohangtietkiem rất năng động. Tiếp theo, thứ tư nhóm các công ty sử dụng nền tảng kinh tế chia sẻ như Grab Express, Go-Viet được tổ chức trên nền tảng mạnh. Thứ năm, các công ty thương mại điện tử tự xây dựng và vận hành công ty vận chuyển như Tiki Now, LZD Express có lợi thế “sân nhà.” Và cuối cùng, nhóm thứ sáu, nhóm những người làm việc tự do tự phát nhưng rất cơ động.

“Các công ty truyền thống thì chưa ứng dụng công nghệ, vẫn còn làm thủ công, các công ty nước ngoài và công nghệ thì chưa có mạng lưới, nên Viettel Post tìm ra hướng đi cho mình là hòa chung hai điểm này lại với nhau, và chỉ làm như vậy mới là con đường hướng về phía trước,” ông Hưng nói. Tuân thủ theo triết lý chung của tập đoàn Viettel là “mạng lưới đi trước, kinh doanh theo sau." Viettel Post liên tục mở mới mạng lưới bưu cục và cửa hàng toàn quốc. “Thị trường hiện nay tăng trưởng rất nhanh, nên công ty nào đáp ứng tốt phần cung thì sẽ trở thành công ty dẫn đầu,” ông Hưng nói thêm. “Người Viettel luôn linh hoạt và thích ứng nhanh, nên khi được khai sáng thì người Viettel thay đổi, nhiều quản lý cấp trung đã tự thay đổi tư duy, nếu không thay đổi kịp sẽ bị bỏ lại,” ông Hưng nhấn mạnh. 

Giữa năm 2017, một đoạn video trên mạng xã hội đăng tải cho thấy các nhân viên của Viettel Post Nam Định cẩu thả ném đồ của khách hàng lên xe vận chuyển. Tính quyết đoán của vị tổng giám đốc trẻ thể hiện ở việc thẳng tay đóng cửa trung tâm khai thác này. “Với Viettel Post, ném bưu phẩm là hành động không thể chấp nhận. Nếu những điều cơ bản này mà nhân viên không làm được thì tốt nhất đừng làm nghề bưu chính,” ông Hưng nói.

Đặt mục tiêu khá tham vọng đạt doanh thu 10 ngàn tỉ đồng năm 2020, ông Hưng cho biết logistics vẫn đóng vai trò cốt lõi, ngoài ra Vietttel Post triển khai thêm kinh doanh thương mại điện tử, cung cấp các giải pháp, dịch vụ kho, vận chuyển, thanh toán. Song song với việc mở rộng mạng lưới, Viettel Post thành lập VTPostTek nghiên cứu và cung cấp các giải pháp công nghệ với mục đích phục vụ nội bộ. Tháng 7.2018, doanh nghiệp có 68% cổ phần của Viettel này ra mắt ứng dụng ViettelPost và ViettelSale. Giữa năm 2019, công ty công bố ứng dụng gọi xe MyGo dự kiến hoạt động từ tháng 7.2019. Chỉ vài ngày sau đó thị trường bất ngờ với thông tin Viettel Post thành lập trang thương mại điện tử Vỏ Sò (voso.vn).

Chưa bật mí cụ thể các tính năng của hai ứng dụng ViettelPost và ViettelSale, ông Hưng cho biết ứng dụng được tích hợp trí tuệ nhân tạo có khả năng ghi nhớ thông tin đơn hàng, cập nhật dữ liệu hàng hóa, phân tích các nội dung, sản phẩm mà người dùng quan tâm từ đó tự động đề xuất những gợi ý phù hợp. “Trước đây chúng tôi chạy theo nhu cầu của khách hàng, còn bây giờ phải nhận định trước nhu cầu để đưa ra giải pháp hỗ trợ khách hàng,” ông Hưng nói.

*Sức Mạnh Từ Kỷ Luật - tựa theo bản tin tạp chí Forbes Việt Nam số 74, tháng 07.2019.