“Chỉ có những  đối thoại chân thành mới làm cho hai bên sẵn sàng thay đổi.”
Chia sẻ giá trị chung - ảnh 1

Nguyễn Lan Anh, Thư ký tòa soạn tạp chí Forbes Việt Nam

Trong bài phát biểu gửi tới nhân dân Việt Nam ngày 24.5.2016 tại Hà Nội, Tổng thống Hợp chủng quốc Hoa Kỳ Barack Obama trích dẫn lời thiền sư Thích Nhất Hạnh khi nói về mối quan hệ giữa hai quốc gia trải qua quá trình lịch sử chông gai: “Chỉ có những  đối thoại chân thành mới làm cho hai bên sẵn sàng thay đổi.”

Chuyến thăm chính thức của Tổng thống Obama là một cột mốc quan trọng trong nỗ lực bình thường hóa hoàn toàn quan hệ Việt – Mỹ, cho thấy kết quả của một cuộc đối thoại suốt 20 năm qua. Trong khi vết thương chiến tranh tiếp tục được hàn gắn, cả hai nước đang cùng bước về phía trước với những cam kết hợp tác song phương quan trọng nhiều mặt: thương mại và đầu tư, khoa học và công nghệ, giáo dục, đào tạo, y tế, hoạt động nhân đạo, môi trường và thực thi luật pháp. Quyết định của Mỹ tháo bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận quân sự đã được áp dụng gần 50 năm qua với Việt Nam cũng đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quan hệ hai nước.

Với giới kinh doanh, cam kết có ý nghĩa nhất vẫn là việc hai bên tham gia toàn diện vào hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), trong đó bao gồm việc tiến hành những cải cách cần thiết đáp ứng tiêu chuẩn cao của hiệp định TPP. Về điều này, ông Obama nói: “Trong nền kinh tế toàn cầu của chúng ta, đầu tư và thương mại đổ vào nơi có pháp quyền, bởi vì không ai muốn phải hối lộ để khởi nghiệp kinh doanh. Không ai muốn bán hàng hóa, hay đi học nếu họ không biết rõ ràng họ sẽ được đối xử như thế nào. Trong nền kinh tế dựa trên tri thức, công việc sẽ đổ vào nơi con người có tự do về tư tưởng, tự do trao đổi ý tưởng và sáng tạo.”

Một dấu ấn quan trọng nữa trong chuyến thăm chính thức lần này của tổng thống Mỹ là việc chính phủ hai bên cùng ủng hộ cho việc thành lập trường đại học Fulbright, đại học độc lập, phi lợi nhuận đầu tiên, được áp dụng mô hình tự do học thuật tại Việt Nam. Đại học Fulbright được kỳ vọng sẽ trở thành một mô hình thành công và được áp dụng rộng rãi trong môi trường giáo dục bậc cao của Việt Nam. Việc chính phủ Việt Nam cho phép Peace Corps, chương trình tình nguyện của chính phủ Mỹ đưa các tình nguyện viên Mỹ tham gia giảng dạy tiếng Anh, chia sẻ văn hóa và giá trị Mỹ ra thế giới, vào Việt Nam lần đầu tiên cũng là một quyết định có ý nghĩa quan trọng trong quan hệ hai bên. Quyết định này cho thấy thiện chí của cả hai bên trong việc cởi mở và tăng cường sự hiểu biết, chia sẻ các giá trị của nhau.

Ông Obama cũng bày tỏ sự hỗ trợ với giới doanh nhân bằng việc tham gia vào cuộc nói chuyện với đại diện giới doanh nhân, chủ yếu là những người trẻ đang đầu tư khởi nghiệp bằng các ý tưởng sáng tạo. Bằng việc tham gia vào các hoạt động, như trò chuyện về môi trường khởi nghiệp Việt Nam, hay đi ăn bún chả ở Hà Nội, ông Obama giúp kể câu chuyện Việt Nam cho thị trường quốc tế. “Tôi đang giúp các bạn quảng cáo đây!” ông nói tại buổi gặp với doanh nhân tại TP. Hồ Chí Minh.

Trong nền kinh tế dựa trên tri thức, công việc sẽ đổ vào nơi con người có tự do về tư tưởng, tự do trao đổi ý tưởng và sáng tạo.

Chuyến thăm chính thức của tổng thống Mỹ kết thúc thăng hoa với cuộc gặp gỡ, trao đổi với đại diện các nhà lãnh đạo trẻ Đông Nam Á – đại diện của giới trẻ - tại GEM Center, TP. HCM. Sau hai tiếng tập thể thao tại phòng gym ở khách sạn InterContinental, ông Obama xuất hiện trước giới trẻ tràn đầy năng lượng và truyền cảm hứng cho họ bằng cuộc trò chuyện cởi mở, chân thành và vui vẻ. Bài học về tinh thần lãnh đạo mà ông khuyên giới trẻ, là “hãy tìm điều mà bạn quan tâm sâu sắc, và dành cho nó tất cả đam mê và nỗ lực của bạn.”

Ông Barack Obama là tổng thống da màu đầu tiên của nước Mỹ, và cũng là vị tổng thống được cho là có khả năng truyền cảm hứng hàng đầu trong nhiều đời tổng thống gần đây của nước Mỹ. Thông điệp tranh cử của ông cách đây tám năm là “Yes we can!” (Đúng, chúng ta có thể làm được!). Nhưng bên cạnh khả năng truyền cảm hứng của nhà lãnh đạo, tình cảm nồng nhiệt mà người dân Việt Nam dành cho ông Obama trong chuyến thăm chính thức vừa qua cho thấy những thông điệp và giá trị - cái mà ông gọi là những giá trị phổ quát – cũng chính là giá trị mà người dân Việt Nam hướng tới. Nó cũng thể hiện chính phủ đang đi những bước đi đúng đắn khi củng cố, phát triển mối quan hệ ngoại giao, hợp tác toàn diện với nước Mỹ.

Nguyễn Lan Anh, Thư ký tòa soạn tạp chí Forbes Việt Nam