Chữa bệnh viêm khớp, hói đầu, tàn nhang… chỉ là bước khởi đầu. Tỉ phú ngành dược người Mỹ gốc Thổ Osman Kibar có tham vọng lớn hơn: Đẩy lùi tiến trình lão hóa!
Thuốc tiên - ảnh 1

Nếu google “Osman Kibar” bạn sẽ thấy hình ông đang chơi bài poker. Ông không phải tay cờ bạc chuyên nghiệp, chỉ là trong năm 2006, ông thắng giải đấu poker đầu tiên ông tham gia. Chưa hết, một năm sau, ông về nhì trong số 3.000 “thần bài” tại giải đấu thuộc World Series of Poker ở Vegas.

“Tôi không hiểu vì sao,” ông nói với bạn. “Tôi sẽ tham gia một giải đấu nữa để xem thế nào.” Thế là ông chơi một giải nữa, thắng rồi nghỉ. “Trong lúc tôi chơi, chỉ còn bạn và những người chơi khác,” Kibar nói. “Những quân bài không còn quan trọng nữa. Nhưng khi nhìn các quân bài từ 12 đến 14 tiếng mỗi ngày, bạn sẽ thấy váng vất như say rượu.” Ông kể mình không thể nghĩ gì ra hồn suốt nhiều ngày nên ông đầu hàng. Thay vào đó, để giải trí, giờ ông đọc sách toán cao cấp và tập thiền.

Tiến sĩ ngành kỹ thuật Kibar, 45 tuổi, di cư từ Thổ Nhĩ Kỳ sang Mỹ để học đại học, không cần kiếm tiền bằng những quân bài. Samumed có trụ sở ở San Francisco mà ông âm thầm gầy dựng suốt một thập kỷ qua, hiện là công ty khởi nghiệp về công nghệ sinh học có giá trị nhất hành tinh.

Dựa vào những khoản vốn rót từ những nhà đầu tư tư nhân (bao gồm quỹ đầu tư riêng của hãng nội thất IKEA), những cá nhân tài sản kếch xù ẩn danh và một hãng đầu tư mạo hiểm, Samumed đã gọi được 220 triệu đô la Mỹ, và vòng gọi vốn gần đây nhất giúp công ty đạt mức định giá tới 6 tỉ đô la Mỹ. Hiện công ty đi được nửa đường trong việc gọi thêm 100 triệu đô la Mỹ nữa và đạt mức định giá 12 tỉ đô la Mỹ. Kibar hiện sở hữu 1/3 công ty, nên ông có tài sản ròng 4 tỉ đô la Mỹ.

Samumed có vẻ dễ dàng gây vốn khổng lồ đến thế bởi niềm tin rằng họ đã phát minh ra những loại thuốc giúp đảo ngược quá trình lão hóa của cơ thể người. Những loại thuốc đầu tiên của công ty có tác dụng đối với những cơ quan nội tạng nhất định. Một trong số này là thuốc chữa hói, có thể có tác dụng biến tóc muối tiêu trở thành màu gốc (phiên bản mỹ phẩm của loại thuốc có thể xóa bỏ nếp nhăn) Loại thuốc thứ hai có tác dụng khôi phục mô sụn ở khớp chân. Nhiều loại thuốc khác trong giai đoạn nghiên cứu sơ bộ trên con người thì nhắm đến việc phục hồi đĩa đệm cột sống, chữa xơ phổi và chữa trị ung thư. Sau đó, Samumed sẽ tìm cách chữa trị một nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa và tiến tới điều trị bệnh Alzheimer’s. Trọng tâm của hãng, từng bệnh một, từng triệu chứng một, là làm tế bào ở người bị lão hóa hồi phục nhanh ngang với tốc độ của một bào thai trong giai đoạn phát triển.

Nghe rất hấp dẫn, nhưng cũng rất ước đoán. Đến giờ, các nghiên cứu cho thấy những loại thuốc trên tương đối an toàn, có thể giúp tóc mọc và tỏ ra có công năng giảm đau và cải thiện chức năng khớp gối. Nhưng cũng cần nhớ rằng 80% loại thuốc đạt đến giai đoạn nghiên cứu này đều không ra nổi thị trường. Còn mức định giá hiện tại của Samumed? Điên! Thị giá lớn nhất của một công ty công nghệ sinh học đã niêm yết nhưng chưa được cấp phép loại thuốc nào đến nay “chỉ là” 6 tỉ đô la Mỹ. Ở thời điểm này, ai trong ngành công nghệ sinh học đều lo lắng về việc đầu tư vào “Theranos tiếp theo,” công ty sở hữu công nghệ thử máu mà giới đầu tư tư nhân định giá ở mức 9 tỉ đô la Mỹ trước cả khi độ chính xác của công nghệ này bị đặt dấu hỏi.

Nên câu hỏi là: Liệu Osman Kibar đã tìm ra “suối nguồn thanh xuân” của ngành dược, hay ông đơn giản chỉ là tay chơi bài poker tài năng nhất mà thế giới từng biết?

Kibar sinh ra ở Izmir, Thổ Nhĩ Kỳ, đối diện những hòn đảo Hy Lạp, trên bờ biển Aegea. Đó là nơi ấm áp xinh đẹp. Sau tiểu học, ông theo học ở ĐH Robert ở Istanbul, ngôi trường tinh hoa lấy 0,2% học viên hàng đầu, những đứa trẻ vượt qua được kỳ kiểm tra quốc gia của Thổ Nhĩ Kỳ ở tuổi 11.

ĐH Robert là khúc dạo đầu cho Samumed: Ngôi trường là nơi Kibar kết bạn cùng những bạn học sau này trở thành CFO, giám đốc pháp lý (CLO) và giám đốc y khoa của ông. Rồi ông chuyển đến California vì thích khí hậu nơi đây, theo học cử nhân toán kinh tế ĐH Pomona năm 1991, cử nhân ngành kỹ thuật Caltech năm 1993 và học tiến sĩ ngành khoa học quang tử ĐH UC San Diego năm 1999. Trong lúc học thạc sĩ, ông lập công ty công nghệ sinh học Genoptix, bán cho Novartis với giá 470 triệu đô la Mỹ năm 2011. Ông cũng đồng sáng lập E-Tenna, sản xuất ăng ten cho lĩnh vực không dây rồi được tách ra và bán lại cho Intel và Titan Corp. Ông không nắm vai trò quản lý ở cả hai công ty này.

Kibar từ bỏ lĩnh vực học thuật vì ông thấy nó quá quan liêu và chuyển đến New York để làm cho Pequot Capital nhằm kiếm những phi vụ đầu tư công nghệ mới. Những người bạn học ở ĐH Robert đều có mặt ở đây, và họ gặp nhau trong những trận bóng rổ mỗi cuối tuần. Nhưng khi sự nghiệp thăng tiến và ai nấy đều bận rộn với gia đình riêng, những cuộc chơi thưa dần, và Kibar tan mộng ở Pequot khi hãng này ngày càng bớt hứng thú với công nghệ mang tính tiên phong và đột phá. “Tôi tỉnh dậy vào một sáng, và thấy mình là chuyên gia nghiệp vụ ngân hàng đầu tư,” ông nói.

Thế là ông bèn quay về San Diego, nơi thời tiết không khiến ông chỉ muốn ở trên giường suốt ngày. Tại sân bay ở Thổ Nhĩ Kỳ, ông tình cờ gặp lại bạn cũ ở ĐH Robert, Cevdet Samikoglu, chuyên viên ngân hàng làm việc tại Greywolf Capital, quỹ phòng hộ quản lý 3,6 tỉ đô la Mỹ, sau một thời gian làm cho Goldman Sachs.

Phía sau thẻ lên máy bay, Kibar phác họa chiến lược đầu tư của mình, gồm chỉ tập trung vào những công nghệ có thể tạo ra ảnh hưởng tầm thay đổi thế giới. Sau buổi gặp đó, Samikoglu giúp ông gọi được 3,5 triệu đô la Mỹ để tạo ra những công ty khởi nghiệp mới. Một trong số đó, nằm trong vườn ươm Pfizer, mang tên Wintherix, sau này trở thành Samumed.
Song hợp đồng với Pfizer để tạo ra Wintherix lại chấm dứt trong bất đồng. Sau hai năm, Pfizer quyết định không thông qua những loại thuốc của Wintherix, và hai công ty kiện nhau. Wintherix  ra khỏi vườn ươm của Pfizer trong vòng một tuần. Một nhân viên Wintherix phải đi ra đi vào tòa nhà 130 lần để chuyển đồ ra ngoài.

Trong cáo buộc năm 2010, Pfizer “tố” Kibar thực hiện vòng gọi vốn làm pha loãng cổ phần của hãng dược khổng lồ trong Wintherix từ 60% xuống còn 2,6%. Wintherix phản  pháo là Pfizer cố tình làm công ty bị phá sản bằng cách ngăn quá trình gọi vốn để Pfizer có thể thâu tóm Wintherix với giá rẻ.

Trong suốt cuộc chiến đó, số dư ngân hàng của Wintherix giảm còn 9.000 đô la Mỹ. Nhưng Kibar tìm được nguồn tiền mình cần. Anh rể của Kibar, Ugur Bayar, CEO của Credit Suisse Thổ Nhĩ Kỳ, là nhà đầu tư dẫn đầu trong một vòng gọi vốn gồm toàn người nhà và bạn bè trị giá 2,4 triệu đô la Mỹ. Năm 2012, vụ kiện Pfizer được dàn xếp theo cách để Wintherix giữ bản quyền những loại thuốc. Kibar đổi tên công ty thành Samumed – lấy từ thuật ngữ thiền, “samu,” nghĩa là thiền định trong những việc hằng ngày như làm vườn hay chẻ củi.

Tại Pfizer, có người bị ấn tượng. Đó là nhà đầu tư mạo hiểm của VenBio, Corey Goodman, người từng có mặt trong ban lãnh đạo Pfizer vào lúc cuộc chiến pháp lý diễn ra, đã tư vấn cho Samumed và có một vị trí nhỏ trong công ty.

Khi vụ kiện kết thúc, Kibar gọi cho Samikoglu lần nữa. “Giờ anh đang làm gì?” Kibar hỏi. Samikoglu trả lời rằng ông đang đầu tư tiền túi của mình ở Thổ Nhĩ Kỳ. Ông vừa quay về để chăm sóc mẹ bị ung thư, song bà đã qua đời. “Okay, vậy là anh có làm gì đâu,” Kibar nói. “Đến giúp tôi đi.”

Samikoglu trở thành CFO của Samumed, và đầu tư thêm vào công ty. Trong tâm trạng lo lắng, Samikoglu gọi cho một bạn học khác ở ĐH Robert, Yusuf Yazici, giờ là bác sĩ chuyên khoa khớp hàng đầu của ĐH New York. Thứ khoa học của Kibar có ý nghĩa nào không? Samikoglu chất vấn. Ông sắp xếp một cuộc gọi dài 15 phút cho Kibar. Cuộc trò chuyện hóa ra kéo dài một tiếng. Trong cuộc gọi, Yazici nhắn tin cho Samikoglu: “Anh phải cho tôi tham gia. Osman đã tìm ra thuốc tiên.”

Một người bạn cũ khác tại ĐH Robert, Arman Oruc, bỏ việc tại hãng luật Simpson Thacher & Bartlett để trở thành giám đốc pháp lý của Samumed. Ông còn quên không kịp thương thảo lương bổng trước khi chuyển tới San Diego. Rồi đến Yazici tham gia trong vai trò giám đốc y khoa. “Chắc là kế hoạch sẽ thành công thôi,” vợ của Oruc nói với ông như thế khi Yazici tham gia. “Khi giờ anh đang lôi kéo những người em thật sự thích đấy.”

Kibar sở hữu điều gì, để tất cả những bạn học của ông, dẫu đã rất thành đạt, chịu gia nhập công ty của ông với mức lương khoảng 300.000 đô la Mỹ/năm mà không có thưởng cho công việc quản lý? Phần lớn lý do nằm ở nhà đồng sáng lập kiêm giám đốc khoa học của Samumed: John Hood.

Hood, 49 tuổi, đã phát minh ra loại thuốc chữa ung thư giúp công ty trước của ông – Targegen – được Sanofi mua lại với giá 635 triệu đô la Mỹ. Ông có cách làm độc đáo trong lĩnh vực phát triển dược phẩm: Ông cho rằng mọi người đi tắt đón đầu quá nhiều, và cương quyết tự làm những việc mà các công ty khác đặt gia công bên ngoài, bao gồm công thức hóa các thành phần dược, thử nghiệm thuốc trên động vật thí nghiệm và thử nghiệm lâm sàng.

Mục tiêu mà Hood cùng Kibar theo đuổi rất rõ: một gien mang tên Wnt, có nghĩa là “Wingless Intergration Site” (tạm dịch: điểm hợp nhất vô cánh), vì khi bạn loại gien này khỏi ruồi giấm, nó sẽ không mọc được cánh. Đây là điểm then chốt trong hàng loạt gien giúp kiểm soát sự sinh trưởng của một bào thai trong giai đoạn phát triển – dù là ruồi hay là người. Khi hợp lại, những gien này được biết đến với tên gọi “Wnt pathway” (đường mòn Wnt). Chỉ cần kích hoạt được gien phù hợp, bạn sẽ đảo ngược được tế bào cũ. Vài loại bệnh ung thư hoạt động bằng cơ chế “đánh cướp” Wnt, và việc chặn đứng Wnt sẽ giúp ngăn ngừa các khối u.

Phần lớn nhà nghiên cứu từng tìm kiếm thuốc cho Wnt đều sử dụng một trong những công cụ chính của ngành y sinh học: dòng tế bào lấy từ bào thai bị bỏ ở Hà Lan vào năm 1973. Những tế bào bào thai này có thể dùng dễ dàng trong phòng thí nghiệm, nhưng trong nhiều thập kỷ bị can thiệp, chúng đã trở nên rất khác so với tế bào người thông thường. Hood muốn tìm kiếm những loại thuốc nhằm vào tế bào ung thư ruột kết chuyên chèn ép gien Wnt, và so sánh chúng với những tế bào ruột kết khỏe mạnh không làm điều đó. Quá trình này đã mất gần ba năm.

Chính xác thì Hood đã tìm thấy gì? Samumed không nói rõ. Thông thường, một bằng phát minh sẽ giải thích loại thuốc đó nhằm vào loại hóa chất nào. Nhưng vào năm 2013, tòa án Tối cao Mỹ đã tuyên gien thuộc nhóm không thể “đăng ký bằng phát minh” trong vụ việc liên quan đến cuộc thử nghiệm loại gien gây ung thư vú. Samumed diễn giải phán quyết này là công ty có thể có những bằng phát minh, trong lúc che giấu những lộ trình y sinh liên quan. “Đó là bí mật thương mại của chúng tôi,” Kibar nói. “Là miếng cơm manh áo của chúng tôi.”

Với giới khoa học, đây là vấn đề rất lớn. “Được cái này thì mất cái kia,” chuyên gia về Wnt Roel Nusse tại ĐH Stanford cho biết. “Rất khó tìm một phân tử chỉ tác động tới  tế bào bệnh mà không ảnh hưởng đến tế bào thường. Để đo lường cán cân này, bạn phải biết rõ cơ chế hoạt động.” Kibar cho biết chỉ giới học thuật và các công ty đối thủ mới quan tâm tới điều này.

Điều công ty sẵn lòng cho thấy là dữ liệu trên động vật và người chữa trị bệnh hói và viêm khớp. Ở những con chuột và lợn con bị triệt lông, chúng đã mọc lại lông. Các cuộc thí nghiệm bệnh viêm khớp, bao gồm công đoạn cắt bỏ dây chằng ở đầu gối chuột để phá hủy sụn. Và thuốc của Samumed đã giúp mọc lại dây chằng, và lũ chuột có thể đi lại được.

Dẫu vậy, thử nghiệm trên động vật không có nhiều giá trị. “Tôi đã chứng kiến rất nhiều kết quả như vậy trên động vật không tạo ra kết quả về mặt lâm sàng,” Nancy Lane, chuyên gia về khớp tại UC Davis kiêm tư vấn viên được trả lương của Samumed, nhận xét.

Thế còn kết quả trên người thì sao? Tháng 3 vừa qua, Samumed trình bày dữ liệu về việc sử dụng loại thuốc chữa hói của họ, tên mã: SM04554, trên 300 bệnh nhân ở viện Da liễu Mỹ tại Washington, D.C. Đầu của những đối tượng được chụp ảnh và đếm số chân tóc. Những ai được cho dùng giả dược thấy số lượng tóc của họ giảm 2,5%. Những ai dùng 0,15% thuốc SM04554 hằng ngày trên đầu họ thấy lượng tóc tăng 9,6%. Những ai dùng liều 0,25% thì tăng 6,9%.

Các chuyên gia về rụng tóc, sau khi xem bảng dữ liệu đều không cảm thấy quá ấn tượng. Những kết quả trên không đủ lớn để tỏ ra chắc chắn rằng chúng không xảy ra một cách tình cờ hoặc người ta sẽ thật sự cảm thấy sản phẩm giúp tóc họ mọc trở lại. “Tôi nghĩ tốt nhất họ nên đưa ra được một xu hướng,” Daniel Zelac, nhà da liễu học tại Scripps Center for Intergrative Medicine ở La Jolla, California nhận xét.

Wilma Bergfeld, chuyên gia về rụng tóc ở phòng khám Celeveland kiêm giám đốc cũ của AAD, giúp điều hành những cuộc nghiên cứu của Samumed. Bà nói còn quá sớm để kết luận liệu thuốc của Samumed hiệu quả hơn Rogaine. Loại thuốc này được giới thiệu vào năm 1988 với sự phấn khích khắp nơi nhưng người ta vẫn cứ hói đầu. Với hầu hết đàn ông, Rogaine giúp ngăn mảng rụng tóc không lan ra rộng, nhưng không giúp tóc họ mọc trở lại. Giải pháp của Samumed sẽ phải làm tốt hơn thế.

Khi nói đến mức định giá của Samumed và toàn bộ các loại thuốc của công ty này, dữ liệu về mảng bệnh viêm khớp tỏ ra quan trọng hơn hết. Hơn 27 triệu người Mỹ bị viêm khớp do lớp sụn đệm các khớp xương của họ bị thoái hóa. Mỗi năm, 700 ngàn người phải thay thế khớp gối bằng khớp kim loại vì xương của họ bị thoái hóa do tuổi già và hoạt động mạnh. Khoảng 300 ngàn người khác phải thay xương hông nhân tạo.

Cuộc thử nghiệm thuốc viêm khớp lớn nhất của Samumed, SM04690, chỉ với 60 bệnh nhân. Allan Gibofsky, giảng viên môn dược tại ĐH Y Weill Cornell từng cố vấn cho Samumed, chỉ ra rằng ngay cả với số lượng nhỏ bệnh nhân, kết quả vẫn có thể tốt: Những bệnh nhân dùng SM04690 đạt kết quả tốt hơn những ai dùng giả dược trong hai bảng câu hỏi đo lường mức độ khả quan trong cử động của họ cũng như mức độ giảm cơn đau. Trên phim chụp X quang khớp gối của những bệnh nhân, khoảng cách giữa các xương tỏ ra đã tăng lên, cho thấy rằng sụn đã có thể thật sự hồi sinh.

Dẫu vậy, một lần nữa, ngay cả những tư vấn viên của riêng Samumed vẫn cho biết dữ liệu này còn rất sơ khai. Sẽ có thêm nhiều bằng chứng nữa đến từ cuộc thử nghiệm trên 445 bệnh nhân mà Samumed mong muốn hoàn thành vào cuối năm nay.

“Kết quả vẫn còn nhỏ và sơ khai,” Nebojsa Skrepnik, giám đốc nghiên cứu tại viện Chỉnh hình Tucson ở Tucson, Arizona và là người đang giúp tiến hành cuộc thử nghiệm, cho biết. “Số lượng bệnh nhân này là nhỏ. Đúng vậy, bạn có cảm giác lạc quan về kết quả. Nhưng liệu bạn có thể thật sự đưa ra bất cứ kết luận nào đủ độ khả tín để chịu được sự soi xét mang tính khoa học chuyên môn? Có lẽ không.”

Nếu “vạch lá tìm sâu,” Samumed trông như công ty sở hữu vài loại thuốc chưa được chứng minh và, nếu các xu hướng trong ngành dược vẫn đúng, họ sẽ chẳng bao giờ thương mại hóa được những loại thuốc của mình. Song giới đầu tư của công ty rõ ràng đã nhìn thấy điều gì đó tuyệt diệu hơn nhiều, mang tiềm năng thay đổi thế giới và sinh lời.

“Chúng tôi chỉ có thể nói rằng, những gì mà Samumed nói rằng họ sẽ làm được, thì họ đang làm được,” Bjorn Konig, giám đốc quỹ tư nhân của Inter IKEA Group, nhà đầu tư lớn nhất của Samumed, cho biết. “Tôi cho rằng tiền với ai cũng quan trọng, nhưng động lực đằng sau đó là để xây dựng công ty lâu dài với mục tiêu cuối cùng là cải thiện cuộc sống con người, giảm thiểu nỗi đau trên thế giới này.”

Nhưng các nhà đầu tư của Samumed cho hay công ty này đã đạt giá trị tương đương BioMarin và Incyte, những tên tuổi đã sở hữu những sản phẩm được tung ra thị trường với doanh số thường niên lần lượt đạt 889 và 753 triệu đô la Mỹ.

Chỉ riêng loại thuốc chữa viêm khớp thôi đã biện hộ được cho mức định giá khổng lồ trên, Finian Tan khẳng định. Ông là nhà đầu tư vào Samumed thuộc Vickers Venture Partners  (trong thời gian làm tại Draper Fisher Jurvetson ePlanet, ông đã thực hiện khoản đầu tư sớm “huyền thoại” vào Baidu). Ông cho rằng thuốc chữa viêm khớp của Samumed có thể là loại thuốc bán chạy nhất mọi thời đại. “Ngay lúc này đây, cứ chạy là chân tôi đau,” ông nói. “Nếu bạn có thể giúp mọc lại một milimét sụn khớp, tôi sẽ mua ngay miễn là không có tác dụng phụ nào. Tôi nghĩ nếu ai đó, ai cũng được, có thể giúp mọc lại sụn khớp, thì công ty của người đó sẽ vĩ đại hơn cả Apple.”

Giới đầu tư rõ ràng có cơ sở khi đặt cược vào Samumed. Sovaldi, thuốc chữa viêm gan C giúp tạo ra 32 tỉ đô la Mỹ doanh thu cho Gilead Sciences, đã được mua với giá 11 tỉ đô la Mỹ, và đó chỉ là một loại thuốc, trong khi Samumed đang hứa hẹn điều còn lớn hơn thế.

Ngay cả vài nỗi nghi ngờ về thuốc của Samumed cũng đem lại tia hy vọng. Cả thuốc chữa hói lẫn viêm khớp đều có cùng vấn đề: Thay vì càng dùng liều cao tác dụng càng tăng, thì hai loại thuốc này đều có “ngưỡng vàng” giúp đạt hiệu quả tối ưu. Đây là dấu hiệu báo động, có nghĩa những kết quả họ đạt được đến hiện tại chỉ là vận may mang tính số liệu. Và nó cũng có thể, như cách Samumed hy vọng, là điều xảy ra với thuốc Wnt: Luôn có một liều “hoàn hảo,” và nếu bạn dùng quá liều, nó sẽ không có tác dụng. Một điểm cộng: Những loại thuốc này tỏ ra rất an toàn, vì Hood thiết kế chúng sao cho chúng chỉ hiện diện ở vị trí được tiêm vào, trên đầu một người bị hói hoặc trong khớp gối bị viêm, thay vì di chuyển khắp nơi trong cơ thể như hầu hết dược phẩm khác.

Và nếu những loại thuốc này có tác dụng thật, thì càng tăng cơ may những loại thuốc khác của Samumed cũng có tác dụng. Công ty đang nghiên cứu thuốc chữa xơ phổi, hay “xơ hóa phổi tự phát.” Thuốc chữa thoái hóa điểm vàng. Vậy liệu những phương thuốc này, khi đứng cùng nhau, có thể tạo ra mức định giá hàng chục tỉ đô la Mỹ không? Hoàn toàn có thể, dẫu còn rất nhiều thứ cần phải đi đúng hướng.

Song có một điều chắc chắn: Samumed không phải Theranos. Theranos có kế hoạch kinh doanh quá khó nắm bắt. Làm thế nào mà một công ty có thể thay đổi thị trường như Theranos có thể hạ gục những người khổng lồ trong lĩnh vực xét nghiệm bệnh như LabCorp và Quest bằng cách khiến cho công tác chẩn đoán rẻ tiền hơn rồi từ đó thu nhỏ thị trường, lại có thể có giá trị tương đương LabCorp và Quest cho được? Hơn thế nữa, bất chấp những gì Theranos vẫn tuyên bố, có vẻ như công ty này đã tung công nghệ xét nghiệm của họ ra công chúng trước cả khi nó thật sự sẵn sàng, từ đó gây rủi ro tiềm ẩn cho người bệnh.

Samumed không đi vào con đường tương tự. Những loại thuốc của họ sẽ tìm được đường ra thị trường, thông qua cục Quản lý thuốc & thực phẩm Mỹ (FDA), chỉ sau khi thật sự chứng minh được độ hiệu quả. Nếu nhà đầu tư của Samumed sẵn lòng chơi lâu dài và chờ đợi một cú “đại thành công,” thì tốt cho họ thôi. Chúng ta sẽ chứng kiến những cuộc thử nghiệm quy mô lớn đối với những loại thuốc đầu tiên của Samumed trong vòng một năm rưỡi tới đây.

Sau ngày dài trò chuyện trong tòa nhà văn phòng của Samumed nơi có 120 nhân viên và phòng thí nghiệm riêng cùng những căn phòng chứa đầy chuột bạch ở San Diego,  Kibar và Samikoglu đi nhà hàng để ăn sushi. Lúc này, mỗi Samikoglu nói chuyện, còn Kibar ngồi trầm ngâm, như một người đang ngắm nhìn những quân bài của mình, tiên lượng đối thủ và chờ đợi cơ hội để nâng mức tiền đặt cược.

Matthew Herper —ảnh: Tim Pannell

"Khởi nguồn kinh doanh là để tạo ra hạnh phúc, không phải để tích lũy của cải.". ---- B.C Forbes

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 53 tháng 10.2017

 Số 53 tháng 10.2017

CÔNG NGIỆP TÀI CHÍNH

LĨNH VỰC TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG VIỆT NAM TRẢI QUA GIAI ĐOẠN CHUYỂN ĐỔI MẠNH MẼ DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG NGHỆ

50 CÔNG TY LỚN NHẤT CHÂU Á * GIÀU NHẤT PHILIPPINES

Các số báo khác