Những thợ sửa đường ống vui vẻ của giới Fintech - ảnh 1

ại San Francisco, một thành phố được biết đến với những văn phòng startup đầy tiện ích, trụ sở nổi bật của Plaid không hề giống thế. Zach Perret và William Hockey, hai nhà đồng sáng lập của Plaid, yêu thích leo núi, vì thế trên tầng hai của văn phòng, các nhân viên phải dùng chiếc máy chạy dạng đứng với rất nhiều mấu bám cho tay và chân.

Leo núi không chỉ là một tiện ích văn phòng - đó là một phần trong truyền thuyết của công ty. Ở một trong những chuyến dã ngoại đầu tiên cùng nhau, Perret đã làm rơi đồng nghiệp của mình ở độ cao hơn 4,5m. Giờ họ chỉ thấy buồn cười về nó: Sáu năm sau khi công ty thành lập vào năm 2012, Plaid đang bùng nổ trong lĩnh vực fintech mà nó hỗ trợ. Phần mềm của công ty hoạt động như thao tác lắp ống dẫn nước, kết nối các ứng dụng với ngân hàng của mỗi người dùng mới để nhanh chóng xác nhận chủ tài khoản mà không cần đặt cọc hay thủ tục giấy tờ. Đối với lập kế hoạch tài chính trực tuyến, chọn cổ phiếu và giao dịch Bitcoin đang là cơn sốt, Perret và Hockey có doanh nghiệp chắc tay.

Hãy xem xét các công ty khởi nghiệp như Acorns, Betterment, Coinbase và Clarity Money, và bạn sẽ thấy Plaid khác biệt. Các nhà phát triển thích công nghệ nhanh của Plaid; các nhà sáng lập và nhà đầu tư của họ thích tiết kiệm tiền nhờ không phải tự xây dựng các mối quan hệ. “Chúng tôi xây dựng nó cho chính mình.” Hockey nói, “giải quyết những vấn đề vốn cực kỳ khó thực hiện.”

Plaid kết nối với khoảng 10.000 ngân hàng. Tài sản nội bộ của nó tăng lên, với 59 triệu đô la Mỹ tiền vốn từ các nhà đầu tư như Spark Capital, NEA và nhánh đầu tư của Citi và American Express. Năm 2016, vòng đầu tư series B trị giá 44 triệu đô la Mỹ do Goldman dẫn đầu đã định giá công ty ở mức 250 triệu đô la Mỹ. Hiện nay, với doanh thu tăng gấp bốn lần, công ty gần đây nhận được khoản lãi suất gọi vốn định giá công ty ở mức một tỉ đô la Mỹ, theo một nguồn tin am hiểu về tình hình tài chính của nó. Perret và Hockey tuyển dụng 130 người trong một văn phòng hai tầng rộng rãi tại khu vực South of Market ở San Francisco.

Hockey, 28 tuổi, coi Plaid là mảnh ghép cốt lõi cho các công ty khởi nghiệp: “Chúng tôi nói chuyện với mọi người trước khi họ gọi vốn, đôi khi chỉ có hai người trong phòng.” Perret, 30 tuổi nói: “Nhiệm vụ của chúng tôi không chỉ đơn thuần là đổi mới dịch vụ tài chính. Nó còn cho phép đổi mới bất cứ ngành nào nhờ cung cách tiếp cận vào hệ thống dịch vụ tài chính.”

Hai người gặp nhau khi còn là những nhân viên tư vấn trẻ tại văn phòng của Bain ở Atlanta: Hockey, người bản xứ ở California, vừa tốt nghiệp ĐH Emory; Perret, tốt nghiệp ĐH Duke, trước Hockey một năm. Họ gắn bó từ tai nạn leo núi, Perret và Hockey có chung tình yêu với lập trình và bắt đầu thực hiện các dự án trong thời gian rảnh rỗi. Không hài lòng với sự thiếu minh bạch trong các hóa đơn mà họ phải trả, họ cố gắng tạo ra công cụ lập kế hoạch tài chính. Nó rất thô sơ, nhưng trong quá trình này, họ giải quyết được thách thức về kỹ thuật khi kết nối được ứng dụng với tài khoản ngân hàng của họ.

Mặc dù công cụ tập hợp dữ liệu tài chính Yodlee có người dùng từ hơn một thập kỷ trước, nhiều doanh nghiệp vẫn dựa vào những giao dịch vi mô từng xu để xác minh tài khoản ngân hàng của khách hàng. Các doanh nghiệp khác tải lên các tệp PDF giấy tờ kê khai và nhập dữ liệu theo cách thủ công. Perret và Hockey đã cố gắng tạo ra giao diện lập trình ứng dụng, hoặc API, để thực hiện cùng một chức năng chỉ với một tài khoản người dùng và mật khẩu trực tuyến của khách hàng.

Những thợ sửa đường ống vui vẻ của giới Fintech - ảnh 2

Thành lập công ty ở New York vào mùa xuân năm 2012, với Perret làm CEO và Hockey làm CTO, cả hai có được vận may không ngờ. Giám đốc kỹ thuật của Venmo khi đó đang trong quá trình cắt giảm chi phí chuyển tiền ngang hàng trong thực hiện thanh toán. Giải pháp là giải quyết các giao dịch theo lô lớn; trong khi khách hàng của Venmo có thể giao dịch ngay lập tức, khoản thanh toán thực tế bị hoãn lại một ngày. Plaid giúp loại bỏ rủi ro: Venmo sẽ biết trong thời gian thực rằng người gửi có đủ số dư ngân hàng.
Mức định giá của Venmo đã giúp công ty khởi nghiệp này cất cánh giữa những khách hàng fintech đang muốn cạnh tranh với thành công của Venmo. Một số ứng dụng nổi tiếng hiện nay đáng lẽ đã đăng ký từ vài tháng trước khi trở thành những cái tên quen thuộc. “Chúng tôi đã nghĩ rằng, ý tưởng đó có vẻ kỳ quặc. Và sau đó họ tăng quy mô điên cuồng,” Hockey nói.
Sau khi chuyển đến San Francisco để tìm thêm kỹ sư, Plaid tìm gặp các nhà đầu tư mạo hiểm ở thung lũng Silicon với nhiều hi vọng. Công ty khởi nghiệp này có khách hàng, một sản phẩm đang chạy và doanh thu. Nó cũng có hai nhà sáng lập lần đầu khởi nghiệp vẫn đang vất vả để giải thích điều họ làm bằng tiếng Anh bác học. “Chúng tôi bị từ chối 50 lần,” Hockey nói. “Cậu nghĩ chỉ 50 thôi sao?” Perret ngắt lời.
Plaid sống sót qua ngân sách eo hẹp. Hockey ngủ nhờ trên ghế sofa ở nhà một người bạn. Perret chuyển đến sống với bạn gái mới. Bạn bè đưa họ đi ăn tối. Cuối cùng, Spark Capital đã dẫn đầu vòng đầu tư hạt giống trị giá 2,9 triệu đô la Mỹ vào tháng 7.2013, và tiền cứ thế chảy vào từ đó. (Hockey và Perret lọt vào danh sách 30 Under 30 của Forbes năm 2015.) “Họ thực sự trẻ, nhưng họ lèo lái vững chãi,” Spark, đồng sáng lập Santo Politi, nói.
Hiện nay, Plaid đã mở rộng ra hàng chục triệu người dùng cuối và hàng ngàn ứng dụng, chiếm tới hàng trăm tỉ đô la trong hoạt động chi tiêu và lập kế hoạch tài chính. Theo ước tính của Forbes, doanh thu của công ty trong năm ngoái là 40 triệu đô la Mỹ, và dòng tiền mặt của nó gần như hòa vốn. Nhưng trong một ngành công nghiệp phần mềm đề cao “ba số chín,” hay các dịch vụ chạy ổn định trong 99,9% thời gian, Plaid là một thành công bất thường: không phải lúc nào nó cũng hoạt động tốt. Trang web công bố tình trạng của Plaid cho thấy các kết nối với ngân hàng với thời gian hoạt động là 98% hay thậm chí 95% - nghĩa là 5 trên 100 lệnh xác thực với ngân hàng đó sẽ thất bại tại thời điểm đó, một tỉ lệ không thể chấp nhận được nếu không phải vì các khó khăn do ngân hàng đặt ra. Warren Hogarth, người sử dụng Plaid cho công ty khởi nghiệp quản lý tài chính Empower của mình cho biết các nhà sản xuất ứng dụng tích hợp Plaid với các dịch vụ như Amazon và Google kỳ vọng ứng dụng của họ hoạt động ổn định ở mức không thể đối với một dịch vụ như Plaid. Ông cho rằng, vấn đề là Plaid vẫn tùy vào lòng thương của các ngân hàng, những nơi không cảm thấy cần thiết phải chia sẻ dữ liệu của khách hàng với các ứng dụng không giúp ích gì cho họ. “Đó là tình huống khó xử,” ông nói.
Nếu các ngân hàng hợp tác để đưa ra API chung của riêng họ, họ có thể cung cấp các dịch vụ giá rẻ hơn của Plaid. Cuộc cạnh tranh cũng đang nóng lên, từ những công ty khởi nghiệp mới và từ các đối thủ kỳ cựu như Yodlee và Finicity, cũng đưa ra các giải pháp để kết nối với các ngân hàng bằng API. Một nhà đầu tư mạo hiểm từng nghiên cứu về fintech cảnh báo rằng với nhiều tài khoản ngân hàng tập trung vào một vài ngân hàng dẫn đầu, Plaid sẽ khó mà duy trì giá nếu khách hàng tập trung nhiều hơn vào chi phí. “Không công ty nào đang sử dụng Plaid có chi phí tối ưu,” ông nói. “Điều gì xảy ra khi họ không tập trung vào việc có thêm hàng tấn khách hàng mới?”
Những người sáng lập của Plaid biết rằng họ cần mở rộng việc sử dụng Plaid nếu họ muốn trở thành một công ty lớn hơn nhiều so với những người đi trước, một số trong đó rốt cuộc lại tổng hợp dữ liệu và cung cấp cho bên thứ ba. (Plaid nói nó sẽ không bao giờ bán dữ liệu của người dùng.) Perret nói rằng cơ hội lớn là mở rộng cách các tài khoản ngân hàng được sử dụng hiện nay. Plaid có thể giúp các ứng dụng về khách sạn, du lịch và mua sắm hiểu được chi tiêu của người dùng để đưa ra mức giá tốt hơn. Công ty đang thử nghiệm cách tiếp cận này với các khoản thế chấp. Và các công ty như Airbnb và Uber có thể chuyển từ giao dịch thẻ tín dụng sang cung cấp các khoản phí thấp hơn cho khách hàng. “Mọi công ty đều đang trở thành công ty công nghệ cao,” Hockey nói. “Và chúng tôi có một luận đề là mọi công ty cũng cần phải là công ty dịch vụ tài chính.”
Những thợ sửa đường ống vui vẻ của giới Fintech - ảnh 3