Đầu tư tư nhân vào lĩnh vực y tế chăm sóc sức khỏe được dự báo ngày càng hấp dẫn bởi nhu cầu người dân về các dịch vụ y tế cao cấp tăng nhanh, trong khi nhà nước có kế hoạch thoái vốn khỏi nhiều công ty dược là các thương hiệu mạnh trên thị trường.

Làn sóng đầu tư tư nhân vào lĩnh vực y tế bắt đầu nóng lên từ năm 2015 với nhiều thương vụ mua bán - sáp nhập (M&A). Nhiều thương vụ mới tiếp tục diễn ra gần đây như tập đoàn Y khoa Hoàn Mỹ liên tục M&A để mở rộng hệ thống; Nha khoa Mỹ sáp nhập vào Sun Medical Center; hãng dược Taisho của Nhật chi thêm 3.400 tỉ đồng nắm quyền chi phối gần 67% giá trị Dược Hậu Giang - công ty dược lớn nhất Việt Nam...

Y tế ngày càng hấp dẫn đầu tư tư nhân - ảnh 1

  Tọa đàm về đầu tư tư nhân vào ngành y tế ngày 29.3

Tại cuộc tọa đàm “Ngành y tế cần làm gì để thu hút đầu tư?”do Hội Y học TPHCM và Hội Hành nghề y tư nhân TPHCM phối hợp với TBKTSG tổ chức hôm qua 29.3, các chuyên gia trong ngành nhận định đầu tư tư nhân vào lĩnh vực này sẽ sôi động hơn, khi tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) có kế hoạch thoái vốn khỏi nhiều công ty dược từ nay tới năm 2020, trong đó có các thương hiệu nổi bật như Traphaco, Domesco Đồng Tháp, công ty cổ phần trang thiết bị kỹ thuật y tế TP.HCM…

Theo số liệu của bộ Tài chính, nguồn đầu tư của chính phủ cho y tế trong vòng 9 năm gần nhất tăng nhanh, với hơn 60.000 tỉ đồng để cải tạo, nâng cấp các bệnh viện. Cơ sở khám chữa bệnh tư nhân phát triển nhanh, nếu năm 1993 cả nước chưa có bệnh viện tư nào thì hiện đã có 206 bệnh viện tư nhân với 15.475 giường bệnh và trên 35.000 phòng khám tư nhân.

Về thị trường, theo bác sĩ Dilshaad Ali - cố vấn chuyên môn tại DG Medical, có 5 yếu tố quan trọng khiến ngành y tế Việt Nam thu hút các nhà đầu tư: về nhân khẩu, tăng trưởng kinh tế, lối sống thay đổi, mô hình chăm sóc sức khỏe và nhu cầu bảo hiểm y tế. "Tỷ lệ tầng lớp trung lưu tăng nhanh, giúp tăng chi tiêu bình quân của người dân và kéo theo sự gia tăng các cơ sở y tế tư nhân tại các thành phố lớn," ông nhận định.

Sau chi trả cho nhu yếu phẩm, thì chi phí phát sinh cho giáo dục và y tế của người dân luôn tăng cao, các chương trình tầm soát và chăm sóc sức khỏe đòi hỏi ngày càng toàn diện hơn. “Hơn 80% dân số Việt Nam có bảo hiểm y tế, 5% dân số có bảo hiểm y tế tư nhân, 73% dân số trả một phần hoặc toàn bộ viện phí bằng tiền mặt, đặc biệt là mô hình bệnh viện công - tư vẫn ở giai đoạn sơ khởi… là những yếu tố thúc đẩy nhà đầu tư muốn tham gia thị trường y tế Việt Nam”, ông Dilshaad Ali phân tích thêm.

Ông Tăng Chí Thượng, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết TP.HCM chủ trương đẩy mạnh xã hội hóa, liên kết hợp tác nhằm thu hút vốn đầu tư cho cơ sở hạ tầng khám chữa bệnh hiện đại, chuyển giao công nghệ, đào tạo y bác sĩ để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh cho người dân. Ở góc độ quản lý nhà nước, theo ông Thượng: "Việc thu hút đầu tư vào ngành y tế, cần lưu ý ba yếu tố: tối ưu hóa đầu tư, tối đa hóa hiệu quả và phân bố rủi ro hợp lý."

Khi được đặt vấn đề, nhà đầu tư tư nhân có e ngại về hình thức chủ sở hữu đối với mô hình đối tác công tư (PPP) trong lĩnh vực y tế hay không, ông Andy Ho - Giám đốc điều hành VinaCapital cho rằng, dù sau khi đầu tư vào cơ sở y tế công nào đó, quyền sở hữu vẫn thuộc về nhà nước nhưng quan trọng là nhà đầu tư cần được nắm quyền điều hành trong một khoảng thời gian nhất định để có thể thu hồi vốn và tìm kiếm lợi nhuận. 

Còn theo ông Bảo Nguyễn - giám đốc New Light Advisors Ltd đồng thời là Chủ tịch hiệp hội Doanh nghiệp Canada tại Việt Nam, hình thức PPP không đơn giản là sự kết hợp làm việc giữa một bộ phận công và một bộ phận tư, "mà phải có các điều kiện ràng buộc cụ thể, thậm chí có khi phải có cả mức doanh thu cam kết cho nhà đầu tư." 

Ông Dilshaad Ali nhận định, hiện có rất nhiều nhà đầu tư quan tâm đến lĩnh vực y tế, nhưng họ mong muốn Việt Nam đơn giản hóa thủ tục, tạo sự thuận tiện cho nhà rót vốn. Như vậy Việt Nam sẽ có lợi thế cạnh tranh để trở thành điểm đến đầu tư y tế hấp dẫn.

Là quỹ đầu tư vào ngành y dược nhiều năm nay và tự nhận xét "khá thành công", ông Andy Ho chia sẻ, việc VinaCapital thuyết phục các nhà đầu tư nước ngoài rót vốn vào lĩnh vực y tế là không khó, vì lợi nhuận ở ngành này dù không cao như các lĩnh vực hàng tiêu dùng hay xây dựng, nhưng rủi ro cũng thấp hơn. Theo Andy Ho: "Vì nhu cầu về y tế luôn tồn tại và ngày càng tăng cao."

Lưu ý với các doanh nghiệp trong ngành y tế khi muốn kêu gọi đầu tư, ông Andy Ho cho rằng, cách dễ nhất và bước đầu tiên nên làm là tìm đến ngân hàng để tận dụng chính sách ưu đãi lãi suất cho ngành này. Bởi vì nguồn vốn từ các quỹ đầu tư thường lớn, nhưng kèm theo đó là những điều kiện chặt chẽ. 

Các nhà đầu tư cũng lưu ý đặc thù của ngành y tế. Thông thường việc thoái vốn trong một doanh nghiệp có hai hướng: đưa doanh nghiệp lên sàn hoặc bán lại cho nhà đầu tư khác. Tuy nhiên, việc đưa doanh nghiệp y tế lên sàn rất khó, vì khi lên sàn, buộc doanh nghiệp phải tăng trưởng lợi nhuận nhưng đặc thù của ngành y tế là mang tính nhân văn, nếu tăng trưởng lợi nhuận cao có vẻ đi ngược lại những tiêu chuẩn xã hội. "Vì vậy, hướng thoái vốn thông thường là bán lại cho nhà đầu tư khác. Nên đây chính là điều các doanh nghiệp y tế cần lưu ý cân nhắc khi muốn kêu gọi đầu tư tư nhân," theo ông Andy Ho.

"Có ý tuởng thì dễ. Biến ý tuởng đó thành hiện thực mới là điều khó". ---- Nhà văn Guy Kawasaki

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 73 tháng 6.2019

 Số 73 tháng 6.2019

Bao Forbes Vietnam so 73
 
  • - DANH SÁCH 50 CÔNG TY NIÊM YẾT TỐT NHẤT
  • - BIA CŨ, BÌNH MỚI (THAY ĐỔI Ở SABECO)
  • - CẦU NỐI THẾ HỆ (THẾ HỆ THỨ BA TẠI FPT)
  • - QUÁ NHANH, QUÁ NGUY HIỂM (CÂU CHUYỆN YEAH1)

Các số báo khác