Ngành da giày mang về giá trị xuất khẩu hàng chục tỉ đô la Mỹ hàng năm và nằm trong top 5 ngành hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, tuy nhiên quy mô và tăng trưởng đi cùng với các thách thức về phụ thuộc nguồn nguyên liệu và áp lực đổi mới công nghệ.

Các chuyên gia tại Triển lãm quốc tế ngành da và giày lần thứ 21 tại TP.HCM cuối tuần qua đã đặt vấn đề như trên ở cả hai góc độ tiềm năng lẫn thách thức rủi ro của ngành da giày Việt Nam.

Xuất khẩu da giày: Tăng trưởng cao nhưng áp lực lớn - ảnh 1

  Một dây chuyền sản xuất đế giày được trưng bày tại triển lãm. 

Ông Nguyễn Văn Khánh, tổng thư ký hội Da giày TPHCM nói với Forbes Vietnam, khó khăn của ngành giày da Việt Nam lâu nay là thiếu nguồn cung ứng da nguyên liệu, chủ yếu phải nhập da từ Ấn Độ, Trung Quốc, Hàn Quốc hay Mỹ. Ngược lại, kỹ thuật làm giày da của Việt Nam được đánh giá cao, vì vậy các sản phẩm giày hoàn chỉnh được sản xuất tại Việt Nam thường thu hút các doanh nghiệp quốc tế. 

Tuy nhiên ông Khánh cũng cho biết, dù xuất khẩu tăng đều nhưng nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ phải đóng cửa do thị trường nội địa không ổn định. Đồng quan điểm với ông Khánh, đại điện một doanh nghiệp Việt Nam tại triển lãm cũng cho biết hiện nay họ chủ yếu gia công cho các đơn vị sản xuất giày dép và các sản phẩm từ da như Juno hay Vascara.

"Hiện chúng tôi gặp khó khăn với các đơn hàng yêu cầu sản lượng lớn của đối tác nước ngoài, nhưng muốn mở rộng quy mô và tăng sản lượng thì phải có vốn mạnh, không phải đối tác nào cũng sẵn sàng đầu tư khi họ có thể lựa chọn an toàn hơn là chỉ đặt hàng chúng tôi gia công." -  vị này cũng nói thêm với Forbes Vietnam - "Đa số doanh nghiệp gia công hiện hoạt động nhỏ lẻ, thiếu tập trung và liên kết, vì thế rất khó để thay đổi vị thế trong chuỗi giá trị toàn ngành."

Các thị trường xuất khẩu giày dép lớn nhất của Việt Nam lâu nay là Mỹ,  châu Âu, Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc. Số liệu từ Hiệp hội Da – Giày – Túi xách Việt Nam (Lefaso) cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2019, kim ngạch xuất khẩu của toàn ngành đạt hơn 10,33 tỉ USD, tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái.

Ngành da giày sáu tháng qua đạt mức tăng trưởng cao trong bối cảnh thị trường giày dép, túi xách toàn cầu, đặc biệt là thị trường xuất khẩu lớn như Mỹ có nhiều biến động. Lefaso dự báo tổng kim ngạch xuất khẩu da giày năm 2019 ước đạt khoảng 21,5 tỉ USD, tăng 10% so với năm trước.

Có mặt tại triển lãm, bà Gabriella Bocca - chủ tịch Hiệp hội Da giày Ý cho biết các doanh nghiệp nước này mang tới triển lãm những mặt hàng quan trọng nhất đối với sự phát triển của thị trường giày da: Đó là công nghệ. "Chúng tôi tin rằng với công nghệ từ Ý và kỹ thuật của các bạn Việt Nam, chúng ta sẽ mở rộng hợp tác hơn nữa ở thị trường giày và các sản phẩm khác làm từ da trong tương lai," đại diện của doanh nghiệp da giày Ý bày tỏ.

Hơn 700 đơn vị cả nội địa lẫn quốc tế mang đến triển lãm nhiều thiết bị máy móc, dây chuyền sản xuất, nguyên vật liệu và dịch vụ cung ứng cho ngành da giày nhằm tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường tại Việt Nam.

Ý là một đối tác lâu năm của Việt Nam trong ngành da giày, 32 doanh nghiệp triển lãm từ quốc gia này quảng bá các công nghệ chủ lực của ngành da giày còn giới thiệu các nguyên liệu, hoá chất phục vụ cho phân khúc sản phẩm cao cấp. Họ mang đến triển lãm thông điệp: máy móc, thiết bị từ Ý "là một lựa chọn phù hợp của doanh nghiệp Việt Nam với sản phẩm chất lượng châu Âu nhưng mức giá phải chăng."

Xuất khẩu da giày: Tăng trưởng cao nhưng áp lực lớn - ảnh 2

  Một đại diện từ Ý giới thiệu công nghệ do doanh nghiệp này cung cấp.

Các nhà triển lãm quốc tế cũng quan tâm đến Việt Nam như một điểm đến để đặt nhà máy hoặc đặt vấn đề hợp tác lâu dài khi làn sóng sản xuất dịch chuyển sang Việt Nam. "Chúng tôi luôn cẩn trọng khi tìm kiếm cơ hội tại một thị trường mới, gần 30 năm qua Trung Quốc là đất nước châu Á duy nhất chúng tôi đặt nhà máy, nhưng bây giờ có lẽ là thời điểm để chúng tôi mở văn phòng tại Việt Nam", ông John Hooker - giám đốc điều hành SATRA Technology, một doanh nghiệp chuyên cung cấp các giải pháp công nghệ để tối ưu hoá sản xuất nói với Forbes Vietnam.

Vị doanh nhân này cũng bày tỏ quan điểm rằng, các nhà cung cấp những sản phẩm làm từ da ở Việt Nam hiện đang thiếu kiến thức và sự đầu tư cho công nghệ. "Nếu họ chú trọng vào công nghệ nhiều hơn, họ sẽ có nhiều cơ hội để tăng vị thế trong quan hệ hợp tác với đối tác nước ngoài hơn là một đơn vị chỉ cung cấp dịch vụ gia công," ông John Hooker nhận định.  

Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan, sáu tháng đầu năm này khối doanh nghiệp FDI đóng góp đến 77% tỷ trọng xuất khẩu của toàn ngành. Khối này đang tiếp tục gia tăng công suất tại Việt Nam trong xu thế hưởng lợi về thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do mang lại.

Tính cả năm 2018, Việt Nam chi 5,7 tỉ USD nhập khẩu nguyên phụ liệu dệt may và da giày, chưa kể da thuộc. Toàn ngành đang phụ thuộc lớn vào nguyên vật liệu nhập khẩu đang chiếm đến 60%, là áp lực với các doanh nghiệp Việt. Để hưởng lợi về thuế quan mà các hiệp định tự do thương mại cần đáp ứng được các quy tắc xuất xứ đồng thời với tối ưu hóa chi phí và tăng lợi thế theo quy mô, tỷ lệ nội địa hóa toàn ngành cần đạt tới 60%.

Đọc thêm>>>

Việt Nam hấp dẫn các nhà cung ứng thiết bị công nghiệp Nhật và Đài Loan
CPTPP: Nhiều cơ hội nhưng phải hiểu “luật chơi” để tránh rủi ro
50 người giàu nhất Hàn Quốc: Tài sản giảm 17% vì chiến tranh thương mại