Xu hướng của thị trường cung cấp các sản phẩm chăm sóc sức khỏe là đi sâu vào nhu cầu tiêu dùng cá nhân, tạo ra chức năng mới, tiện ích mới, hoặc cải thiện dịch vụ cũ trở nên thuận tiện hơn. Song song đó, công nghệ mới đang phá vỡ các rào cản truyền thống của ngành y tế, khiến cách tiếp cận phải thay đổi.

Theo đó các chuyên gia tại hội thảo về ứng dụng ý tưởng nền tảng công nghệ cho các sản phẩm chăm sóc sức khỏe hôm 18.6 (tại Saigon Innovation Hub, TP.HCM) khuyến cáo rằng nếu muốn nhanh chóng ra thị trường và tiếp cận khách hàng, các sản phẩm chăm sóc sức khỏe hiện nay cần đi thẳng vào nhu cầu tiêu dùng cá nhân.

Quá trình nghiên cứu và phát triển các sản phẩm đặc thù như dược phẩm có thể mất đến 9-10 năm, trong khi ngành y tế biến động liên tục, rủi ro rất cao, sản phẩm phải trải qua quá trình nghiên cứu phát triển, đánh giá thị trường... có thể trễ nhịp thị trường. 
Xu hướng sản phẩm sức khỏe là nhắm trực tiếp đến người dùng cá nhân - ảnh 1

Sản phẩm chăm sóc sức khoẻ tiêu dùng của các doanh nghiệp Hàn Quốc thuộc viện nghiên cứu công nghệ sinh học Chuncheon Bioindustry Foundation (CBF). Ảnh: Bích Trâm.

Theo bác sĩ Nguyễn Thành Danh - giám đốc điều hành tập đoàn Besins Healthcare (Pháp), những ý tưởng công nghệ cao hiện nay được ứng dụng vào các sản phẩm chăm sóc sức khỏe đang hướng trực tiếp đến nhu cầu tiêu dùng cá nhân, vào cộng đồng chứ không chỉ chú trọng việc điều trị hàn lâm như trước. Điển hình như thị trường thực phẩm chức năng đã phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam chỉ trong vài năm trở lại đây.  

Sản phẩm chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người tiêu dùng (consumer healthcare) là lĩnh vực đang gia tăng nhanh và đầy tiềm năng về mở rộng thị trường. Tại Việt Nam, giá trị thị trường năm 2017 đạt gần 900 triệu USD và có tỉ lệ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) 2017-2022 là 10,6%, thuộc nhóm tăng trưởng cao nhất khu vực châu Á, theo Asia Market Outlook.

Tổng thị trường chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh Việt Nam đạt giá trị khoảng 10 tỉ USD/năm, theo số liệu của bộ Y tế. Bác sĩ Danh nhận xét, dù tỷ lệ tham gia của y tế tư nhân tại Việt Nam còn thấp so với y tế công, nhưng tỷ lệ chi trả y tế tư (người dân tự bỏ tiền túi) cho các sản phẩm chăm sóc sức khỏe chiếm gần 50% trong tổng chi trả cho y tế. "Do đó, đi sâu vào hướng chăm sóc tiêu dùng cá nhân là cách hiệu quả để tận dụng cơ hội từ thị trường tự trả tiền này." theo ông Danh.

Các chuyên gia cho rằng, người dân Việt Nam hiện cũng đã chú trọng đến y tế dự phòng, tiếp cận các sản phẩm chăm sóc sức khỏe như mỹ phẩm, vitamin, khoáng chất, thực phẩm chức năng... sớm hơn. Nhờ sự phát triển kỹ thuật số, người tiêu dùng tìm hiểu thông tin, mua hàng từ nhiều kênh chứ không chỉ phụ thuộc vào sự tư vấn của bác sĩ, bệnh viện như trước nữa.

BS.Danh, đồng thời là một chuyên gia về tiếp thị y tế, nhận định: "Thị trường sản phẩm chăm sóc sức khỏe hiện nay không còn là 'cuộc chơi' riêng của ngành dược phẩm hay y khoa mà sẽ có thêm sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực làm đẹp, thực phẩm, hệ thống bán lẻ, công nghệ dữ liệu…"

Ông Ahn Yong Jo - Giám đốc Chuncheon Bioindustry Foundation (CBF) từ viện Nghiên cứu công nghệ sinh học Chuncheon (Hàn Quốc) cũng cho rằng, các nghiên cứu ứng dụng thương mại vào các sản phẩm chăm sóc sức khỏe hiện không còn là các bí mật sâu về công nghệ, kỹ thuật. “Điều quan trọng là các doanh nghiệp muốn khởi nghiệp trong ngành này không thể đi một mình, mà phải kết nối với các doanh nghiệp cùng ngành hoặc các tổ chức có liên quan.”

Xu hướng sản phẩm sức khỏe là nhắm trực tiếp đến người dùng cá nhân - ảnh 2

Các sản phẩm chăm sóc sức khỏe tiêu dùng theo các chu kỳ phát triển và thoái trào. Nguồn: Euromonitor International.

Song song đó, công nghệ đang khiến ngành y tế bị đã phá vỡ các rào cản truyền thống. Ngày nay, người tiêu dùng có thể mua thuốc online, gọi điện và đặt lịch khám bệnh, xét nghiệm ngay tại nhà, hoặc dùng các công cụ telehealth để tự kiểm tra các thông tin rồi gửi kết quả đến bệnh viện thông qua các thiết bị di động…

Xu hướng này có thể thấy qua sự nổi lên của các dòng sản phẩm chăm sóc sức khỏe tiêu dùng. Theo số liệu của Euromonitor International, hai phân khúc thuốc không kê toa (OTC) và vitamin/sản phẩm bổ sung dinh dưỡng có quy mô doanh thu cao nhất, lần lượt 98 tỉ USD và 84 tỉ USD giai đoạn 2013-2014, tuy nhiên, tỷ lệ tăng trưởng kép hằng năm của các dòng sản phẩm này đang có xu hướng chậm lại - trung bình 2,3% và 4%.

Trong khi đó, các dòng sản phẩm chăm sóc sức khỏe tiêu dùng khác như dinh dưỡng thể thao, thiết bị đeo theo dõi sức khỏe và ứng dụng di động chăm sóc sức khỏe dù quy mô doanh thu đang còn khiêm tốn nhưng tiềm năng tăng trưởng lớn, với tỉ lệ tăng trưởng kép từ 70-80% đến năm 2020.

Theo nhận định của BS.Danh, các lĩnh vực có tiềm năng doanh thu tốt đang nổi lên cạnh tranh mạnh mẽ, những công ty mới muốn thành công phải tạo ra thế mạnh vượt trội. Các lĩnh vực mới, đặc biệt là các dòng sản phẩm ứng dụng công nghệ hiện đại dù còn nhỏ về quy mô doanh thu nhưng tiềm năng tăng trưởng lớn. "Đây có thể là lựa chọn phù hợp cho các tay chơi mới trong ngành này, vì cơ hội nhiều, cạnh tranh ít và người tiêu dùng đang tương tác với lĩnh vực kỹ thuật số ngày càng phổ biến nên sẽ thuận lợi hơn.” ông Danh khuyến cáo.

Đọc thêm >>>
[Infographics] Startup công nghệ y tế tại Việt Nam: Nhỏ và ít
Chọn bác sĩ nhờ dữ liệu lớn
Startup y tế: Gia tăng trải nghiệm và trao quyền cho người bệnh
Y tế ngày càng hấp dẫn đầu tư tư nhân
Y tế từ xa có còn xa?