Tuyên bố là công ty Internet nhưng Xiaomi ngày càng sản xuất nhiều thiết bị tiện ích liên quan đến phần cứng.

NGAY TRƯỚC ĐỢT CHÀO BÁN LẦN ĐẦU TRÊN SÀN HONG KONG, tỉ phú Lei Jun (Lôi Quân), đồng sáng lập Xiaomi, đã miêu tả Xiaomi “không chỉ là một công ty sản xuất phần cứng.” Nhưng khoảng hai năm sau khi lên sàn, công ty lại mang những đặc điểm của một công ty chuyên sản xuất phần cứng.

Nhà sản xuất điện thoại thông minh lớn thứ tư thế giới đã tập trung nhiều hơn vào các sản phẩm phần cứng kể từ khi niêm yết vào năm 2018, như máy lọc không khí, máy sấy tóc, máy hút bụi và vô số thiết bị khác.

Xiaomi: công ty Internet nhưng tìm cơ hội tăng trưởng ở thiết bị phần cứng - ảnh 1

 Tỉ phú Lôi Quân, chủ tịch và giám đốc điều hành của Xiaomi Corp, gõ chiêng tại sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong vào ngày 9.7.2018. Ảnh Isaac Lawrence/APF/Getty Images  

Trong năm 2019, Xiaomi thu được 9 tỉ USD doanh thu từ thiết bị IoT và các sản phẩm gia dụng – tăng vọt 41,7% so với năm trước và là mức tăng ấn tượng nhất trong số các đơn vị kinh doanh của công ty.

Các nhà đầu tư đã mua cổ phiếu trong đợt IPO của Xiaomi với niềm tin đây là một công ty Internet tương tự như Amazon hoặc Tencent và mức định giá đó là xứng đáng, hẳn phải cảm thấy thất vọng.

Doanh thu từ các dịch vụ Internet vẫn giữ ổn định, ở mức dưới 10% tổng doanh thu của công ty.Cổ phiếu của Xiaomi giảm 13% kể từ khi niêm yết tại Hong Kong, trong khi chỉ số Hang Seng giảm khoảng 8% trong cùng giai đoạn. Dịch vụ Internet đóng góp 9,6% tổng doanh thu vào năm 2019.

Việc kinh doanh các sản phẩm IoT và gia dụng, bao gồm các thiết bị nhà thông minh và thiết bị đeo trên người, đạt mức 30,2%, trong khi mảng kinh doanh điện thoại thông minh cốt lõi của công ty chiếm tỉ lệ 59,3%.

Hao Hong, giám đốc điều hành và trưởng bộ phận nghiên cứu thường trú tại Hong Kong của công ty BOCOM International, thuộc chi nhánh tư vấn nước ngoài của ngân hàng Truyền thông Trung Quốc, cho biết: "Nếu việc kinh doanh Internet của Xiaomi không thể chiếm tỉ lệ lớn trong doanh thu, thì rất khó để định danh Xiaomi là một công ty Internet.” 

Khi nhu cầu về điện thoại thông minh tăng lên, Xiaomi đã tìm cách phát triển một công cụ tăng trưởng mới để bù đắp cho việc thị trường bị thu hẹp. Theo công ty nghiên cứu thị trường IDC, doanh số điện thoại thông minh toàn cầu dự kiến sẽ giảm 2,3% trong năm 2020 do đại dịch Covid-19.

Hong cho biết: “Sự sụt giảm trong doanh số của điện thoại thông minh sẽ làm giảm đáng kể lợi nhuận của công ty. Vì vậy, họ phải mở rộng kinh doanh để tìm kiếm cơ hội tăng trưởng mới.” Xiaomi hi vọng lĩnh vực thiết bị nhà thông minh và thiết bị đeo người đang tăng trưởng của họ cũng sẽ thành công giống như điện thoại thông minh.

Theo IDC, thị trường thiết bị nhà thông minh và thiết bị đeo người trên toàn cầu trị giá 279 tỉ USD vào năm 2019 và được dự báo sẽ tăng lên 459 tỉ USD vào năm 2024. Người phát ngôn của công ty Xiaomi có trụ sở tại Bắc Kinh cho biết, họ cũng đã đầu tư vào hàng trăm công ty thiết kế và sản xuất các sản phẩm khác chứ không chỉ có ba loại sản phẩm nói trên.

Ví dụ, họ đã đầu tư vào công ty Beijing Roborock Technology vào năm 2014, một vài tháng sau khi công ty này được thành lập. Đây là công ty chuyên sản xuất máy hút bụi tự động cho Xiaomi. Trong vô số thiết bị thuộc các dòng sản phẩm của Xiaomi, tivi là một trong những sản phẩm bán chạy nhất.

Năm 2019, công ty đã xuất xưởng 12,8 triệu tivi trên toàn cầu, tăng 51,9%. Theo IDC, tivi thông minh của hãng đặc biệt phổ biến ở Ấn Độ, nơi Xiaomi nằm trong tốp các nhà sản xuất thiết bị hàng đầu. Thành công của Xiaomi tại Ấn Độ, thị trường nhạy cảm về giá bắt nguồn từ khả năng giữ mức chi phí thấp và định giá cạnh tranh.

Họ hiếm khi quảng cáo và tập trung vào việc bán hàng thông qua trang web của mình, nhờ đó cắt giảm được chi phí cho các đại lý trung gian và nhà phân phối. Việc người tiêu dùng Ấn Độ đã quen thuộc với thương hiệu Xiaomi cũng là một yếu tố có lợi.

Theo IDC, Xiaomi là nhà sản xuất điện thoại thông minh hàng đầu tại Ấn Độ, đánh bại các đối thủ như Samsung, Vivo và Oppo. Xiaomi đang kỳ vọng có thể tái lập thành công ở Ấn Độ tại các thị trường nhạy cảm về giá khác như Đông Nam Á và Mỹ Latinh, và tận dụng sự nổi tiếng của thương hiệu – được gây dựng từ điện thoại thông minh – để bán các thiết bị khác.

Xiaomi: công ty Internet nhưng tìm cơ hội tăng trưởng ở thiết bị phần cứng - ảnh 2

Nồi cơm điện áp suất cảm ứng Xiaomi MiJia - một sản phẩm của "công ty Internet".

“Nhờ Xiaomi đã thành công gây dựng thương hiệu điện thoại thông minh ở nhiều quốc gia, những thiết bị đeo và thiết bị nhà thông minh của công ty có thể tận dụng danh tiếng đó để thu hút khách hàng mới dùng thử sản phẩm trong giai đoạn đầu,” theo Kenneth Liew, giám đốc hợp tác nghiên cứu tại IDC.

Xiaomi không chỉ thu hút thị trường thông qua thương hiệu nổi tiếng mà còn xây dựng trên cùng một nền tảng cung cấp các sản phẩm tốt nhưng có giá cả phải chăng. Người dùng điện thoại thông minh Xiaomi là cơ sở khách hàng tiềm năng lớn cho các thiết bị khác của hãng. Chỉ riêng trong năm 2019, Xiaomi đã xuất xưởng được 124,6 triệu chiếc điện thoại thông minh.

“Điện thoại thông minh là trung tâm của tất cả mọi thứ chúng tôi làm, thu hút lượng lớn người dùng trẻ và hiểu biết về Internet,” người phát ngôn của Xiaomi cho biết. Nhưng chắc chắn, Xiaomi vẫn giữ vững kế hoạch xây dựng doanh nghiệp Internet của mình.

“Chúng tôi vẫn tập trung vào mảng dịch vụ Internet,” người phát ngôn của Xiaomi cho biết, giải thích Xiaomi là công ty Internet sản xuất điện thoại thông minh và phần cứng thông minh được kết nối thông qua nền tảng IoT cốt lõi.

Biên lợi nhuận gộp của điện thoại thông minh và các thiết bị khác trong năm 2019 chỉ lần lượt là 7,2% và 11,2%. Trong khi đó, các dịch vụ Internet chiếm tỉ lệ lợi nhuận 64,7%. Công ty ngoài việc trực tiếp thúc đẩy sự tăng trưởng của Xiaomi, hi vọng một số thiết bị tiện ích của mình, như các thiết bị gia đình thông minh, cũng có thể thu hút người dùng sử dụng các dịch vụ Internet của hãng.

“Các thiết bị khác ngoài điện thoại thông minh là một phần trong việc xây dựng Xiaomi thành một công ty Internet,” theo CK Lu, giám đốc phân tích cấp cao thường trú tại Đài Bắc của Gartner. “Điện thoại thông minh và các thiết bị tiện ích giống như 'cánh cổng,' cho phép Xiaomi tiếp cận người dùng – ngay cả khi họ ở nhà – và cung cấp dịch vụ.”

Mặc dù Xiaomi có thể thu hút người dùng sử dụng các dịch vụ Internet của mình thông qua các thiết bị họ bán ra, nhưng dường như đó chỉ là một phần nhỏ. “Thị trường thiết bị nhà thông minh rất phân mảnh,” Hao Hong thuộc công ty BOCOM International cho biết. “Khách hàng có xu hướng mua thêm nhiều sản phẩm thông minh trong nhà của họ và có rất ít người dùng mới.”

Hong chỉ ra rằng hoạt động kinh doanh Internet của Xiaomi gần như hoàn toàn dựa trên sự kiểm soát màn hình và thiết bị của hãng. Quảng cáo hiển thị trên các thiết bị tiện ích của hãng là doanh thu dịch vụ Internet chính của Xiaomi. Vì vậy, Hong cho rằng Xiaomi có thể trở thành một công ty Internet thực sự bằng cách tạo ra các ứng dụng và dịch vụ Internet khác ngoài sản phẩm phần cứng.

Tuy nhiên, ông nói cho đến nay họ vẫn chưa làm được điều đó. “Vì thế, dù Xiaomi liên tục nhấn mạnh họ là công ty Internet chứ không phải công ty về phần cứng, nhưng vẫn có nhiều người tin bản chất của Xiaomi là công ty về phần cứng,” Hong nói.

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 87, tháng 8.2020 

Đọc thêm >>>
Tỉ phú sản xuất phim Contagion: Từ phim ảnh đến đời thực
CEO Base: Khởi nghiệp tài chính giản đơn
Ứng dụng giải trí Quibi: Startup của tỉ phú
Kỳ lân Tokopedia thay đổi cuộc chơi
Edutech siêu kỳ lân của tỉ phú Ấn Độ

"Giáo dục là làm cho con người tìm thấy chính mình". ---- Socrates - Triết gia

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 89 tháng 10.2020

 Số 89 tháng 10.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - DANH SÁCH 10 NGÂN HÀNG KINH DOANH HIỆU QUẢ NHẤT

    Các ngân hàng tư nhân năng động chiếm tỉ lệ áp đảo và xuất hiện ở các vị trí dẫn đầu.

  • - HÀNH TRÌNH CHINH ĐÔNG

    Đặt ưu tiên hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững, ông Trịnh Văn Tuấn xây dựng ngân hàng Phương Đông theo một lối riêng.

  • - THÀNH TỰU HAI THẬP NIÊN XÂY NỀN

    Nhiều năm ở chiếu dưới, Manulife Việt Nam vươn lên dẫn đầu thị phần bảo hiểm khai thác mới.

  • ĐƯỜNG ĐẾN SIÊU ỨNG DỤNG

    Có trong tay 20 triệu người dùng, MoMo đặt mục tiêu 50 triệu khách hàng và thành siêu ứng dụng.

  • - SỰ TRỞ LẠI CỦA “NGƯỜI CŨ”

    Ông Huỳnh Thanh Phong dẫn dắt FWD, gương mặt mới trong làng bảo hiểm, nhanh chóng phát triển.

  • - PHỎNG VẤN: TÌM KIẾM TRẢI NGHIỆM VƯỢT TRỘI

    Thực trạng, cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số của ngân hàng theo quan điểm lãnh đạo ngân hàng VIB.

  • - DANH SÁCH NHỮNG NGƯỜI GIÀU NHẤT SINGAPORE