Internet và mạng xã hội là con dao hai lưỡi. Chúng có thể mang lại sự thuận tiện cho việc giao tiếp hằng ngày, nhưng cũng có thể trở thành công cụ gieo rắc nỗi kinh hoàng và tư tưởng cực đoan khi bị những phần tử xấu lợi dụng.

Vụ thảm sát khiến 49 người tử vong và 48 người bị thương đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiểm họa tiềm ẩn của công nghệ.  

Vụ xả súng tại New Zealand: công nghệ trở thành công cụ của kẻ cực đoan  - ảnh 1

Người nhà nạn nhân than khóc trước nhà thờ hồi giáo ở Kilbirnie, New Zealand. Ảnh: Mark Tantrum/Getty Images. 

Sau sự kiện một công dân Úc livestream trên Facebook cảnh người này tự mình xả súng làm thương vong hàng trăm người tại hai nhà thờ Hồi giáo ở New Zealand, Facebook, YouTube, Twitter và các công ty Internet khác đang phải ráo riết truy lùng và gỡ bỏ những bản sao của video trên nền tảng của họ.

Facebook đã phải xóa tài khoản Facebook và Instagram của kẻ xả súng ngay sau khi nhận được thông báo từ cảnh sát New Zealand. Mạng xã hội này cho hay họ sẽ tiếp tục gỡ bỏ những nội dung có xu hướng ca ngợi vụ thảm sát "ngay khi hay biết".

Cũng trong ngày 16.3, Facebook giới thiệu một công nghệ mới giúp kiểm soát tốc độ lan truyền của hình ảnh và video. Theo lời của công ty, công nghệ này sẽ giúp tạo ra các "vân tay" kỹ thuật số cho những hình ảnh có chứa nội dung nhạy cảm "để ngăn chặn sự xuất hiện của chúng ngay từ đầu".

Mạng xã hội lớn nhất thế giới cũng vừa tuyển dụng thêm 5.000 người canh gác nội dung, nâng tổng số nhà quản lý nội dung toàn thế giới của Facebook lên 7.500 người. Họ sẽ rà soát các nội dung trên Facebook 24/7, bên cạnh hệ thống tự động lọc và xử lý các thông tin cấm như trước đây công ty vẫn áp dụng.

Nhưng cách đối phó "mất bò mới lo làm chuồng" như Facebook thực sự có hiệu quả? Theo một báo cáo của BuzzFeed công bố năm 2017, ít nhất 45 vụ livestream trên Facebook có nội dung bạo lực, mưu sát, hiếp dâm và tự sát đã được ghi nhận kể từ khi Facebook Live xuất hiện từ năm 2015. Như vậy Facebook đã có ít nhất một năm để đưa ra những biện pháp thực sự hiệu quả, nhưng có vẻ như những rào chắn hiện tại vẫn chưa đủ sức để ngăn một thành phần cực đoan livestream cảnh xả súng và cướp đi mạng sống của nhiều người vô tội.

Vụ xả súng tại New Zealand: công nghệ trở thành công cụ của kẻ cực đoan  - ảnh 2

 Xe cấp cứu đưa nạn nhân rời khỏi nhà thờ tại Christchurch (New Zealand) ngày 15.3. Ảnh: AP Photo/Mark Baker.

Không chỉ gây bão trên các nền tảng nổi tiếng, vụ việc tại New Zaeland còn khiến dư luận chú ý nhiều hơn tới những "góc tối" trên Internet. Một trong những từ khóa được quan tâm gần đây là 8chan - một diễn đàn được xem là "thiên đường" dành cho những người có tư tưởng cực đoan, phân biệt chủng tộc và lạm dụng trẻ em. Một người đã lên 8chan, tự nhận mình là thủ phạm vụ xả súng và chia sẻ đường link livestream trên Facebook cùng một bản "tuyên ngôn thù hận" dài 74 trang.

Forbes đã liên lạc với những người quản lý diễn đàn này nhưng tới nay vẫn chưa có bất kỳ phản hồi nào.

Trong khi đó, Cloudfare - công ty đảm bảo khả năng tiếp cận và độ an toàn của 8chan - cho biết họ sẽ không ngừng hỗ trợ hoạt động của diễn đàn. Bà Alissa Starzak, người đứng đầu ban chính sách của Cloudfare nói với Forbes rằng việc công ty ngưng hợp tác với 8chan sẽ không thể xóa sổ diễn đàn này khỏi Internet.

"Chúng tôi chỉ giống như Fedex - một công ty chuyển phát nhanh trên Internet. Nhiệm vụ của chúng tôi là truyền tải các thông điệp, chứ không phải kiểm soát nội dung bên trong." Nếu Cloudfare quyết định nói không với 8chan, rất có thể danh tính của người đứng đầu trang web sẽ dễ tìm ra hơn và chính phủ sẽ dễ dàng đối thoại và giải quyết vấn đề hơn.

"Luật tự do ngôn luận thường ngăn cản sự can thiệp của chính phủ, nhưng những ràng buộc trên các nền tảng mạng xã hội lại thường khá lỏng lẻo," Patrick Pugh, chuyên gia phân tích an ninh tại Flashpoint cho hay.

Chưa hết, những cá nhân có tư tưởng cực đoan vẫn còn "đất dung thân" trên những trang web khác nếu chẳng may nội dung của họ trên những trang lớn bị gỡ bỏ. "Điều này khiến việc điều tra trở nên khó khăn hơn. Việc lần mò thông tin bằng những từ khóa đáng nghi trên Internet để tìm ra những tên tội phạm đích thực là một công việc vất vả tựa mò kim đáy bể," Pugh chia sẻ.

Bà Starzak của Cloudflare cho rằng chính phủ các nước và các công ty tư nhân cần phải có các thay đổi chính sách nằm xóa bỏ sự tồn tại của những trang web "đen" và những nội dung cực đoan.

Tuy vậy vấn đề làm thế nào để thanh lọc những nội dung nguy hiểm, kích động những hành vi mất nhân tính trên mạng xã hội nói riêng và Internet nói chung vẫn còn đang là một câu hỏi bỏ ngỏ không lời đáp.  

"Hãy luôn là phiên bản số một của chính mình thay vì biến thành phiên bản hạng hai của người khác". ---- Ca sĩ Judy Garland

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 71 tháng 4.2019

 Số 71 tháng 4.2019

Bao Forbes Vietnam so 70
 
  • - TÌM LỐI ĐI RIÊNG (XÂY DỰNG CHUỖI GIÁ TRỊ SẢN XUẤT CÀ PHÊ)
  • - THAM VỌNG TRÁI CÂY VIỆT
  • - THIẾT LẬP MẮT XÍCH MỚI (CHẾ BIẾN RAU CỦ TẠI VIỆT NAM)
  • - CƠN HƯNG PHẤN GIÁ RẺ

Các số báo khác