Khủng hoảng do dịch bệnh dẫn đến nhiều rủi ro tranh chấp trong kinh doanh, từ hợp đồng thuê mặt bằng đến mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ… Khi giải quyết các tranh chấp này, doanh nghiệp cần chú trọng duy trì mối quan hệ hữu hảo với đối tác để tiếp tục làm ăn, chờ cơ hội khôi phục kinh doanh sau này.

Đó là lưu ý dành cho các doanh nghiệp về việc khôi phục kinh doanh sau dịch bệnh Covid-19 từ các chuyên gia tại hội thảo về chủ đề này do trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) và trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) tổ chức sáng 18.6. 

Theo LS.Lương Văn Lý, cố vấn cao cấp Global Lawyers, trọng tài viên VIAC, dịch Covid-19 hay những cuộc khủng hoảng khác đều sẽ qua đi, việc giải quyết tranh chấp phát sinh trong quá trình đó cần xét đến yếu tố tiếp tục công việc kinh doanh lâu dài. "Doanh nghiệp nên chú trọng bảo toàn mối quan hệ làm ăn sau khi dịch bệnh qua đi, từ đó chọn lựa phương thức giải quyết tranh chấp phù hợp," ông khuyến cáo.

Trong giai đoạn này hầu hết ngành nghề kinh doanh đều chịu tác động tiêu cực từ Covid-19, các luật sư tại hội thảo cho biết loại tranh chấp phổ biến đang xảy ra xoay quanh các vấn đề hợp đồng thuê mặt bằng, hợp đồng mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, nhất là đặt phòng khách sạn, tổ chức tour du lịch và hợp đồng lao động.

Theo đó, các tranh chấp này xuất phát từ việc các bên gặp khó khăn trong hiện tại hoặc dự kiến trong tương lai về lưu chuyển tiền tệ, suy giảm đáng kể hoặc mất khả năng chi trả do giãn cách xã hội hay tâm lý tiêu cực của khách hàng. 

“Phần lớn đều do yếu tố khách quan, đột biến, không lường trước được chứ không phải xuất phát từ ý đồ xấu của các đối tác. Nhưng các điều khoản trong hợp đồng lại chưa đủ chặt chẽ hoặc chưa được nắm bắt rõ, mới dẫn đến tình trạng tranh chấp. Từ tháng Giêng đến nay, tại công ty chúng tôi, số lượng các vụ tranh chấp đã gia tăng 15-20%,” theo chia sẻ của LS. Lý. 

Tranh chấp do khó khăn vì Covid-19: Cần tính đến giải pháp khôi phục kinh doanh dài hạn - ảnh 1

LS.Lương Văn Lý trao đổi bên lề hội thảo về các rủi ro tranh chấp giữa các doanh nghiệp trong giai đoạn khủng hoảng do dịch bệnh Covid-19. Ảnh: Bích Trâm

Để giải quyết tranh chấp, các luật sư cho biết có bốn phương thức: thương lượng, hòa giải, trọng tài và tòa án. Trong đó cách giải quyết tốt nhất là hai bên thương lượng trước với nhau. Tuy nhiên đa số các trường hợp tranh chấp đều khó giải quyết nên phương án hòa giải là phương thức nên được tiến hành tiếp theo, nghĩa là tiếp tục quá trình thương lượng nhưng với sự tham gia của bên thứ ba là hòa giải viên do hai bên chọn. 

Phương thức hòa giải tuy còn lạ lẫm với nhiều doanh nghiệp nhưng lại ngày càng được đánh giá cao, theo ông Lý. Vì các bên hoàn toàn chủ động và kiểm soát quá trình hòa giải (việc bắt đầu, tiến hành như thế nào, chọn hòa giải viên, tổ chức bao nhiêu cuộc họp chung và riêng, thậm chí có thể ngưng hòa giải giữa chừng…).

Đồng thời vấn đề bảo mật thông tin ở phương thức hòa giải cũng mang tính đảm bảo cao hơn trọng tài. Quá trình này không có quá nhiều thành phần tham gia (hòa giải viên thường chỉ là một người). Mọi thông tin trong quá trình hòa giải đều tuyệt đối không được sử dụng ngoài phạm vi cuộc hòa giải. 

“Lợi ích cuối cùng và cũng quan trọng nhất là hai bên tự nguyện chấp nhận và thi hành kết quả hòa giải vì hòa giải là thương lượng, sẽ không xảy ra khiếu nại giống như trọng tài (nếu ra tòa, phán quyết của trọng tài vẫn có thể bị hủy). Như vậy, sau khi hòa giải, hai bên doanh nghiệp vẫn giữ sự hữu hảo với nhau, vẫn tiếp tục làm ăn sau này,” ông Lý chia sẻ với Forbes Việt Nam về những “sự ưu việt” của hòa giải.

LS.Lê Thành Kính, giám đốc công ty Luật TNHH Lê Nguyễn, trọng tài viên VIAC, cho rằng khi xảy ra tranh chấp, doanh nghiệp nên cẩn trọng khi đưa vấn đề ra trọng tài hoặc tòa án. Nhất là đối với các đối tác có đơn hàng lớn, quan hệ thương mại lâu dài, việc đưa vụ việc thành một tranh chấp pháp lý hay hủy hợp đồng ở giai đoạn này có thể là quá sớm, trừ những vụ việc doanh nghiệp nước ngoài là bên mua và đã xác định rõ là mất khả năng chi trả và phá sản hay có dấu hiệu vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

“Thay vì tranh chấp, trước tiên nên chủ động giải quyết khó khăn của mình hoặc đối tác, nhằm bảo toàn doanh nghiệp, chờ cơ hội khắc phục công việc kinh doanh,” ông Kính nhấn mạnh. 

Cũng theo LS.Lý, thực tế các doanh nghiệp Việt Nam khi ký hợp đồng thường ít đi vào các điều khoản chi tiết, dễ dẫn đến khả năng cao xảy ra tranh chấp. Chẳng hạn hiện tại, các văn bản pháp quy tại Việt Nam quy định về nội dung “bất khả kháng” mang tính chung chung, tổng quát, không đủ chi tiết để xử lý khi xảy ra tranh chấp.

Do đó trong bất kỳ hợp đồng nào cũng nên có điều khoản về yếu tố “bất khả kháng” dù giá trị hợp đồng cao hay thấp, đặc biệt là những hợp đồng trong thời gian dài, khoảng từ 6 tháng – 1 năm.

Điều khoản này cần hết sức cụ thể về “sự kiện bất khả kháng”: chiến tranh, thiên tai, đình công, dịch bệnh mức độ như thế nào… Ví dụ trong điều khoản này không bao gồm dịch bệnh, khi dịch xảy ra, một bên viện dẫn lý do này khi không thực hiện đúng hợp đồng sẽ bị phản bác.


Đọc thêm>>
Tương lai văn phòng hậu đại dịch
Doanh nghiệp khó tiếp cận được gói tín dụng 16.000 tỉ đồng
Covid-19 đã đẩy nhanh tốc độ phát triển thương mại trực tuyến Mỹ lên 4-6 năm
Thế hệ millennials mua sắm trực tuyến nhiều nhất trong dịch Covid-19
Dale Carnegie đề xuất mô hình 5 yếu tố giúp lãnh đạo thích ứng linh hoạt trong thời đại số

"Di chuyển nhanh và phá vỡ các quy tắc. Nếu vẫn chưa phá vỡ cái gì, chứng tỏ bạn di chuyển chưa đủ nhanh.". ---- Mark Zuckerberg - Doanh nhân

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 88 tháng 9.2020

 Số 88 tháng 9.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - CÁ LỚN THEO SÓNG LỚN

    20 thương vụ M&A lớn nhất cho thấy khẩu vị và xu hướng sáp nhập của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.

  • - HÀNH TRÌNH CỦA CJ

    CJ, tập đoàn Hàn Quốc tích cực hoạt động trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập tại Việt Nam.

  • - CỦNG CỐ CHIỀU SÂU

    Vinamilk thực hiện các thương vụ M&A để củng cố chiến lược phát triển chiều sâu cho sản phẩm.

  • RỄ SÂU BÁM CHẶT

    Sau 10 năm mua lại công ty phân phối, doanh thu ở Việt Nam của Daikin tăng lên 24 lần.

  • - MẢNH GHÉP CỦA REE

    Đầu tư vào năng lượng, REE trải qua các thử thách trước khi ghi nhận kết quả.

  • - ỨNG BIẾN TRONG ĐẠI DỊCH

    Một số giải pháp giúp doanh nghiệp xoay trở trong ngắn hạn và khích lệ tinh thần xã hội.

  • - CHUNG MỘT CHIẾN TUYẾN

    Tốc độ triển khai nhanh giúp Vingroup tham gia chuỗi cung ứng linh kiện y tế trên toàn cầu.

  • - DANH SÁCH NGƯỜI GIÀU NHẤT ẤN ĐỘ