Trong 17.071 tỉ đồng trái phiếu được phát hành trong tháng 10, đến 55% là trái phiếu được phát hành bởi doanh nghiệp bất động sản. Lũy kế 10 tháng, các doanh nghiệp địa ốc đã phát hành tổng cộng 61.269 tỉ đồng, chiếm hơn 34% tổng lượng trái phiếu phát hành trên thị trường, chỉ sau các ngân hàng thương mại.

Trong bối cảnh nguồn vốn vay cho bất động sản ngày càng bị siết lại thì trái phiếu trở thành kênh huy động vốn được nhiều công ty lựa chọn để giải quyết bài toán vốn cho dự án. Theo Thông tư 36 của Ngân hàng Nhà nước, hiện các ngân hàng thương mại chỉ được sử dụng 40% vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn và còn tiếp tục siết lại, theo lộ trình đến 2022 nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung - dài hạn còn tối đa chỉ 30%.

Luật kinh doanh bất động sản hiện cũng yêu cầu chủ đầu tư cần tối thiểu 20% vốn tự có, đây là tỷ lệ cao khi dự án chưa đủ điều kiện hình thành tài sản thế chấp vay vốn ngân hàng hoặc huy động vốn khách hàng. Chưa kể nhiều quy định ràng buộc khác, vì vậy phát hành trái phiếu được nhiều công ty sử dụng để giải quyết nút thắt này, trái phiếu như là công cụ vay và thay thế một phần cho vốn chủ sở hữu để nhà đầu tư thực hiện dự án.  

Mặt khác, hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp được thúc đẩy bởi Nghị định 136 của Chính phủ trong việc nới lỏng điều kiện cho tổ chức phát hành trái phiếu, cho phép các doanh nghiệp có thể phát hành trái phiếu với điều kiện không cần có lãi ba năm gần nhất.

Theo số liệu từ báo cáo tiền tệ tháng 10 do công ty chứng khoán SSI công bố, từ tháng 4 đến nay đã có 178.732 tỉ đồng trái phiếu phát hành (không bao gồm các đợt phát hành riêng lẻ trong 3 tháng đầu năm do chưa có số liệu). Ngân hàng thương mại là tổ chức phát hành lớn nhất với hơn 79.411 tỉ đồng, chiếm 44,4% tổng lượng phát hành; kế đến là nhóm công ty bất động sản với 61.269 tỉ đồng, chiếm 34,3%.

Mức lãi suất trái phiếu bình quân của các công ty bất động sản thuộc loại cao trên thị trường. Thống kê từ SSI cho thấy lãi suất bình quân ở nhóm công ty này trong bảy tháng là 10,23%, cao hơn ngân hàng với 6,87%. Cá biệt có lô phát hành hơn 1.400 tỉ đồng trái phiếu 5 năm của công ty cổ phần Đầu tư Thương mại Hồng Hoàng có mức lãi suất đáng kinh ngạc, tới 20%/năm do công ty chứng khoán ACBS thu xếp phát hành.

Nếu tháng 9 các ngân hàng thương mại dẫn đầu về giá trị trái phiếu phát hành thì tháng 10 chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ của nhóm công ty bất động sản. Ghi nhận từ SSI, trong 12 công ty bất động sản phát hành trong tháng 10 chỉ có Kinh Bắc - công ty đang niêm yết nhưng giá trị phát hành tương đối khiêm tốn.

Chỉ riêng công ty TNHH Vinametric, chủ sở hữu của khách sạn Saigon Prince Hotel phát hành 3.705 tỉ đồng, chiếm gần 40% tổng lượng phát hành trong tháng của nhóm công ty bất động sản. Tiếp đến là công ty bất động sản Sài Gòn Vina (Land Saigon) phát hành 1.850 tỉ đồng trái phiếu kỳ hạn ba năm với lãi suất cố định 11%/năm.

Ông Phạm Thanh Hưng, phó chủ tịch CenGroup Holdings cho rằng bên cạnh uy tín của công ty phát hành trái phiếu thì cần xem xét rủi ro về đầu tư. Nếu dự án kéo dài hoặc không được cấp phép, thị trường bất động sản nhiều khó khăn thì khả năng chủ đầu tư khó có thể trả lãi và gốc theo đúng hẹn như cam kết.

"Còn với việc chuyển đổi trái phiếu thành quyền mua bất động sản thì không phải khách hàng nào cũng chấp nhận bởi vì còn căn cứ vào điều kiện thị trường tại thời điểm chuyển đổi liệu có tốt hay không”, phó chủ tịch CenGroup Holdings nói.  

Bên cạnh đó, thị trường trái phiếu từ đầu năm cũng chứng kiến sự tham gia của các công ty chứng khoán trong việc phân phối trái phiếu cho doanh nghiệp, đặc biệt các công ty chứng khoán có “gốc” ngân hàng.

"Đích đến của chúng ta không phải là một vùng đất, mà là một cách nhìn mới". ---- Henry Miller - Nhà văn

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 80 tháng 1.2020

 Số 80 tháng 1.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - HƯỚNG DẪN ĐẦU TƯ 2020

  • Những ngành có triển vọng qua phân tích của các chuyên gia giàu kinh nghiệm. Khẩu vị đầu tư và rủi ro cần chú ý.

  • - 100 CÔNG TY ĐẠI CHÚNG LỚN NHẤT VIỆT NAM

  • - 10 SỰ KIỆN KINH DOANH NỔI BẬT

    Sự kiện kinh doanh tiêu biểu nhất năm 2019 do Forbes Việt Nam và các chuyên gia kinh tế bình chọn.

  • - CỔ MÁY TẠO TỈ PHÚ MỚI CỦA QUỸ ĐẦU TƯ TƯ NHÂN

    Khi cơ quan thuế quan tâm hơn đến giới siêu giàu, những nhà giao dịch thông minh mới nhất phố Wall âm thầm khám phá phương thức mới tạo nên hàng chục tỉ phú thông qua các thương vụ đầu tư.