Suốt tháng 8 và nửa đầu tháng 9, tỷ giá đô-la Mỹ và nhân dân tệ (USD/CNY) liên tục dao động trong khi đồng Việt Nam và đô-la Mỹ (VND/USD) tiếp tục đi ngang. Các chuyên gia nhận định đây chưa hẳn là tín hiệu đáng mừng đối với thương mại Việt Nam về dài hạn vì có thể có những hệ quả khó lường.

Báo cáo mới nhất về thị trường tiền tệ tháng 8 của SSI cho thấy tỷ giá CNY/USD biến động liên tục với tâm điểm là các đòn thuế mà Mỹ và Trung Quốc "ăn miếng trả miếng". Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) đã chủ động nâng tỷ giá tham chiếu và phá giá CNY mất mốc 7 CNY/1 USD – ngưỡng tâm lý được giới phân tích cho là thể hiện thiện chí của Trung Quốc trong đàm phán với Mỹ.

PBoC liên tục hạ giá đồng nội tệ bất chấp Mỹ phản ứng quốc gia này thao túng tiền tệ, CNY ở mức thấp nhất tính theo tháng trong vòng 25 năm qua. Tỷ giá tham chiếu với 1 USD từ 6,8841 lên 7,0879 - tăng 3% theo tháng và tỷ giá giao dịch từ 6,8842 lên 7,1567 -  tương đương tăng 3,96% trong tháng và tăng 4,04% so với năm trước.

Trong khi tiền đồng vẫn ổn định. Hai yếu tố lý giải, theo các chuyên gia SSI: nhờ thặng dư thương mại lớn và nhờ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) giữ tỷ giá trung tâm cao hơn tỷ giá mua vào của các ngân hàng thương mại.

Tiền Việt ổn định giữa tâm bão: Lo nhiều hơn mừng? - ảnh 1

Tỷ giá USD/CNY (đường màu xám) liên tục biến động trong khi tỷ giá USD/VND (đường màu xanh) liên tục ổn định có thể xem là bất thường. Nguồn: Báo cáo thị trường tiền tệ tháng 8 từ SSI

Theo số liệu mới công bố của NHNN, cán cân thương mại tháng 8 thặng dư 1,7 tỉ USD, gấp gần bốn lần tháng 7 (43,2 triệu USD), lũy kế 8 tháng thặng dư 3,4 tỉ USD. Dòng vốn FDI giải ngân trong tháng đạt 1,41 tỉ USD, lũy kế tám tháng đạt gần 12 tỉ USD – tăng 6,3% so với cùng kỳ. Nhờ nguồn cung đô-la Mỹ tháng qua dồi dào, bất chấp sự lên giá của đô-la Mỹ và mất giá của nhân dân tệ, tiền đồng gần như đi ngang.

Đến nay, 5/8 đồng tiền trong rổ tiền tệ để xác định tỷ giá trung tâm giữa đô-la Mỹ với đồng Việt Nam (gồm EUR, CNY, SGD, KRW, TWD) đều giảm giá mạnh, NHNN vẫn giữ nguyên tỷ giá mua vào 23.200 đồng/1 USD, cao hơn các ngân hàng thương mại 0,3%, giúp lượng lớn ngoại tệ tiếp tục được mua vào.

SSI ước tính tổng lượng mua vào đưa lượng ngoại hối dự trữ của Việt Nam hiện đang ở mức cao nhất trong lịch sử, khoảng 70 tỉ USD. "Cả hai yếu tố nguồn cung đô-la Mỹ dồi dào và dự trữ ngoại hối cao là bước đệm quan trọng để ngân hàng trung ương tiếp tục các chính sách điều hành tỷ giá trong thời gian tới," báo cáo nhận định.

Tuy nhiên, trong bối cảnh 23 ngân hàng trung ương của các nền kinh tế lớn khác đã cắt giảm lãi suất, tiền đồng vẫn ổn định "là một sự bất thường trong thị trường tiền tệ," các chuyên gia bày tỏ sự lo ngại tại hội thảo bàn về căng thẳng thương mại Mỹ - Trung do TBKTSG tổ chức hồi đầu tháng 9.  

"Cho tới thời điểm này, biến động USD/CNY chưa tác động lớn đến tỷ giá USD/VND, tuy nhiên xem xét tình trạng chỉ có tiền đồng mạnh lên khi các đồng tiền khác trên thế giới mất giá là dấu hiệu không bình thường, có thể tác động tiêu cực tới thương mại nội địa," theo TS.Phạm Sỹ Thành - giám đốc Chương trình Nghiên cứu kinh tế Trung Quốc (VCES).

Nguyên bộ trưởng bộ Thương mại Trương Đình Tuyển cũng cảnh báo về nguy cơ nhập siêu. Cụ thể, khi tiền đồng tăng giá so với nhân dân tệ, won Hàn Quốc (KRW) và Tân Đài tệ (TWD) khiến hàng hóa từ ba thị trường này trở nên rẻ hơn. Đây lại là ba thị trường nhập siêu lớn của Việt Nam, lượng nhập siêu sẽ càng tăng.

Là đối tác nhập siêu lớn nhất, nhập khẩu từ Trung Quốc gia tăng có thể gây khó khăn cho sản xuất trong nước, gây sức ép lên tỷ giá tiền đồng với đô-la Mỹ. "Nếu Việt Nam xử lý không tốt sẽ khiến lạm phát tăng, giảm giá trị đồng nội tệ và đe dọa ổn định kinh tế vĩ mô," ông Tuyển cảnh báo.

Tiến sĩ Hồ Quốc Tuấn - giảng viên đại học Bristol (Anh) bình luận rằng về lâu dài, sự ổn định của tiền đồng trong bối cảnh đồng tiền của các quốc gia khác giảm giá sẽ gặp bất lợi cho các doanh nghiệp xuất khẩu có tỷ lệ nội địa hóa cao, do họ ít nhập nguyên liệu và sản phẩm trung gian từ nước ngoài.

Các chuyên gia cho rằng giải pháp của NHNN là tập trung ở chính sách tài khoá và chính sách tiền tệ, gia tăng độ linh hoạt trong điều hành tỷ giá nhằm giảm tác động tới thương mại nội địa trong dài hạn. "NHNN có thể cân nhắc tới việc giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tăng thanh khoản cho hệ thống ngân hàng và ổn định lãi suất như cách chính phủ Trung Quốc đang làm," theo chuyên gia Thành.

TS.Tuấn gợi ý giảm thuế và các chi phí kinh doanh cho doanh nghiệp xuất khẩu. "Nhà nước nên cân nhắc hỗ trợ về tài khóa dưới dạng cung cấp một gói vốn vay giá rẻ cho các doanh nghiệp xuất khẩu có tỷ lệ nội địa hóa cao để giảm thiểu khó khăn cho doanh nghiệp," ông Tuấn nói với Forbes Việt Nam.

TS.Thành dự báo, PBoC có thể tiếp tục phá giá CNY trong khoảng 5-5,75% (tương ứng với 7,35 CNY/1 USD) vào cuối năm. Ông cũng nhấn mạnh, tiền tệ hay thương mại chỉ là "phần nổi" của cuộc chiến lớn hơn giữa hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới, với những diễn biến khó lường và bất định. 

"Tuy nhiên, tỷ giá VND/USD hiện tại khá ổn định nhờ dòng vốn FDI và chính sách điều hành tỷ giá linh hoạt của NHNN. Vì thế, những thay đổi của PBoC nhiều khả năng không ảnh hưởng lớn đến Việt Nam trong những tháng cuối năm," ông Tuấn nhận định.


Hôm nay 16-9, lãi suất điều hành trung tâm chính thức giảm 0,25%/năm

Theo đó, lãi suất tái cấp vốn giảm từ 6,25%/năm xuống 6%/năm. Lãi suất tái chiết khấu từ 4,25%/năm xuống 4%/năm.
Lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của NHNN đối với các ngân hàng giảm từ 7,25%/năm xuống 7%/năm.
Lãi suất chào mua giấy tờ có giá qua nghiệp vụ thị trường mở từ 4,75%/năm giảm xuống 4,5%/năm.
Cũng trong hôm nay (16.9), quyết định giảm tỷ lệ dự trữ từ PBoC chính thức được áp dụng với các ngân hàng thương mại. Theo đó, PBoC cắt giảm 50 điểm cơ bản, tức 0,5% tỷ lệ dự trữ mà các nhà băng bắt buộc phải có tại ngân hàng trung ương.
Động thái này được cho sẽ giải phóng tổng cộng 900 tỉ CNY (khoảng 126 tỉ USD) trong thanh khoản, giúp các ngân hàng thương mại tăng thanh khoản, cho vay và hỗ trợ những nỗ lực của chính phủ nhằm giải cứu nền kinh tế đang trên đà suy giảm của Trung Quốc.

Đọc thêm>>>>
Thấy gì từ việc ngân hàng nhà nước giảm lãi suất điều hành?
Khối ngoại bán ròng cổ phiếu, đổ mạnh tiền vào kênh trái phiếu
Mỹ thâm hụt ngân sách hơn 1.000 tỉ USD
Kịch bản tiền tệ Việt Nam giữa thương chiến Mỹ - Trung
Việt Nam giữa thương chiến: Là điểm đến hay chỉ là nơi tránh bão?
Mỹ thâm hụt ngân sách hơn 1.000 tỉ USD
“Tư nhân và tư hữu” cần được xem như “con tin” của nền kinh tế

"Bí quyết đổi mới là tập trung toàn bộ sức lực, nhưng không phải để chống lại cái cũ mà để xây dựng cái mới". ---- Socrates - Triết gia Hy Lạp cổ đại

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 79 tháng 12.2019

 Số 79 tháng 12.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - MONG MUỐN HOÀN MỸ

    Công ty lữ hành vạch những tiêu chuẩn hài lòng khách hàng để tiếp thi truyền miệng hiệu quả

  • - ĐIỂM ĐẾN DI SẢN

    Di sản Hội An thu hút khách với chiều sâu về văn hoá nhưng áp lực phát triển nóng

  • - LEGACY YÊN TỬ - MGALLERY : KẾT NỐI XƯA &NAY

    Legacy Yên tử MGallery không nhằm tạo ra một không gian đồ sộ để mọi người trầm trồ. Vì nếu thế, nó sẽ phá hỏng phần chính là văn hoá Việt Nam, là gần gũi và hoà hiếu.

  • - HÀNH TRÌNH NGHĨ DƯỠNG

    Fusion phát triển khách sạn, dịch vụ nghĩ dưỡng tập trung vào chăm sóc sức khoẻ

  • - LÊN RỪNG XUỐNG BIỂN

    Đối diện với rủi ro là cách nhiểu người chọn cho chuyến du lịch của họ.