KHI BẬC THẦY ĐẦU TƯ VỐN TƯ NHÂN NGƯỜI HÀN QUỐC MICHAEL KIM, người sáng lập MBK Partners, ra mắt quỹ mới vào tháng 11.2019, ông khó có thể tưởng tượng thế giới sắp ở đỉnh của đại dịch chưa từng có tiền lệ trong suốt một thế kỷ.

Nhưng trong cơn khủng hoảng lại có cơ hội. Khi phần lớn các nước trên thế giới vẫn đang bị phong tỏa, Kim đã đóng quỹ thứ năm và là quỹ lớn nhất của MBK vào tháng năm – huy động được 6,5 tỉ đô la Mỹ chỉ trong sáu tháng. Được huy động trong môi trường đã thúc đẩy nền kinh tế toàn cầu, cho đến nay, quỹ này là quỹ lớn nhất châu Á được đóng trong năm nay.

Với thành công này, theo công ty nghiên cứu McKinsey, Kim đã vực dậy xu hướng huy động vốn cho các công ty cổ phần tư nhân có trụ sở tại châu Á, vốn đang suy giảm trong hai năm liên tiếp. Trớ trêu là đại dịch đã giúp Kim đạt được một phần mục tiêu ban đầu của mình. Các nhà đầu tư đã mua vào, vì tin tưởng luận điểm của ông rằng cuộc khủng hoảng kinh tế liên quan đến đại dịch sẽ tạo ra những cơ hội mới.

“Hiện tại, chúng tôi sở hữu lượng vốn lớn nhất có thể triển khai tính theo giá trị đồng đô la (so với bất kỳ quỹ mua lại (buyout fund) nào ở châu Á) khi thị trường mở ra thời cơ vàng,” ông nói trong cuộc phỏng vấn qua video từ căn hộ của mình ở New York nhìn ra Central Park Với quỹ mới nhất này, MBK Partners có trụ sở tại Seoul hiện quản lý hơn 22 tỉ đô la Mỹ tài sản trên khắp Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, trở thành công ty vốn cổ phần tư nhân lớn nhất châu Á (tính theo giá trị tài sản) tập trung chủ yếu vào các thương vụ mua lại.

Kim có thành tích hoạt động xuất sắc: kể từ khi thành lập vào năm 2005, trung bình, MBK Partners mang lại lợi nhuận hơn gấp đôi trên mỗi đô la từ các nhà đầu tư và có tỉ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) hằng năm 18% trên bốn quỹ của mình.

Thành công mang lại thành tựu cá nhân tuyệt vời cho ông: nhờ quỹ mới, giờ đây ông có khối tài sản ròng ước tính 1,9 tỉ đô la Mỹ, đưa ông tăng 11 bậc, lên vị trí thứ 12 trong danh sách 50 người giàu nhất Hàn Quốc năm nay.

MBK tập trung vào các công ty hướng đến người tiêu dùng ở Bắc Á, như eHi, công ty cho thuê xe lớn thứ hai Trung Quốc tính theo quy mô đội xe, nhãn hiệu sôcôla Godiva của Nhật Bản và Homeplus, chuỗi bán lẻ giảm giá của Hàn Quốc. “Về cơ bản, mọi thứ đều liên quan đến người tiêu dùng,” Kim cho biết.

Ông tìm kiếm các công ty có dòng tiền mạnh, thương hiệu nổi tiếng, vị thế thị trường vững chắc hoặc có bất động sản mạnh. Danh mục đầu tư hiện tại của MBK gồm 44 công ty có tổng doanh thu 44 tỉ đô la Mỹ và tuyển dụng hơn 370 ngàn nhân viên trên khắp Bắc Á. Năm 2019, công ty đã hoàn thành ba trong số năm kế hoạch thoái vốn lớn nhất ở châu Á, thu về tổng cộng 3,5 tỉ đô la Mỹ.

MẶC DÙ NĂM 2020 LÀ MỘT NĂM TỒI TỆ đối với nền kinh tế toàn cầu, nhưng năm 2020 lại có thể trở thành năm bản lề của Kim, 56 tuổi, người đã đặt tên công ty MBK bằng chữ viết tắt họ tên đầy đủ của mình, Michael ByungJu Kim. Sở hữu 6,5 tỉ đô la Mỹ vốn mới – đại diện cho khoảng 1/3 tổng tài sản MBK – ông cũng đang kỷ niệm dấu mốc quan trọng của công ty mình, kỷ niệm 15 năm thành lập. Kim cũng vừa xuất bản cuốn sách đầu tiên, mà ông cho biết mình đã viết trong 25 năm.

Tỉ phú Hàn Quốc Michael Kim: Bậc thầy đầu tư vốn tư nhân - ảnh 1

Theo ông, tình hình suy thoái toàn cầu hiện nay giống như bối cảnh của những lần ông giành được một số thỏa thuận thành công nhất của mình: trước thềm cuộc Đại suy thoái kinh tế năm 2008 và trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997 – 1999. “Đây là cuộc khủng hoảng do có sự kiện xảy đến,” Kim nói trong cuộc phỏng vấn lớn đầu tiên sau năm năm. “Có nghĩa là khi nếu sự kiện được giải quyết hoặc được kiểm soát, sự phục hồi sẽ tốt hơn.”

Kim tới New York vào tháng năm để ra mắt tác phẩm mới của mình, Offerings. Kim nói cuốn sách thuộc thể loại hư cấu, nhưng nội dung trong đó lại có những điểm tương đồng với cuộc đời của chính ông. Sinh ra trong một gia đình giàu có và có truyền thống học tập, Kim trải qua thời thơ ấu ở Hàn Quốc trước khi cha ông, một học giả trở thành giám đốc công ty bảo hiểm, gửi ông sang Mỹ năm ông 12 tuổi.

“Lúc đó tôi chỉ biết một chút xíu tiếng Anh,” Kim nhớ lại. “Ông ấy muốn tôi được hưởng nền giáo dục đúng trong xã hội cởi mở, Hàn Quốc vào những năm 1970 không được như thế.”

Kim, người từng có ý định làm nhà báo, đã lấy được bằng tiếng Anh tại Haverford College ở Pennsylvania. “Tôi đọc tác phẩm của Fitzgerald và Hemingway trước khi tôi có hứng thú với các môn thể thao hay các cô gái,” ông kể.

Tuy nhiên, để làm hài lòng cha mình, Kim tiếp tục lấy bằng cấp thực tế hơn: bằng MBA của trường kinh doanh Harvard năm 1990. Công việc đầu tiên của ông là làm việc trong bộ phận mua bán và sáp nhập của Goldman Sachs, ban đầu ông làm việc ở New York và sau đó chuyển sang Hong Kong.

Năm 31 tuổi, Kim trở về Hàn Quốc và trở thành giám đốc điều hành cho Salomon Smith Barney Asia, nơi ông chỉ đạo đợt phát hành trái phiếu bằng ngoại tệ của chính phủ trị giá bốn tỉ đô la Mỹ vào năm 1998, giúp ngăn chặn tình trạng mất khả năng thanh toán quốc gia của Hàn Quốc.

Tỉ phú Hàn Quốc Michael Kim: Bậc thầy đầu tư vốn tư nhân - ảnh 2

Năm 1999, trong cuộc khủng hoảng tài chính châu Á, ông đảm nhận chức vụ chủ tịch châu Á tại công ty cổ phần tư nhân Carlyle Group – nơi bố vợ quá cố Park Tae-joon của ông là cố vấn.

Kim, khi đó 37 tuổi, nhanh chóng nắm bắt một cơ hội khác phát sinh từ cuộc khủng hoảng: thương vụ mua lại KorAm Bank, công ty cho vay lớn thứ sáu của Hàn Quốc tính theo giá trị tài sản, với hàng tỉ nợ xấu tiềm tàng.

Kim đã phải vượt qua nhiều rào cản, trong số đó có quy định không cho phép một nhà đầu tư nước ngoài sở hữu hơn 4% ngân hàng “khỏe mạnh” (KorAm, mặc dù có nợ xấu tiềm tàng nhưng vẫn được phân loại là khả dụng). Sau 13 tháng đàm phán chuyên sâu, phức tạp, Kim đã có thể mua 37% cổ phần cùng với một nhóm các nhà đầu tư bao gồm Corsair, chi nhánh cổ phần tư nhân của JPMorgan.

Bốn năm sau, KorAm được bán cho Citigroup với giá 2,7 tỉ đô la Mỹ, nhiều gấp hai lần số tiền mà nhóm đầu tư đã chi ra. Năm 2002, Kim xuất hiện trên trang bìa của Forbes Global, phiên bản trước của Forbes Asia, lưu lại thành công của mình giữa những sự kiện đó. Sau sáu năm đầy biến cố với Carlyle, Kim đã sẵn sàng thành lập quỹ đầu tư vốn cổ phần tư nhân của riêng mình.

Thuyết phục năm đồng nghiệp cũ tham gia cùng mình, Kim bắt đầu huy động vốn cho quỹ đầu tiên của MBK Partners, thu hút 1,6 tỉ đô la Mỹ từ các nhà đầu tư danh tiếng cao như quỹ đầu tư quốc gia Temasek của Singapore và ủy ban Đầu tư hưu trí khu vực công của Canada. Jim Pittman, thời điểm đó là giám đốc quản lý của quỹ Canada, cho biết: “95% quỹ hưu trí không đầu tư vào các quỹ huy động vốn lần đầu.”

Theo Pittman, việc thu hút được hai nhà đầu tư nói trên là minh chứng cho danh tiếng vững chắc của Kim trong vai trò của một nhà kiến tạo thương vụ. Kim thích mô tả MBK như cầu nối liên kết các nhà đầu tư toàn cầu với các cơ hội ở châu Á – vận dụng kiến thức địa phương của mình để chốt các giao dịch.

Ông xây dựng công ty với ý tưởng hợp nhất các chiến thuật mua lại của phương Tây với sự phức tạp trong kinh doanh của châu Á. Đây là cách tiếp cận đã thuyết phục được nhóm các nhà đầu tư tổ chức của ông chi ra các khoản tiền lớn – và tiếp tục tham gia quỹ tiếp theo.

Để không gặp khó khăn trong tiếp quản, ông đã xây dựng quan hệ đối tác với ban quản lý và thuê các CEO địa phương cho các công ty thuộc danh mục đầu tư của mình. “Chúng tôi chuyển đổi nhanh hơn bất kỳ báo cáo viên nào của New York,” Kim nói.

NHƯNG LIỆU KIM CÓ THỂ DUY TRÌ CHUỖI CHIẾN THẮNG CỦA MBK? Dù công ty sở hữu lượng tiền mặt khổng lồ, nhưng giờ đây Kim phải tạo được sự cân bằng giữa đầu tư thông minh và phát triển các công ty thuộc danh mục đầu tư của mình, một vài công ty trong số đó đã chịu ảnh hưởng vì đại dịch. Về mặt ý tưởng, Kim muốn phân phối 40% quỹ mới nhất của mình ở Hàn Quốc, còn ở Trung Quốc và Nhật Bản, mỗi nước 30%.

Tỉ phú Hàn Quốc Michael Kim: Bậc thầy đầu tư vốn tư nhân - ảnh 3

Tuy nhiên, ông cũng phải đối mặt với đợt bùng phát dịch thứ hai. Ee Fai Kam, phó chủ tịch cấp cao thường trú tại Singapore của công ty nghiên cứu toàn cầu Preqin từng nói: “Nếu xảy ra đợt bùng phát dịch lần hai hoặc thứ ba, chắc chắn tôi sẽ giữ chặt hầu bao của mình và chỉ chi tiêu cho nhu yếu phẩm. Tuy nhiên, cũng hợp lý khi hi vọng vào sự tăng trưởng trong giai đoạn khó khăn.”

Trong quá khứ, Kim vẫn phát triển mạnh giữa các cuộc khủng hoảng. Bên cạnh thỏa thuận KorAm, quỹ thứ hai của ông, được ra mắt sau cuộc Đại suy thoái năm 2008, cũng đã hoàn lại gần gấp ba lần vốn đầu tư của quỹ – một phần nhờ vào thương vụ mua lại công viên giải trí Universal Studios Japan trị giá 1,4 tỉ đô la Mỹ vào năm 2009 cùng với Goldman Sachs.

Kim đã tăng số lượng khách tham quan bằng cách thêm các chương trình nổi tiếng như buổi biểu diễn âm nhạc theo chủ đề Harry Potter. Sau đó, công ty truyền thông khổng lồ Comcast của Hoa Kỳ đã mua lại Universal Studios Japan trong hai đợt, năm 2015 và 2017, với tổng số tiền 3,8 tỉ đô la Mỹ (bao gồm cả nợ), và cuối cùng mang lại 1,4 tỉ đô la Mỹ cho các nhà đầu tư của MBK.

MBK đã củng cố vị thế của mình với thương vụ mua lại công ty bảo hiểm ING Hàn Quốc trị giá 1,6 tỉ đô la Mỹ vào năm 2013, dù dư luận nghi ngờ khả năng điều hành doanh nghiệp bảo hiểm của họ. Bốn năm sau, ING niêm yết với mức định giá khoảng 2,4 tỉ đô la Mỹ, trở thành công ty đầu tiên thuộc sở hữu hoàn toàn của một công ty vốn cổ phần tư nhân niêm yết trên sàn giao dịch của Hàn Quốc.

Năm 2015, Kim đã đạt được thỏa thuận mua lại lớn nhất Hàn Quốc tính theo giá trị: thương vụ mua lại công ty con của Tesco tại Hàn Quốc, Homeplus, đánh bại các nhà thầu đối thủ là KKR và Carlyle. Bên cạnh những thành công của mình, Kim cũng đã tặng lại cho xã hội bằng việc thành lập quỹ học bổng MBK vào năm 2007. Đây là một trong những tổ chức phi lợi nhuận đầu tiên ở Hàn Quốc trao các khoản tài trợ giáo dục dựa trên nhu cầu tài chính thay vì trao học bổng dựa trên thành tích.

Cho đến nay, có hơn 130 sinh viên nhận được tài trợ học phí đầy đủ của quỹ học bổng MBK để theo học tại các trường đại học của đất nước. Kim có nhiều điều để tự hào, nhưng ông vẫn tin rằng cần phải giữ vững lập trường. “Tôi luôn nghĩ thành công mà tôi có được là nhờ một số tài năng, nhờ làm việc chăm chỉ, nhưng cũng là do may mắn,” Kim nói. “Nhận thức đó rất quan trọng để bạn có cảm giác thực tế, và nhờ đó, bạn trở nên khiêm tốn.” 

Tỉ phú Hàn Quốc Michael Kim: Bậc thầy đầu tư vốn tư nhân - ảnh 4

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 87, tháng 8.2020 


Đọc thêm >>>
Cuộc đua không tưởng của Pfizer giữa đại dịch Covid-19
Elon Musk lên kế hoạch nối não người với trí tuệ nhân tạo vào năm 2020
10 tỉ phú giàu nhất Hàn Quốc: Giàu có hơn trong đại dịch
Công ty tỉ đô tiếp theo: Nhờ tập thể dục trong kỷ nguyên Corona
Varta trỗi dậy giành 50% thị phần pin tai nghe cao cấp toàn cầu
Eric Baker và thỏa thuận tệ nhất từ thương vụ “mua vé” 4 tỉ đô