Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều đã kết thúc mà chưa mang lại kết quả như mong đợi. Chờ đợi tổng thống Mỹ Donald Trump là một vòng đàm phán khác nan giải hơn, với đầu bên kia bàn hội nghị là Trung Quốc. Cách thức để hòa giải được những bất đồng hiện tại? Trung Quốc sẽ phải xóa bỏ toàn bộ DNA cấu trúc nên nền kinh tế hiện tại của họ, và đây gần như là điều bất khả thi.

Thất bại ở hội nghị Mỹ-Triều Tiên nhắc nhở thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung Quốc cũng không dễ dàng - ảnh 1

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh tại Việt Nam 28.02.2019. Ảnh: Saul LOEB / AFP. 

Việc Mỹ và Triều Tiên tìm được tiếng nói chung trong tiến trình phi hạt nhân hóa và chấm dứt chiến tranh Triều Tiên đã kéo dài dai dẳng nhiều thập kỷ là một công việc khó khăn, với minh chứng là kết quả không có thỏa thuận nào được ký kết sau hội nghị thượng đỉnh tại Hà Nội ngày 27-28.2 vừa qua. Nhưng nhiều nhà đầu tư tại Wall Street vẫn giữ cái nhìn lạc quan về một vấn đề khác còn khó tháo gỡ hơn thế: Mỹ và Trung Quốc sẽ tiến tới ký kết một hiệp định thương mại trong tương lai gần.

Quả thật chính phủ Mỹ và Trung Quốc đều đang hướng tới cùng một mục tiêu, nhưng để hòa giải được những bất đồng hiện tại, Trung Quốc sẽ phải xóa bỏ toàn bộ DNA cấu trúc nên nền kinh tế hiện tại của họ. Nói như lời của chính quyền Mỹ, "Trung Quốc cần thể hiện những thay đổi cấu trúc thực sự để mang tới những kết quả thực tế đáng tin cậy." Đây gần như là một điều bất khả thi, nhất là khi thời hạn cho quốc gia tỉ dân chỉ vỏn vẹn 60 ngày của kỳ đình chiến thương mại tiếp theo tính từ ngày 1.3.

Trong tháng 3 này, ổng thống Mỹ Donald Trump và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến sẽ có cuộc gặp để ký kết thỏa thuận. Nhưng theo người phát ngôn của Nhà Trắng, Trung Quốc vẫn "cần bảo vệ và áp dụng quyền sở hữu trí tuệ triệt để hơn", dù luật pháp quốc gia này đã được cải thiện đáng kể trong những năm gần đây.

Một điều cần lưu ý nữa là bản chất của vấn đề giữa Mỹ và Triều Tiên hoàn toàn khác với Mỹ và Trung Quốc. Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung tác động lên nền kinh tế toàn cầu, trong khi đó, cuộc chiến giữa ông Trump và ông Kim lại là một ván cờ chính trị. Tính từ đầu năm 2018 tới nay, Triều Tiên vẫn chưa thực hiện thêm bất kỳ lần thử tên lửa hạt nhân nào, vì vậy rủi ro tại bán đảo Triều Tiên đang nằm ở mức độ thấp hơn hẳn những năm trước đó. Trong cuộc họp báo hậu hội nghị thượng đỉnh tại Hà Nội, tổng thống Trump chia sẻ ông không chấp nhận ký thỏa thuận vì Triều Tiên yêu cầu Mỹ phải dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt trước khi Triều Tiên giải giáp hạt nhân.

Thất bại ở hội nghị Mỹ-Triều Tiên nhắc nhở thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung Quốc cũng không dễ dàng - ảnh 2

Chủ tịch Triều Tiên Kim Yong-un đến Việt Nam tham dự Hội nghị Thượng đỉnh với tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 27.02.2019. Ảnh: Linh Pham/Getty Images.

Vậy điều gì sẽ cản đường thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung? Rất có thể đó là yêu cầu cứng rắn của chính quyền Trump: Trung Quốc cần giảm nhẹ vai trò của các doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế. Đứng từ quan điểm của Trung Quốc, các doanh nghiệp nhà nước của họ đã lùi bước khỏi vị thế tiên phong trong nhiều năm qua. Thế nhưng với Mỹ, doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc vẫn đang trợ cấp cho nhiều ngành công nghiệp, dẫn tới tình trạng thừa mứa nguồn cung các sản phẩm công nghiệp, chẳng hạn như thép hay các tấm pin năng lượng mặt trời. Nhà Trắng cũng tỏ ra quan ngại trước sáng kiến Made in China 2025, trong đó các doanh nghiệp công nghệ cao Trung Quốc đang cạnh tranh một cách không công bằng nhờ nguồn vốn viện trợ từ các công ty nhà nước.

Hôm 27.2, đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer đưa ra nhận định: "Tôi không tin rằng chỉ một cuộc đàm phán có thể thay đổi toàn bộ thông lệ trước giờ của Trung Quốc hay mối quan hệ giữa chúng ta và họ." Ông cũng cho rằng đe dọa bằng thuế suất là một yếu tố cần thiết khi ngồi trên bàn đàm phán với Trung Quốc.

Đáng chú ý, khi được hỏi về thỏa thuận ngừng thao túng tiền tệ với Trung Quốc vừa được công bố gần đây, Lighthizer đáp trả: "Sẽ không có bất cứ thỏa thuận nào cho tới khi tất cả đều được đồng thuận." Vị đại diện thương mại này cũng từng thể hiện cái nhìn bi quan của mình về Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA), dù cuối cùng hiệp định này đã được ký kết thành công. Điều này chứng tỏ vẫn chưa có sự thống nhất về vấn đề Trung Quốc trong nội bộ chính quyền Mỹ. 

"Vấn đề cốt lõi ở đây là Mỹ muốn kinh tế Trung Quốc thay đổi ra sao," Eric Lascelles - Kinh tế tưởng của công ty Quản lý tài sản toàn cầu RBC tại Ontario cho hay. "Một câu hỏi mở nữa là liệu việc Trung Quốc tăng mua vào lượng hàng hóa Mỹ có đủ để khiến mọi người trong Nhà Trắng cảm thấy hài lòng hay không?" Ông đang nhắc tới lời hứa hẹn tăng cường nhập khẩu hàng nông sản Mỹ lên 30 tỉ đô la Mỹ một năm của Trung Quốc, dù con số trên có vẻ sẽ khó đạt được.

"Đây là câu chuyện sẽ kéo dài hàng thập kỷ," Lascelles nói. "Tôi cho rằng việc Mỹ kéo dài hạn chót tăng thuế là một tín hiệu cho thấy sẽ có một thỏa thuận chấm dứt đòn thuế lên hàng hóa Trung Quốc. Đó là tình huống lý tưởng. Tuy vậy đừng quên trên hành trình này vẫn có thể vướng phải nhiều rào cản thương mại khác." 

"Bí quyết đổi mới là tập trung toàn bộ sức lực, nhưng không phải để chống lại cái cũ mà để xây dựng cái mới". ---- Socrates - Triết gia Hy Lạp cổ đại

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 74 tháng 7.2019

 Số 74 tháng 7.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - NGƯỜI KHỔNG LỒ THỨC GIẤC (ACV CHỜ THÁO BỎ RÀO CẢN)
  • - THAY ĐỔI TÁO BẠO (GEMADEPT TIÊN PHONG ĐẦU TƯ VÀO CẢNG BIỂN)
  • - SỨC MẠNH TỪ KỶ LUẬT (VIETTEL POST CHUYỂN MÌNH)
  • - NHẮM MỤC TIÊU LỚN (ZILLINGGO TẠO THỊ TRƯỜNG NGÁCH TRONG TMĐT TẠI CHÂU Á)

Các số báo khác