Các kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam trong Sách Trắng 2019 xoay quanh các vấn đề chính về khung pháp lý và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam. Trong đó, nhấn mạnh đến các lĩnh vực như y tế, ô tô – xe máy, thực phẩm, đối tác công-tư (PPP), thuế và chuyển giá...

Sách Trắng 2019 của EuroCham kiến nghị vấn đề gì? - ảnh 1

Sách Trắng lần thứ 11 năm 2019 được Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) giới thiệu tại TP.HCM hôm 20.3.2019. Ảnh: Forbes Việt Nam.

Đề xuất cấm lưu hành xe máy ở nội đô: 
giải pháp có bền vững?

Theo đề án tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp kiểm soát phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông ở TP.HCM do Sở Giao thông Vận tải soạn thảo, đến năm 2020, vận tải công cộng đảm nhận 15-20%, đến 2025 đạt khoảng 26% và đạt từ 29-37% đến năm 2030. Đến khi thị phần giao thông công cộng tăng cao, TP.HCM sẽ bắt đầu hạn chế và tiến tới ngưng hoạt động xe máy ở một số khu vực trung tâm quận 1, 3, 5, 10…

Nói về đề xuất này, theo ông Enrico Bruni - phó chủ tịch Tiểu ban ngành công nghiệp ô tô – xe máy của EuroCham, nếu với các mục tiêu là giảm tai nạn xe cộ, ô nhiễm môi trường và ùn tắc giao thông, việc cấm xe máy trong nội đô không những không giúp giải quyết được vấn đề, mà còn tạo ra nhiều bất tiện cho người dân vốn đã có thói quen sử dụng xe máy.

Theo ông, giải pháp thiết thực hơn là tập trung vào chất lượng xe lưu hành chứ không phải là số lượng xe. Bên cạnh đó là gia tăng kiến thức của người dân khi tham gia giao thông. 

“Việt Nam cũng có thể tham khảo cách làm của Ấn Độ, cấm các xe cũ đã hết hạn (vốn là nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí) và tìm cách giảm phát thải. Hay như ở Đài Loan và cả những thành phố phát triển ở châu Âu như Paris, Milan, là những nơi có hệ thống giao thông công cộng và hạ tầng giao thông tiên tiến được kết hợp sử dụng hiệu quả, hài hòa với xe máy,” Enrico Bruni nói.

Gia tăng khả năng tiếp cận chăm sóc y tế cho người dân

Nhiều kiến nghị nổi bật xoay quanh lĩnh vực y tế. Theo đó, ngành y tế nên sớm xây dựng khung pháp lý (thông tư hướng dẫn của Bộ Y tế) để áp dụng các mô hình hợp tác công - tư trong lĩnh vực này mang tính sáng tạo, lồng ghép vào chiến lược tài chính y tế quốc gia.

Đồng thời, để giảm tải số lượng bệnh nhân dồn về các bệnh viện, đặc biệt là các bệnh nhân mắc bệnh mãn tính, cần hỗ trợ xây dựng và phát triển chương trình chăm sóc tại nhà chuyên nghiệp, cho phép bệnh nhân tiếp cận điều trị với sự tham gia của các chuyên gia y tế. 

Liên quan đến lĩnh vực dược phẩm, trao đổi với Forbes Việt Nam về những khó khăn cụ thể trên thị trường Việt Nam hiện tại, bà Magdalena Krakowiak – đại diện Tiểu ban thuốc chất lượng quốc tế - Generic và Biosimilar (thuốc sinh phẩm tương tự) cho rằng, vấn đề đầu tiên là những quy định còn chưa linh hoạt và bị chồng chéo.

Thứ hai là vấn đề phân phối, thị trường Việt Nam vẫn chưa tạo điều kiện cho các công ty nước ngoài tham gia vào quy trình phân phối dược phẩm. Mọi quyết định vẫn nằm trong tay của các nhà phân phối trong nước. Bà Krakowiak nhận định đây là một thiệt thòi cho các bệnh nhân Việt Nam. Đồng thời, bà cũng nhận xét rằng những thông tin về kích thước cũng như sự tăng trưởng của thị trường dược phẩm Việt Nam vẫn chưa thực sự rõ ràng.

Thiếu nhân lực lành nghề là một vấn đề nữa mà ngành y tế nói riêng và nhiều ngành nghề khác ở Việt Nam đang phải đối mặt. “Nếu những phần việc mang tính phức tạp và tinh tế như chuyển giao công nghệ được thực hiện, nguồn nhân lực hiện tại cần phải có khả năng xử lý. Đúng là chúng ta có thể tự động hóa nhiều dây chuyền sản xuất kinh doanh, nhưng ta vẫn cần bàn tay con người để chúng có thể vận hành”, bà Magdalena nói.

EVFTA: phép thử cho cơ hội mới

 

Sách Trắng 2019 của EuroCham kiến nghị vấn đề gì? - ảnh 2

Đại biểu thảo luận về EVFTA tại buổi ra mắt Sách Trắng 2019 tại TP.HCM. Ảnh: Bích Trâm.

Hiệp định thương mại tự do giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam (EVFTA) dự kiến được phê chuẩn và có hiệu lực vào năm 2019, mở cửa thị trường ở cả hai phía, mang lại cơ hội thương mại và đầu tư lớn hơn cho các công ty Việt Nam và châu Âu. Tuy nhiên, vẫn tồn tại không ít những thách thức mà doanh nghiệp Việt phải vượt qua để tận dụng được những lợi ích từ hiệp định này. 

Đề cập đến sự kỳ vọng về EVFTA cho doanh nghiệp Việt Nam, ông Trần Ngọc Liêm – phó giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tại TP.HCM nhận xét, ngay sau khi được ký kết, xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam sẽ được hưởng lợi với nhiều sản phẩm được hưởng ưu đãi thuế quan lý tưởng. Vì các ưu đãi trước đây nếu có cũng chỉ ở hình thức đơn phương nên ở mức độ thấp hơn, hẹp hơn.

Thứ hai, Việt Nam buộc phải thực hiện các cam kết tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, cải cách thủ tục hành chính – trọng tâm mà chính phủ Việt Nam đang tập trung.

Thứ ba, thị trường EU đòi hỏi các tiêu chuẩn cao, buộc doanh nghiệp Việt Nam phải thay đổi, nâng cao trình độ sản xuất, chất lượng sản phẩm, tạo nên sự phát triển bền vững. Tuy nhiên, những tiêu chuẩn cao về hàng hóa, về xuất xứ cũng là những thách thức mà doanh nghiệp Việt Nam cần phải vượt qua thì mới có thể hưởng lợi từ EVFTA.

Trao đổi với Forbes Việt Nam, ông Nicolas Audier - đồng chủ tịch của EuroCham thể hiện sự lạc quan về triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp Việt khi EVFTA được ký kết: “Tại châu Âu có một điều đặc biệt như thế này: Nếu chúng tôi bán một sản phẩm, chúng tôi sẽ mua lại ba sản phẩm. Tôi tin rằng sau khi EVFTA được ban hành, các doanh nghiệp Việt sẽ bán được nhiều sản phẩm hơn nữa tại thị trường châu Âu”. 

Theo Nicolas Audier, vấn đề lớn hiện tại đang nằm ở lĩnh vực thực phẩm nông nghiệp, vì các sản phẩm như cá trê, tôm, gạo hay cà phê khi xuất sang châu Âu, rất cần phải đảm bảo được chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm. Nếu muốn vào thị trường châu Âu, doanh nghiệp Việt Nam cần phải thỏa mãn được những quy định, nếu không, họ sẽ phải đem các thùng hàng trở về, thậm chí phải tiêu hủy chúng.

"Nhiều sản phẩm Việt Nam hiện tại chứa quá nhiều hóa chất, chất kháng sinh (antibiotic) dùng cho thực phẩm, như vậy, họ sẽ không thể nhập khẩu vào châu Âu được. Nhưng tôi vẫn tin tưởng rằng các doanh nghiệp Việt Nam sẽ tìm cách đạt được những tiêu chuẩn để vào thị trường châu Âu”, ông nói.

Sách Trắng 2019 kiến nghị về ngành rượu vang và rượu mạnh

EuroCham cho rằng việc tăng thuế suất rất mạnh kể từ năm 2016 khiến gia tăng buôn lậu rượu ở biên giới và vấn nạn hàng giả càng trở nên trầm trọng.

Tại Việt Nam, kinh doanh rượu có độ cồn trên 15 độ bị cấm trên mạng internet, EuroCham nhận xét điều này đi ngược lại với xu hướng của cuộc cải cách công nghiệp lần thứ tư.

Xem thêm >>>

EuroCham công bố Sách Trắng 2019 tại TPHCM