Công ty TNHH Sea của Forrest Li đang phát triển mạnh, do tác động của đại dịch thúc đẩy người dùng chơi các trò chơi trực tuyến, mua sắm trên trang thương mại điện tử và sử dụng các dịch vụ thanh toán kỹ thuật số của họ.

Những “thủy thủ” đưa Sea thành công ty giá trị nhất Singapore  - ảnh 1

Forrest Li, 42 tuổi - chủ tịch và đồng sáng lập của Sea, có khối tài sản 7,1 tỉ USD.

CÔNG TY TNHH SEA CÓ TRỤ SỞ TẠI SINGAPORE là công ty đại chúng có giá trị nhất ở đảo quốc này, với giá trị vốn hóa thị trường khoảng 69 tỉ USD tính đến ngày 19.8.

Forrest Li, chủ tịch và đồng sáng lập của Sea, có khối tài sản 7,1 tỉ USD, giúp ông đạt vị trí thứ bảy trong danh sách 50 người giàu nhất Singapore, tăng từ vị trí thứ 21 của năm ngoái. Hai người đồng sáng lập khác của công ty, David Chen và Gang Ye, cũng là tỉ phú. 

Tuy đại dịch đã hủy hoại nhiều công ty, nhưng đồng thời cũng mang lại lợi ích cho những công ty khác. Sea chính là minh chứng cho điều này. Ba lĩnh vực kinh doanh chính của công ty đã chứng kiến nhu cầu tăng vọt trong trạng thái bình thường mới: thương mại điện tử, trò chơi trực tuyến và thanh toán kỹ thuật số.

Li tuyên bố sự tăng trưởng chỉ mới bắt đầu: “Bạn sẽ không thấy được mức trần trong sự tăng trưởng của ba mảng kinh doanh này.” Các nhà đầu tư cũng đồng ý với ông, vì cổ phiếu của Sea đã tăng hơn ba lần trong năm nay lên khoảng 146 USD (và tăng hơn 1.000% kể từ đầu năm ngoái).

Lợi nhuận quý 2.2020 của Sea, được công bố vào ngày 18.8.2020, cho thấy tình hình hoạt động tốt của công ty. Tổng doanh thu tăng gần gấp đôi, lên 1,3 tỉ USD – nhờ doanh thu tăng cao trong hai mảng kinh doanh lớn nhất của họ, trò chơi trực tuyến và thương mại điện tử, với các mức tăng lần lượt là 62%, lên 716 triệu USD và gần gấp ba lần, lên 511 triệu USD.

Tuy nhiên, công ty vẫn chưa có lãi, với khoản lỗ trong quý thứ hai tăng 59%, lên 373 triệu USD, so với cùng kỳ năm ngoái. Thành công của Sea cũng xác thực cho niềm tin của Li vào tương lai kỹ thuật số của Đông Nam Á. Theo Li, đại dịch chỉ đẩy nhanh tốc độ phát triển sẵn có.

“Vài năm sau, khi nhìn lại giai đoạn này, tôi nghĩ chúng ta sẽ thấy sự chuyển đổi kỹ thuật số trong đại dịch này rất rộng và sâu. Theo quan điểm của chúng tôi, quá trình này không thể đảo ngược,” Li chia sẻ trong cuộc phỏng vấn video từ văn phòng của Sea ở Galaxis, khu vực quy tụ các doanh nghiệp kinh doanh công nghệ cao ở Singapore.

Li, với tấm bằng kỹ sư của đại học Giao thông Thượng Hải và bằng thạc sĩ đại học Stanford, đã tiến chặng đường dài trong 42 năm cuộc đời mình. Ông sinh ra và lớn lên tại thành phố cảng Thiên Tân của Trung Quốc, cha mẹ ông làm việc tại các công ty nhà nước.

Sau bốn năm làm chuyên viên tuyển dụng cho Motorola và Corning ở Thượng Hải, nghiên cứu qua hàng trăm bản lý lịch, Li nhận ra rằng ông muốn làm được nhiều điều hơn cho cuộc đời mình.

“Mỗi bản lý lịch là một câu chuyện cá nhân, đúng không? Vì vậy, sau khi đọc những câu chuyện của người khác, tôi bắt đầu nghĩ về việc tôi muốn bản lý lịch của mình sẽ như thế nào trong tương lai,” ông nói với Forbes Asia vào năm 2015. “Tôi hình dung được lý lịch của mình sẽ ra sao sau năm năm nữa. Nói chung, tôi cảm thấy không hào hứng.”

Những “thủy thủ” đưa Sea thành công ty giá trị nhất Singapore  - ảnh 2

Bước thay đổi đầu tiên của ông là được nhận vào Stanford, nơi ông gặp người vợ Ma Liqian. Năm 2005, Li tham dự lễ tốt nghiệp của Ma. Trong buổi lễ đó, Steve Jobs có bài diễn văn tốt nghiệp nổi tiếng “Bạn phải tìm được điều mình yêu thích.”

Jobs đã truyền cảm hứng cho Li theo đuổi đam mê với trò chơi trực tuyến. Vì vậy ông thành lập công ty trò chơi GG Game ở Singapore, nơi ông chuyển đến cùng với Ma. Công ty khởi nghiệp này không thành công.

Không nản lòng, ông thành lập Garena vào năm 2009 cùng với Chen và Ye – cả ba hiện đều là người gốc Trung Quốc nhập tịch Singapore. Nhưng ông phải rất vất vả xoay xở để giữ cho công ty thứ hai này tồn tại, vì thời điểm đó châu Á vẫn đang quay cuồng trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Công ty có bước ngoặt lớn vào năm 2010 khi ký hợp đồng phân phối trò chơi từ công ty Riot Games có trụ sở tại Hoa Kỳ và Tencent nắm giữ 40% cổ phần của công ty, mang lại cho Sea một khoản tiền mặt lớn (hiện số cổ phần này đã giảm xuống còn 20%).

Bước tiếp theo trong quá trình phát triển của Sea là vào năm 2014, khi công ty này ra mắt AirPay, sản phẩm dịch vụ tài chính kỹ thuật số SeaMoney của Sea. Năm tiếp theo, công ty này tham gia vào lĩnh vực thương mại điện tử với sự ra mắt của Shopee.

Nick Nash, người Mỹ, cựu chủ tịch tập đoàn Sea từ năm 2014 đến năm 2018, cho biết những bước đi này là một phần trong kế hoạch của Li nhằm tạo ra một công ty theo hình mẫu từ Alibaba và Tencent cho thị trường Đông Nam Á.

Nash hiện là đồng sáng lập và đối tác quản lý của Asia Partners, một công ty cổ phần tư nhân Singapore đầu tư vào các công ty công nghệ Đông Nam Á, nói: “Sự phát triển của Đông Nam Á cũng tương tự như Trung Quốc ở nhiều khía cạnh, nhưng xảy ra muộn hơn khoảng 11 năm.”

Ông bình luận: “Chiến lược của Forrest rõ ràng rất xuất sắc: có cơ hội để điều chỉnh cho phù hợp với địa phương và được truyền cảm hứng từ hai mô hình kinh doanh có giá trị nhất từ Trung Quốc – trò chơi trực tuyến của Tencent và thương mại điện tử của Alibaba.”

Năm 2017, Li đã đổi tên công ty thành Sea trước khi IPO cùng năm – tên mới này phù hợp với Đông Nam Á, thị trường chính của công ty. Sea đã huy động được 884 triệu đô la Mỹ trong đợt chào bán định giá công ty lên hơn bốn tỉ đô la Mỹ khi cổ phiếu của công ty được niêm yết trên sở Giao dịch chứng khoán New York.

“Connecting the dots” (tạm dịch “Kết nối các cụm điểm”) đã trở thành khẩu hiệu của Sea, đây là cụm từ được trích từ bài phát biểu năm 2005 của Steve Jobs.

Những “thủy thủ” đưa Sea thành công ty giá trị nhất Singapore  - ảnh 3

NHÓM CỘNG SỰ TỈ PHÚ: Từ trái sang: Gang Ye, Forrest Li và David Chen. Chen, 39 tuổi, là người cuối cùng trong số ba người sáng lập của Sea gia nhập hàng ngũ tỉ phú vào giữa tháng 6 khi giá cổ phiếu của Sea vượt 97 USD – tăng 547% so với giá lúc IPO. Cổ phần của Chen, cộng với các quyền tùy chọn cổ phiếu, giúp tài sản cá nhân của ông tăng lên hơn 1 tỉ USD. Chen là cổ đông cá nhân lớn thứ tư tại Sea sau đồng sáng lập Li và Ye, 40 tuổi, là giám đốc điều hành của tập đoàn. Giám đốc độc lập kiêm nhà đầu tư ban đầu Kuok Khoon Hua, con trai út của tỉ phú Malaysia Robert Kuok, là cổ đông lớn thứ ba. Chen có vai trò chiến lược, là giám đốc sản phẩm của Shopee, một dấu hiệu cho thấy tầm quan trọng của thương mại điện tử đối với công ty. Anh là người đồng sáng lập duy nhất tập trung vào một lĩnh vực kinh doanh cụ thể.

Li cho biết: Khi rất nhiều người phải ở yên trong nhà hoặc giãn cách xã hội, lên mạng là cách chính để tương tác với những người khác. Hoạt động kinh doanh trò chơi trực tuyến của Sea, vẫn giữ nguyên tên Garena, đã khởi đầu mạnh mẽ trong năm nay, với nửa tỉ người dùng hoạt động trong quý 2.2020, tăng 61% so với năm trước.

Sự phổ biến của Free Fire, tựa game sinh tồn (battle royale) có nhiều người chơi, chính là yếu tố thúc đẩy sự tăng trưởng đó. Theo công ty nghiên cứu App Annie, đây là trò chơi di động được tải xuống nhiều thứ ba trên toàn cầu trong quý 2.2020 từ Google Play.

Hoạt động kinh doanh trên Shopee của Sea cũng đạt mức tăng trưởng tương tự nhờ đại dịch, vì nhiều người mua sắm muốn tích trữ hàng hóa. Li nói: “Đối với người tiêu dùng, điều đầu tiên là mua những thứ họ cần.”

Trong quý 2.2020, Shopee có tổng giá trị hàng hóa tăng 110% so với năm trước, lên tám tỉ đô la Mỹ, trong khi tổng đơn đặt hàng đạt 616 triệu, tăng 150% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo App Annie, Shopee là ứng dụng mua sắm được tải xuống nhiều nhất ở Đông Nam Á và nằm trong số ba ứng dụng hàng đầu trên toàn thế giới được tải xuống nhiều nhất trong nửa đầu năm.

Tuy nhiên, Shopee vẫn thua lỗ sau năm năm hoạt động. Tổn thất hoạt động của bộ phận thương mại điện tử của Sea lên đến 345 triệu đô la Mỹ trong quý 2.2020, so với con số 270 triệu đô la Mỹ của một năm trước đó.

Các chi phí của Shopee phát sinh từ cuộc chiến tốn kém để giành và giữ thị phần từ nhiều đối thủ, như Lazada của Alibaba và Tokopedia của Indonesia (cũng do Alibaba hậu thuẫn). Khoản lỗ ròng của Shopee là lý do chính khiến Sea vẫn thua lỗ (trong khi đó, Garena có lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh là 167 triệu USD trên 384 triệu USD doanh thu trong quý gần nhất).

Nhưng thị trường thương mại điện tử của Đông Nam Á vẫn đang phát triển – theo báo cáo năm ngoái do Google, Temasek và công ty tư vấn Bain cùng hợp tác thực hiện, có chưa đến một nửa trong số 360 triệu người dùng Internet trong khu vực này thường xuyên mua sắm trực tuyến.

Sachin Mittal, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu viễn thông, truyền thông và công nghệ của công ty DBS ở Singapore, cho biết hiện tại giành thị phần đang được ưu tiên hơn nhiệm vụ kiếm tiền. Ông nói: “Mức lỗ của Shopee là hợp lý trong giai đoạn này vì thị phần ưu tiên hơn lợi nhuận trong giai đoạn mức độ thâm nhập thương mại điện tử còn thấp như vậy.”

Li cho biết Shopee có thể hòa vốn bất cứ lúc nào. Yanjun Wang, thành viên trong ban giám đốc, nói với các nhà phân tích trong một cuộc gọi hội nghị vào tháng năm: “Chúng tôi tập trung đầu tư vào tăng trưởng. Khi mở rộng, vị trí dẫn đầu thị trường sẽ mang lại cho chúng tôi khả năng sinh lời và lợi nhuận tốt hơn nhiều trong thời gian dài.”

Những “thủy thủ” đưa Sea thành công ty giá trị nhất Singapore  - ảnh 4

Mảng kinh doanh thứ ba của Sea là SeaMoney. Chi nhánh dịch vụ tài chính kỹ thuật số là đơn vị nhỏ nhất trong số các đơn vị kinh doanh của Sea, với doanh thu quý 2.2020 là 12 triệu USD – khoảng 1% tổng doanh thu của công ty. Hiện tại, mảng kinh doanh này giúp tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của các đơn vị khác, chẳng hạn như thanh toán cho Shopee. Li nói: “Chúng tôi tin rằng thanh toán kỹ thuật số là một cơ sở hạ tầng rất quan trọng.”

Ví dụ vào tháng bảy, 45% tổng đơn đặt hàng của Shopee ở Indonesia được thanh toán bằng dịch vụ ví điện tử của SeaMoney. SeaMoney có tiềm năng trở thành doanh nghiệp quan trọng. Doanh thu quý 2.2020 tăng hơn gấp năm lần so với mốc chỉ hơn hai triệu đô la Mỹ của một năm trước.

Theo báo cáo của Google, Temasek và Bain, thị trường thanh toán kỹ thuật số Đông Nam Á sẽ đạt 1.000 tỉ USD vào năm 2025 – chiếm một nửa trong tổng số các hình thức thanh toán trong khu vực. Tương tự như mua sắm trực tuyến, Li hi vọng đại dịch Covid-19 sẽ thúc đẩy nhiều người đến với thanh toán kỹ thuật số hơn. SeaMoney có thể trở thành yếu tố thay đổi cuộc chơi với việc bổ sung một mảng hoạt động khả thi: ngân hàng kỹ thuật số.

Đầu năm nay, Sea đã nộp đơn xin một trong hai giấy phép ngân hàng bán lẻ kỹ thuật số tại Singapore. Giấy phép sẽ cho phép Sea thực hiện các khoản vay và nhận tiền gửi, giống như một ngân hàng truyền thống. Nash cho biết: “Cách tốt nhất để kiếm tiền trong kinh doanh cho vay là nhận tiền gửi của người tiêu dùng, giúp giảm chi phí vốn của bạn. Việc nhận được giấy phép ngân hàng sẽ giúp Sea tiếp cận với nguồn tiền gửi tuyệt vời tại trung tâm tài chính quan trọng nhất của Đông Nam Á.”

Cơ quan Tiền tệ Singapore đang xem xét năm ứng viên nộp đơn, bao gồm cả Sea, và dự kiến sẽ cấp hai giấy phép vào cuối năm nay. Ngoài lĩnh vực ngân hàng kỹ thuật số, Li không có kế hoạch mở rộng ngay lập tức ra ngoài ba mảng kinh doanh chính của Sea. Li cho biết: “Chúng tôi luôn tin rằng giải trí kỹ thuật số, cụ thể là trò chơi, thương mại điện tử và dịch vụ tài chính kỹ thuật số là những danh mục Internet lớn nhất.”

Theo Li, Sea đang bước vào một giai đoạn mới trong quá trình phát triển, sau khi hoàn tất giai đoạn đầu khởi nghiệp điên cuồng. “Chúng tôi không vội vàng tìm kiếm một số thứ mới để phát triển. Giai đoạn này rất khác so với sáu, bảy năm trước đây, thời điểm mà nhu cầu đó thực sự là điều cấp bách,” Li nói. “Chúng tôi sẽ tiếp tục tập trung vào ba mảng kinh doanh này.”

Tuy nhiên, Li cho biết ông vẫn đang lưu ý đến bất kỳ cơ hội mới nào, bao gồm giao thức ăn trực tuyến, học tập trực tuyến và y học từ xa. Về lâu dài, để tiếp tục tăng trưởng, Sea đang dần bắt đầu mở rộng ra ngoài Đông Nam Á. Li nhắc đến Garena, cho biết hơn một nửa số khách hàng trò chơi trực tuyến của họ đến từ bên ngoài khu vực, bao gồm Ấn Độ, Mỹ Latinh, Trung Đông và Nga.

“Chúng tôi thực sự khao khát có cơ hội phục vụ nhiều người dùng hơn trên toàn cầu,” Li nói. Nhưng ông khẳng định rằng Đông Nam Á vẫn sẽ là ưu tiên của Sea. Khi được hỏi liệu ông có đổi tên Sea để thể hiện tham vọng toàn cầu của công ty hay không, Li cười nói: “Hiện tại, chúng tôi không có kế hoạch đó”

Những “thủy thủ” đưa Sea thành công ty giá trị nhất Singapore  - ảnh 5

Giải đấu Esports Free Fire World Series 2019 của Garena đã thu hút hơn 130 triệu lượt xem trực tuyến. Tựa game sinh tồn này có 100 triệu người chơi hằng ngày trên toàn cầu.

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 89, tháng 10.2020


Đọc thêm >>>
50 người giàu nhất Singapore kiếm thêm 37 tỉ USD trong đại dịch
Edutech siêu kỳ lân của tỉ phú Ấn Độ
CEO Base: Khởi nghiệp tài chính giản đơn
Ứng dụng giải trí Quibi: Startup của tỉ phú
Kỳ lân Tokopedia thay đổi cuộc chơi
Startup OYO: Tầm nhìn “có vấn đề”
Startup: Tầm nhìn khởi nghiệp ban đầu có nên thay đổi?
Bí mật công ty khởi nghiệp đồ chơi tỉ đô Pop Mart



"Khởi nguồn kinh doanh là để tạo ra hạnh phúc, không phải để tích lũy của cải.". ---- B.C Forbes

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 90 tháng 11.2020

 Số 90 tháng 11.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 10 NHÀ PHÁT TRIỂN BẤT ĐỘNG SẢN HÀNG ĐẦU

    Danh sách 10 nhà phát triển bất động sản hàng đầu dựa trên số lượng sản phẩm đưa ra thị trường từ năm 2014 đến nay.

  • - NGƯỜI CỦA THỊ TRƯỜNG

    Ông Nguyễn Đình Trung đưa Hưng Thịnh từ một công ty môi giới thành nhà phát triển bất động sản có hệ sinh thái khép kính.

  • - KHU ĐÔ THỊ XANH

    Gamuda Land bền bỉ phát triển hai khu đô thị xanh tại Hà Nội và TP.HCM.

  • NGƯỜI XÂY TỔ ẤM

    Chuỗi siêu thị nội thất Baya tái cơ cấu hoạt động khi thị trường bất động sản trầm lắng.

  • - SẴN SÀNG ĐÓN LẤY CƠ HỘI

    Với bảy nhà máy, Staint Gobain nắm bắt cơ hội ở đất nước trong thời kỳ đô thị hóa.

  • - ĐÓN ĐẦU TƯƠNG LAI

    Các doanh nghiệp bất động sản sẵn sàng đầu tư lớn cho công nghệ trong bất động sản.

  • - ƯU TIÊN NHỮNG CON ĐƯỜNG LÀM NÊN SỰ GIÀU CÓ

    Thứ trưởng bộ Giao thông Vận tải chia sẻ về chiến lược phát triển hạ tầng, và kế hoạch triển khai trong năm năm tới.