Ý niệm Nhựa cây vẫn chảy đã mở ra nơi giao thoa thế giới tinh thần của hai nghệ sỹ Freddy Nadolny Pustochkine (Pháp) và Trương Công Tùng (Việt Nam). Hai con người ở những không gian - thời gian khác nhau đã chứng kiến những rừng thông và rừng cây cao su bị đốn bỏ. Những thân cây xanh tươi, thẳng đứng thành nằm trơ trên mặt đất, nhựa cây từ những vết cắt vẫn chảy, thấm vào đất, như ký ức đang tuôn chảy trong nội tâm của mỗi con người.

Khơi nguồn cảm hứng từ Tây Nguyên đại ngàn, những tác phẩm có mặt tại triển lãm Nhựa cây vẫn chảy được cấu thành từ những chất liệu vừa quen vừa lạ: chuỗi phác họa màu bột, video nhật ký, rễ cây cao su cháy khô, những tràng hạt gỗ, những cánh mối mong manh... Tất cả là câu chuyện lịch sử mang tính gợi mở, huyền ảo và giàu chất siêu hình.

Trương Công Tùng, nghệ sĩ sinh năm 1986 tại Đăk Lăk, Tây Nguyên. Anh tốt nghiệp đại học Mỹ thuật TPHCM năm 2010 về chuyên ngành sơn mài. Tùng sử dụng video, sắp đặt và hội hoạ để phản ánh suy nghĩ và băn khoăn về những dịch chuyển thời thế.

Tác phẩm Bụi rừng (Hình dạng, đức tin, sợ hãi), 2019, Trương Công Tùng. 

Anh đã thu nhặt gốc rễ cao su cháy đứt lìa, kết hoa tang ánh vàng với chuỗi tràng gỗ xung quanh để tạo nên tác phẩm Bụi rừng (Hình dạng, đức tin, sợ hãi). Một hình ảnh mang đến cảm giác kỳ bí về đức tin, gợi lòng thành kính trước sự uy nghi của tạo hóa.

“Ở Tây Nguyên - vùng đất gắn liền với nhiều đổi thay lịch sử, cứ 3-4 năm người dân lại chuyển đổi cây công nghiệp một lần. Con người lợi nhuận hóa cây cao su, sẵn sàng phế bỏ chúng mỗi khi rớt giá,” Tùng chia sẻ.

Tác phẩm Một cái gì đang đến, một cái gì đang đi (2019-tiếp diễn), Trương Công Tùng.

Trong một tác phẩm khác, Trương Công Tùng dùng ngôn ngữ sắp đặt để gợi nhớ về quá khứ thực dân Pháp đặt chân lên mảnh đất đỏ Tây Nguyên: Đó là một chiếc áo bị lật ngược, phô ra hình bản đồ thế giới in trong lớp lót, được vặn xoắn rồi treo lơ lửng bằng móc sắt lên trần. Bên trong tay áo độn phồng tro cát Tây Nguyên, thỉnh thoảng bụi rơi xuyên qua vải, gợi nhắc về hình ảnh chiếc đồng hồ cát đếm ngược và sự hiện diện của dòng thời gian.

Chân dung vắng mặt, (2019), Trương Công Tùng. "Tôi đã nghe người ta nói, 'Mắt tôi lừa dối, quên, không biết nhìn cái thật.'

Nép mình bên kính cửa sổ là tác phẩm Chân dung vắng mặt, trong đó Trương Công Tùng trích câu nói thể hiện vũ trụ quan của một người Tây Nguyên, được ghi chép lại bởi nhà dân tộc học người Pháp Jacques Dournes thông qua bản dịch của Nguyên Ngọc: "Tôi đã nghe người ta nói, 'Mắt tôi lừa dối, quên, không biết nhìn cái thật.' " Câu nói độc đáo thông qua ba tầng truyền đạt thể hiện mối quan hoài của anh về sự hóa thân và biến dịch.

Xuất hiện không báo trước (Điềm báo), (2019 - tiếp diễn), Trương Công Tùng.

“Phía trong chiếc đèn là những cánh mối tôi nhặt trên Tây Nguyên. Ở quê tôi vào những khắc chuyển mùa hoặc sắp có những biến động về thời tiết, những con côn trùng sẽ bay lên cùng đôi cánh của mình. Nhưng trong tác phẩm này, những đôi cánh dịch chuyển và bay lên nhờ cánh quạt nhân tạo gắn phía dưới,” Tùng diễn tả về tác phẩm Xuất hiện không báo trước (Điềm báo).

Song hành với thế giới tinh thần mơ màng và độc đáo của Trương Công Tùng là thế giới nhuốm màu hoài niệm của nghệ sỹ người Pháp Freddy Nadolny Pustochkine. Gắn bó với Việt Nam từ năm 2002, Pustochkine dùng ngòi bút truyền tải ký ức về những chùm đô thị tràn lan, cảnh quan gợi cảm và những khuôn mặt vô danh mà anh chứng kiến trong suốt những năm tháng sinh sống tại Sài Gòn và Buôn Ma Thuột.     

Five sketchbooks (Năm cuốn sổ phác họa, 2018-2019), Freddy Nadolny Pustochkine.

Five sketchbooks (Năm cuốn sổ phác họa, 2018-2019), Freddy Nadolny Pustochkine.

Đặc biệt trong triển lãm lần này, Pustochkine còn bước ra khỏi ranh giới quen thuộc của những trang phác họa và thể nghiệm bằng sắp đặt video, bởi theo anh “Nghệ thuật phải có sự dấn thân. Nếu không có rủi ro sẽ không có nghệ thuật. Cái tôi quan tâm khi thực hiện tác phẩm là người xem có thể hiểu được tâm hồn của người nghệ sỹ hay không chứ không phải chất liệu tác phẩm.”

Tác phẩm sắp đặt video không tiếng La Lucarne (Cửa sổ, 2019) của Freddy Nadolny Pustochkine.

Pustochkine cho rằng với anh, nghệ thuật là sự chiếm hữu. Nó tràn tới nhào nặn, chuyển hóa mọi thứ và biến chúng thành các phạm trù khác biệt, vươn xa khỏi ý nghĩa thông thường. Khi được hỏi về quyết định tổ chức triển lãm đôi cùng Trương Công Tùng, Pustochkine bày tỏ: “Tôi và Tùng kết hợp với nhau bởi chúng tôi đều cùng chia sẻ những tương đồng trong hồi ức, hiện tượng, thời gian và cả vật liệu để đem đến những trải nghiệm."


Triển lãm Nhựa cây vẫn chảy do Viện Pháp tại Việt Nam và Sàn Art phối hợp tổ chức, khai mạc ngày 24.4 và kéo dài tới ngày 21.5.2019 tại Sàn Art (TP.HCM). 


Đọc thêm >>>

Múa lân truyền thống trước ngả rẽ hiện đại

Trò chuyện bằng âm nhạc: Vượt qua ranh giới Đông và Tây

Những khuôn mặt cười trong tranh của Yue Minjun

Thưởng lãm nghệ thuật dưới làn nước biếc Maldives

"Khi cảm thấy mọi thứ đều bất lợi cho bạn, hãy nhớ rằng máy bay cất cánh ngược hướng gió chứ không phải xuôi theo chiều gió". ---- Doanh nhân Henry Ford

Five Star West Lake

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 73 tháng 6.2019

 Số 73 tháng 6.2019

Bao Forbes Vietnam so 73
 
  • - DANH SÁCH 50 CÔNG TY NIÊM YẾT TỐT NHẤT
  • - BIA CŨ, BÌNH MỚI (THAY ĐỔI Ở SABECO)
  • - CẦU NỐI THẾ HỆ (THẾ HỆ THỨ BA TẠI FPT)
  • - QUÁ NHANH, QUÁ NGUY HIỂM (CÂU CHUYỆN YEAH1)

Các số báo khác