Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu mười năm trước, nền kinh tế toàn cầu đã được định hình lại bởi các thế lực khác nhau, và cuộc suy thoái sắp tới sẽ xuất phát từ những nguyên nhân hoàn toàn khác với cuộc suy thoái trước đây.

Các tướng luôn ra trận cuối cùng. Binh pháp này cũng đúng trong cuộc chiến với suy thoái kinh tế. Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu cách đây mười năm, chúng ta vẫn đang tìm kiếm mọi dấu hiệu của sự yếu kém về tài chính, ví dụ như bong bóng bất động sản, có thể dẫn đến cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu tiếp theo.

Nguyên nhân suy thoái vô hình - ảnh 1

Mặc dù có một số biểu hiện cho thấy nền kinh tế đang suy yếu, nhưng không có bong bóng bất động sản nào có thể so sánh với thời kỳ trước năm 2008. Và chúng ta sẽ chẳng tìm thấy bất kỳ dấu hiệu nào, thậm chí ngay cả khi chúng ta tiến gần hơn đến cuộc suy thoái tiếp theo.

Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu mười năm trước, nền kinh tế toàn cầu đã được định hình lại bởi các thế lực khác nhau, và cuộc suy thoái sắp tới sẽ xuất phát từ những nguyên nhân hoàn toàn khác với cuộc suy thoái trước đây.

Trước hết, nền kinh tế toàn cầu hiện nay bị vây hãm trong tâm lý không chắc chắn phát sinh từ cuộc thương chiến, một châu Âu bị suy yếu, Brexit và căng thẳng địa chính trị gia tăng. Một nguyên nhân thậm chí còn sâu xa hơn nữa là trật tự kinh tế toàn cầu tự do, được áp dụng từ những năm 1950, đang dần bị phá vỡ.

Có hai xu hướng đang hợp lại dần phá hủy trật tự này. Đầu tiên là sự thống trị về kinh tế của phương Tây đang giảm dần so với phần còn lại của thế giới, đặc biệt với Trung Quốc. Thứ hai là sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy trong các nền dân chủ phương Tây, đây được cho là thách thức nghiêm trọng nhất đối với tính hợp pháp của trật tự toàn cầu tự do.

Tuy nhiên, ngay cả khi trật tự kinh tế toàn cầu tự do đang mất dần, vẫn chưa thể hình dung rõ trật tự kinh tế toàn cầu sau giai đoạn tự do sẽ như thế nào. Vì vậy, hiện tại, nền kinh tế toàn cầu giống như một kẻ lang thang vô định trong thời điểm hàng quán đóng cửa: chẳng biết đi đâu, nhưng cũng không thể ở lại chốn này.

Trong khi đó, các nền kinh tế lớn và phát triển đã bị suy yếu nghiêm trọng do lãi suất bằng 0 kéo dài, khiến chúng dễ bị tổn thương trước những cú sốc bất ngờ. Lãi suất cực thấp bóp méo tỷ giá tiền tệ, vốn được xem là dấu hiệu giá (price signal) quan trọng nhất trong nền kinh tế thị trường.

Điều này đầu độc môi trường kinh doanh, cho phép các doanh nghiệp hoạt động yếu kém có thể tồn tại, làm nhiễu loạn quá trình phá hủy mang tính sáng tạo có tác dụng thúc đẩy bất kỳ sự đổi mới kinh tế nào. Sự tồn tại của các doanh nghiệp hoạt động yếu kém cũng hút lợi nhuận của các doanh nghiệp thành công hơn, làm giảm khả năng phát triển mở rộng của họ.

Trong bối cảnh đó, bất kỳ con số sai lầm nào cũng có thể kích hoạt các phản ứng dây chuyền đẩy các nền kinh tế lớn và phát triển rơi vào suy thoái. Chúng ta cũng nên chuẩn bị cho một dạng suy thoái tiềm tàng khác. Suy thoái kinh tế được định nghĩa là tình trạng suy giảm kinh tế trong hai quý liên tiếp của một nền kinh tế. Tuy nhiên, cuộc suy thoái tiếp theo, có thể không diễn ra theo định nghĩa đó.

Ví dụ, chúng ta có thể có một quý đạt mức tăng trưởng 0,3%, quý tiếp theo lại giảm 1,2%, sau đó tăng trưởng yếu ớt trong quý thứ ba và thứ tư, ví dụ, 0,1%, và tiếp đến lại giảm 0,5%... Mặc dù tình trạng xảy ra không hề giống với định nghĩa cơ bản về suy thoái kinh tế, nhưng nền kinh tế vẫn sẽ bị sụt giảm, suy yếu dần bởi các chính sách tài chính và tiền tệ bất lực. Đó sẽ là một cuộc suy thoái vô hình.

(*) Yuwa Hedrick-Wong là cây bút bình luận kinh tế cao cấp của Forbes Asia.

(**) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam, số 81, tháng 2.2020


Đọc thêm >>>
Cơn sốt nguy hiểm: “Nghiện” tiền vay lãi suất thấp
Bài toán khó của việc giảm lãi suất cho vay ở Việt Nam
Thương mại Mỹ - EU: Cuộc chiến lớn ít được chú ý
McKinsey: Liên kết kinh tế giữa các nước châu Á ngày càng thắt chặt
Việt Nam giữa thương chiến: Là điểm đến hay chỉ là nơi tránh bão?

"Sức khỏe tốt và trí tuệ minh mẫn là hai điều hạnh phúc nhất của cuộc đời". ---- Publilius Syrus - Nhà văn

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 83 tháng 4.2020

 Số 83 tháng 4.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - MẮT XÍCH THIẾT YẾU

    Dịch vụ kiểm định là mắt xích nhỏ nhưng quan trọng để nông sản Việt Nam xuất khẩu vào các thị trường tiêu dùng cao cấp

  • - TRUY XUẤT NGUỒN GỐC

    Cùng với kiểm định, truy xuất nguồn gốc là chìa khóa giúp nông sản của Việt Nam đủ điều kiện xuất khẩu chính ngạch vào các thị trường tiêu chuẩn chất lượng cao

  • - MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CHO TRỒNG TRỌT VIỆT NAM
  • - TRƯỚC KHI TUNG CÁNH

    Phát triển phần mềm quản lý giúp các nhà xe hoạt động hiệu quả, Phan Bá Mạnh nhắm tới dùng dữ liệu để nâng cao hiệu quả kinh doanh vận tải hành khách

  • - DANH SÁCH FINTECH 50
  • - THAY ĐỔI CUỘC CHƠI

    William Tanuwijaya đưa Tokopedia trở thành kỳ lân lớn thứ ba của Đông Nam Á và anh vẫn chưa dừng lại ở đó

  • - ĐỐI THỦ MỚI CỦA ELON MUSK