Dù đạt các thành quả nhất định trong ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý và điều trị y tế - chăm sóc sức khỏe cho người dân nhưng một mô hình "bệnh viện thông minh" hay dịch vụ "y tế thông minh" vẫn là thách thức lớn của các cơ sở y tế Việt Nam.

Theo số liệu cập nhật đến tháng 8.2019, bệnh viện Nguyễn Tri Phương có hơn 1.900 hồ sơ người bệnh tử vong (theo quy định phải lưu trữ 30 năm) và hơn 414.000 hồ sơ hiện tại trong các kho (phải lưu trữ 10 năm).

“Dữ liệu hồ sơ giấy thường ít sử dụng, khó khai thác, gây ra gánh nặng về chi phí bảo quản và quản lý. Khi bệnh án giấy càng tăng, diện tích sử dụng cho bệnh nhân càng giảm, tất yếu phải số hóa hồ sơ. Nhưng khi chuyển đổi số, bên cạnh lượng thông tin dạng số phát sinh hàng ngày, một lượng khổng lồ tài liệu giấy vẫn tiếp tục được tích gộp vào kho tài liệu…”

Muốn y tế thông minh trước tiên người dân phải được hiểu biết về sức khỏe - ảnh 1

Hồ sơ giấy được lưu trữ tại bệnh viện Nguyễn Tri Phương. Ảnh: bệnh viện Nguyễn Tri Phương.

Đại diện bệnh viện Nguyễn Tri Phương chia sẻ về thách thức trong quá trình chuyển đổi số tại hội nghị quốc tế “Informatics về sức khỏe hướng đến bệnh viện thông minh” (Healthinfo I) do hội Khoa học kinh tế y tế Việt Nam và đại học Bách khoa TP.HCM tổ chức hôm qua, 16.10.

Việc điện tử hóa tất cả biểu mẫu ghi chép của bác sĩ và điều dưỡng là một trong số rất nhiều tiêu chí đặt ra cho một đơn vị đạt chuẩn "bệnh viện thông minh", được bộ Y tế đề cập trong thông tư 54 năm 2017. Theo đó, mức độ ứng dụng IT tại cơ sở khám chữa bệnh được chia thành 7 mức.

Để đạt mô hình "bệnh viện thông minh", cơ sở phải đạt tối thiểu mức 6 - gồm 146 tiêu chí ở 8 nhóm: hạ tầng, phần mềm quản lý điều hành, hệ thống thông tin bệnh viện, hệ thống lưu trữ và truyền tải hình ảnh, hệ thống thông tin xét nghiệm, tiêu chí phi chức năng, bảo mật và an toàn thông tin, bệnh án điện tử.

Bệnh viện thông minh được định nghĩa là “bệnh viện có đội ngũ thầy thuốc giỏi, cơ sở vật chất hiện đại và ứng dụng IT để tối ưu hóa, tự động hóa các quy trình, hoạt động tại bệnh viện”, theo cục Công nghệ thông tin, thuộc bộ Y tế.

Dưới tác động của công nghệ và sức ép cạnh tranh, ngành y tế Việt Nam chứng kiến nhiều thay đổi tích cực. Số liệu công bố tại hội nghị cho thấy, hiện 99,6% cơ sở khám chữa bệnh trên cả nước (khoảng 13.000 cơ sở) đã kết nối liên thông dữ liệu khám chữa bệnh bảo hiểm y tế với cơ quan bảo hiểm xã hội. Kết quả này đạt được chỉ trong hai năm 2016-2017 được đánh giá là “kỳ tích” của ngành y tế Việt Nam, nhờ lợi thế 90% cơ sở y tế thuộc công lập. 

Các chuyên gia cho rằng hành trình xây "bệnh viện thông minh" là không dễ. Hiện chưa có khảo sát đánh giá từng cơ sở y tế Việt Nam đang ứng dụng IT ở mức nào, nhưng theo PGS.TS.Phạm Lê Tuấn – nguyên thứ trưởng bộ Y tế, phần lớn các bệnh viện tại Việt Nam đang ở mức 2-3 trong 7 mức tiêu chí. Để đạt đến mức 6, nghĩa là đủ chuẩn “bệnh viện thông minh”, là không đơn giản.

Khó khăn lớn nhất các bệnh viện gặp phải, theo ông Tuấn nằm ở nguồn lực tài chính, đặc biệt là các bệnh viện công. Việc ứng dụng IT đòi hỏi nhiều kinh phí cho hạ tầng trang thiết bị kỹ thuật số, thuê phần mềm… “Trong khi nhiều nhà đầu tư, doanh nghiệp IT có đủ tiềm lực và sẵn sàng đầu tư vào bệnh viện thì cơ chế về giá thuê dịch vụ lại chưa có. Để giải quyết vấn đề nguồn lực đầu tư, khung pháp lý về giá cần sớm được hoàn thiện,” ông Tuấn chia sẻ với Forbes Việt Nam.

Muốn y tế thông minh trước tiên người dân phải được hiểu biết về sức khỏe - ảnh 2

Các diễn giả và báo cáo viên tại Healthinfo I. Ảnh: Bích Trâm

Khó khăn lớn trong ứng dụng IT nằm ở nhận thức, khả năng nắm bắt thời cơ và sự quyết tâm của người đứng đầu. “Quan trọng hơn cả là bệnh viện phải thực sự mong muốn, phải có đủ quyết tâm. Nếu các lãnh đạo lừng chừng, làm không tới thì lúc nào cũng thấy đầy rẫy khó khăn,” nguyên thứ trưởng bộ Y tế khẳng định.

Theo bác sĩ Tăng Chí Thượng – phó giám đốc sở Y tế TP.HCM, trở ngại phổ biến nhất họ gặp phải tại các bệnh viện là hạ tầng IT chưa tương thích với những ứng dụng mới được triển khai. Trong khi lại gặp điểm yếu khác là các bệnh viện thiếu nguồn nhân lực chuyên trách về IT hoặc sự đầu tư chưa đồng đều.

“Có bệnh viện có đến hàng chục nhân viên chuyên trách, đều là kỹ sư, có những bệnh viện chỉ có vài người, chưa đủ sức tham mưu cho lãnh đạo triển khai công nghệ và hợp tác với các doanh nghiệp IT,” phó giám đốc sở Y tế TP.HCM nêu thực trạng khi chia sẻ với báo chí bên lề hội nghị.

Chưa kể nhiều rào cản khác trong ứng dụng IT vào cơ sở y tế như chưa có chuẩn thống nhất về dữ liệu, gây nên vấn đề nan giải là không thể kết nối dữ liệu giữa các bệnh viện, cơ sở y tế với nhau; hay vấn đề về an ninh mạng cũng chưa được quan tâm đúng mực… 

Ở góc tiếp cận khác, GS.TS.BS. Peter Chang, đại học Y khoa Tufts và là chủ tịch hội Trao đổi kiến thức y tế châu Á (AHLA) cho rằng, để xây dựng bệnh viện thông minh và dịch vụ y tế thông minh, Việt Nam cần giải quyết vấn đề cơ bản liên quan đến sự hiểu biết về sức khỏe của người dân.

Vì thực tế mức độ hiểu biết về vấn đề chăm sóc sức khỏe và phòng chống bệnh tật của người dân tại các nước đang phát triển thường ở mức thấp, ước tính có hơn 80% những thông tin tư vấn tại các phòng mạch bị lãng quên khi bệnh nhân về đến nhà. “Nếu nhiều người dân không có sự hiểu biết về sức khỏe thì sẽ khó thể có bệnh viện thông minh hay dịch vụ y tế thông minh,” theo ông Peter Chang.

“Chúng ta nói nhiều về đô thị thông minh, nhưng xét ở nội hàm sâu hơn thì từng ngành trong đó đều phải thông minh. Bệnh viện thông minh sẽ đóng góp lớn vào đô thị thông minh, vì y tế là lĩnh vực mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, nâng cao chất lượng cuộc sống và mức độ hạnh phúc cho họ. Không chỉ người dân, người bệnh, mà một bệnh viện thông minh còn mang lại lợi ích cho bệnh viện và cả cơ quan quản lý,” ông Phạm Lê Tuấn chia sẻ với Forbes Việt Nam.

Đọc thêm>>>
Những khó khăn startup công nghệ y tế thường gặp và cách vượt qua
Thách thức của y tế số: Lấy bệnh nhân làm trung tâm
Thay đổi để bứt phá trong y tế số
Hệ sinh thái khởi nghiệp y tế: Cần xây dựng chứ không thể nương nhờ
Ứng dụng AI giúp người khuyết tật hòa nhập cộng đồng

"Bí quyết đổi mới là tập trung toàn bộ sức lực, nhưng không phải để chống lại cái cũ mà để xây dựng cái mới". ---- Socrates - Triết gia Hy Lạp cổ đại

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 79 tháng 12.2019

 Số 79 tháng 12.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - MONG MUỐN HOÀN MỸ

    Công ty lữ hành vạch những tiêu chuẩn hài lòng khách hàng để tiếp thi truyền miệng hiệu quả

  • - ĐIỂM ĐẾN DI SẢN

    Di sản Hội An thu hút khách với chiều sâu về văn hoá nhưng áp lực phát triển nóng

  • - LEGACY YÊN TỬ - MGALLERY : KẾT NỐI XƯA &NAY

    Legacy Yên tử MGallery không nhằm tạo ra một không gian đồ sộ để mọi người trầm trồ. Vì nếu thế, nó sẽ phá hỏng phần chính là văn hoá Việt Nam, là gần gũi và hoà hiếu.

  • - HÀNH TRÌNH NGHĨ DƯỠNG

    Fusion phát triển khách sạn, dịch vụ nghĩ dưỡng tập trung vào chăm sóc sức khoẻ

  • - LÊN RỪNG XUỐNG BIỂN

    Đối diện với rủi ro là cách nhiểu người chọn cho chuyến du lịch của họ.