Không hài lòng chất lượng giáo dục công lập và tư thục, hai phụ huynh quyết định mở trường học vạch ra các triết lý giáo dục riêng. 

HƠN 10 NĂM TRƯỚC, ông Trịnh Quang Đồng và bà Nguyễn Thị Kiều Oanh chuyển con từ trường công lập sang một trường quốc tế. Ở môi trường mới, sau vài tháng, họ nhận ra những điểm không hài lòng. Mang tên quốc tế nhưng giáo trình và phương pháp giảng dạy của ngôi trường mới không khác những trường công lập là bao. Về ngoại ngữ, trường áp dụng chương trình tiếng Anh nâng cao cho học sinh nhưng người dạy là kiểu “Tây ba lô,” không có chứng nhận về nghiệp vụ sư phạm.

Mở trường cho con - ảnh 1

 Ông Trịnh Quang Đồng và bà Nguyễn Thị Kiều Oanh.

Chuyển con sang một trường quốc tế tiếp theo, ban đầu họ tạm yên tâm cho đến một ngày chới với khi con gọi dấu “ngã” là dấu “té.” Lý do, nhà đầu tư nước ngoài mở trường chỉ chú trọng nhóm học sinh quốc tế, các học sinh Việt Nam hổng văn hóa và ngôn ngữ trên chính quê hương mình.

“Thế nên tôi và ông xã quyết tâm mở trường, giảng dạy chương trình giáo dục tiến bộ để học sinh thông thạo tiếng Anh nhưng vẫn được học tiếng mẹ đẻ và giữ gìn ngôn ngữ của chính mình,” bà Nguyễn Thị Kiều Oanh, 53 tuổi, chủ tịch công ty cổ phần Đầu tư – Phát triển Giáo dục Khôi Nguyên nói về lý do đầu tư vào lĩnh vực giáo dục sau những chật vật tìm trường cho con.

Hiện tại, Khôi Nguyên, công ty mà cặp phụ huynh này giữ cổ phần kiểm soát, sở hữu hệ thống trường Quốc tế Canada (CISS) gồm trường Quốc tế Canada – hệ quốc tế (CIS), hệ song ngữ (BCIS), trường Mầm non Canada – Việt Nam (CVK) và trường Albert Einstein (AES).

Trong số hàng trăm trường tư thục gắn mác quốc tế trên khắp cả nước, CISS là trường nhập khẩu chương trình giáo dục của Canada, mang tinh thần riêng của những nhà sáng lập muốn đào tạo thế hệ học sinh có kỹ năng hội nhập nhưng vẫn nhớ về cội rễ.

“Tôi muốn mở trường vì thấy cho con đi học trường công hay trường tư thục thời đó thấy tính sáng tạo của con bị thui chột, mọi thứ phải y chang như thầy cô dạy, kể cả bỏ dấu chấm xuống hàng,” ông Trịnh Quang Đồng, 65 tuổi, tổng giám đốc Khôi Nguyên nói trong buổi trả lời phỏng vấn của Forbes Việt Nam.

Mở trường cho con - ảnh 2

Phòng họp nằm trên tầng cao nhất của khu học xá, từ hành lang bên ngoài có thể phóng tầm mắt xuống phía dưới là thấy một góc khuôn viên khang trang của trường, với bể bơi và sân bóng đá mini rộng rãi cho học sinh. Bên cạnh hành lang chính thoáng đãng và sạch sẽ thông nhau giữa các khối nhà, sau các cánh cửa khép hờ là các lớp học, từng nhóm học sinh học bài theo nhóm với sự hướng dẫn của giáo viên nước ngoài.

So với các trường tư thục trên địa bàn TP. HCM, CISS không chỉ có vị trí khá thuận lợi khi đặt tại một góc khu đô thị Phú Mỹ Hưng, mà còn sở hữu cơ sở vật chất quy mô. Nhà thi đấu Lá Phong của CISS là nơi được CLB Saigon Heat chọn làm “sân nhà” trong giải bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam và Đông Nam Á từ năm 2014 tới nay.

Các rạp chiếu phim 200 – 400 chỗ ngồi, ngoài mục đích sử dụng nội bộ, vẫn được các trường quốc tế lân cận thuê ngắn hạn tổ chức sự kiện. Hai nhà sáng lập CISS tự nhận là vẫn mang tâm lý “tiểu nông” lý giải cách đầu tư căn cơ của mình, “từ làm hồ bơi, sân bóng đều phải đẹp”, “mở trường thì muốn xây riêng thay vì đi thuê.”

HIỆN TẠI, CISS CÓ KHOẢNG 3.200 HỌC SINH từ hệ mầm non (18 tháng) tới trung học phổ thông. Trường duy trì hai hệ đào tạo, hệ song ngữ gồm 97% học sinh Việt Nam và ở hệ quốc tế, học sinh Việt Nam chiếm khoảng 50%. CISS có 300 giáo viên và trợ giảng, một nửa trong số này là giáo viên từ Canada tới Việt Nam theo hợp đồng làm việc hai năm với sự giới thiệu của đối tác hội đồng Giáo dục Toronto (Canada).

Trường cung cấp sự đa dạng về chương trình học, bao gồm: Chương trình phổ thông Ontario và chương trình Tú tài quốc tế (thường gọi là hệ quốc tế); chương trình mầm non, phổ thông Việt Nam kết hợp một phần chương trình Full Day Kindergarten cùng chương trình tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai (ESL) của Ontario và chương trình Edexcel của Pearson theo chuẩn Anh quốc (thường gọi là hệ song ngữ).

Để nhận được tư vấn chuyên môn, chương trình giảng dạy và nguồn giáo viên, CISS phải trả phí cho đối tác mỗi năm hơn 300.000 USD. Hiện tại, tính cả tiền thuế, đóng bảo hiểm y tế, chi phí trung bình cho mỗi giáo viên nước ngoài tại CISS khoảng 50.000 USD/người mỗi năm. Hai nhà sáng lập CISS cho biết nếu sử dụng đội ngũ giáo viên Việt Nam, chi phí có thể giảm 1/5, nhưng ban lãnh đạo nhà trường sử dụng nhân sự quản lý và giảng dạy là người nước ngoài nhằm duy trì chất lượng. Do đó, chi phí bị đẩy lên cao.

Mở trường cho con - ảnh 3

Các hoạt động ngoại khóa và học tập tại trường Quốc tế Canada (CISS), trường được xây dựng sau khi hai phụ huynh không tìm được dịch vụ giáo dục ưng ý.

Hệ quốc tế (CIS), tùy cấp độ, học phí 265-620 triệu đồng/năm (chưa bao gồm tiền ăn và xe buýt đưa đón). Hệ song ngữ có học phí “mềm” hơn từ 83-253 triệu đồng/năm. Hệ mầm non, tùy trường, học phí từ 66-132 triệu đồng. Thực tế chỉ các gia đình trung lưu trở lên mới có khả năng chi trả.

“Bây giờ trường quốc tế thật giả lẫn lộn vàng thau. Các trường gắn mác quốc tế không cần đối tác nước ngoài, tự tuyển dụng giáo viên, tự xây dựng chương trình, nên họ không tốn kém các khoản phí. Mình theo quy trình tuyển dụng, giáo dục chặt chẽ theo chuẩn Canada,” bà Oanh nói.

CISS cũng tuyển giáo viên Việt Nam nhưng ưu tiên giáo viên trẻ. Trước khi CISS ra đời, khá nhiều trường quốc tế đã mọc lên tại TP.HCM. Sớm nhất có thể kể đến như trường Quốc tế TP.HCM – ISHCMC (1993), trường Quốc tế Nam Sài Gòn – SSIS (1997), trường Quốc tế Á Châu – Asian School (1999) hay trường Dân lập Quốc tế Việt Úc – VAS (2004).

Chương trình giảng dạy theo giáo trình Canada giúp CISS không bị cạnh tranh trực tiếp. Mặt khác, Canada là quốc gia đa dạng về sắc tộc, nên tinh thần giáo dục cởi mở, chấp nhận sự đa dạng văn hóa. Để có bằng tú tài, học sinh phải hoàn thành 30 tín chỉ trong đó có một tín chỉ về ngôn ngữ mẹ đẻ.

“Tôi đề nghị với đối tác Canada đó là tiếng Việt, học sinh quốc tịch khác có thể học tiếng khác,” bà Oanh nói và giải thích: “99% học sinh của trường sau đó sẽ đi du học nước ngoài nhưng vẫn cần trang bị thứ quan trọng là ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam. Các con dù sống ở đâu cũng hiểu về văn hóa Việt Nam tổng quát như biết tranh Đông Hồ, biết cải lương, áo dài…”

Quá trình CISS vận hành đã có những khác biệt về quan điểm giáo dục giữa Đông và Tây. Chẳng hạn, ban đầu, họ muốn xây một phòng to cho giáo viên nghỉ ngơi giữa các giờ lên lớp. Đối tác tư vấn không đồng ý, lập luận là giáo viên luôn phải gắn với học sinh, luôn có mặt cùng học sinh, phải là người đầu tiên đón học sinh vào trường mỗi sáng và người cuối cùng rời trường khi học sinh về hết vào buổi chiều. Nghe có lý, họ thuận theo đối tác.

“Đó là lý do trường 10 năm nay không có học sinh đánh nhau vì giáo viên và học sinh không tách rời nhau. Mọi xích mích đều được hóa giải từ sớm,” bà Oanh giải thích. Sau giờ ăn trưa, có thể bắt gặp cảnh thầy cô cùng với từng tốp học trò di chuyển ra sân chơi trước khi vào tiết học buổi chiều, điều không thấy ở nhiều trường học khác.

Mở trường cho con - ảnh 4

CISS ra đời trong một dòng chảy không ngừng của giáo dục tư nhân tại Việt Nam. Đầu thập niên 1990, do sự phát triển kinh tế và thay đổi chính sách, các trường tư thục, một số có vốn đầu tư nước ngoài đã ra đời tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM. Hướng đến trau dồi các kỹ năng hội nhập và chương trình giảng dạy gắn với nhu cầu xã hội, một số trường mau chóng mở rộng quy mô.  

Kinh tế phát triển hơn, xuất hiện thế hệ các phụ huynh có yêu cầu cao hơn vừa muốn con phát triển toàn diện vừa kế thừa được các giá trị truyền thống. Họ trở thành những người xây trường cho con học. Ngoài CISS, một số mô hình tương tự, phụ huynh mở trường cho con có thể kể đến như trường Quốc tế Khai Sáng (Renaissanse), hệ thống trường Tuệ Đức (Pathway), British International School (BIS)...

Bà Phạm Vũ Thanh Giang, phụ huynh có con đang theo học tại CISS nhận xét so với khối các trường dân lập tư thục khác CISS có cơ cấu tổ chức khá khác biệt.

Cựu giám đốc đầu tư của Mekong Capital, cựu thành viên hội đồng quản trị trường Dân lập Quốc tế Việt – Úc (VAS) nhận xét thông thường các trường tư thục sẽ thành lập hai bộ phận song song, ban giám đốc học thuật và bộ phận kinh doanh. Bộ phận thứ nhất quản lý giáo viên và phụ trách các vấn đề chất lượng giảng dạy và học thuật, bộ phận kinh doanh chiêu sinh, giải quyết bài toán đầu vào (học sinh) cho trường. Tuy nhiên, tại CISS chỉ có bộ phận học thuật và khối văn phòng, sự tăng trưởng học sinh một cách hữu cơ do phụ huynh tìm đến hoặc giới thiệu cho nhau.

Sự “lãng mạn” của nhà sở hữu còn nằm ở sự phiêu lưu về tài chính. Cơ sở đầu tiên khai trương ở Bình Chánh, tổng vốn đầu tư 400 tỉ đồng sau khi “bán nhà, bán xe” và tiền dành dụm họ phải vay ngân hàng thêm 70%.

Thời gian đầu, khi chiêu sinh có phụ huynh băn khoăn: “Trường này có gì hay?” Bà Oanh kể: “Tôi nói với họ rằng: nói thật là tôi chẳng biết thế nào là hay và liệu nó có hay hay không nữa. Tôi trở thành nhà đầu tư xuất phát từ ý tưởng tôi làm cho con tôi học trước. Và tôi hi vọng là nếu tôi hài lòng với tư cách phụ huynh thì quý vị cũng sẽ hài lòng.”

Trước khi mở trường, ông Đồng, bà Oanh từng làm việc tại báo Tuổi Trẻ, Pháp Luật TP.HCM và Lao Động cuối tuần. “Tôi thấy dân làm báo như mình có chút máu nghệ sĩ lãng mạn. Mình mà ngồi tính toán hết thì không biết bao giờ tới được,” bà Oanh chiêm nghiệm Quá trình CISS mở rộng diễn ra liên tục “cứ khi trường đầy học sinh, mình lại đầu tư những cái khác cho các con.”

Mở trường cho con - ảnh 5

Năm 2011, thời điểm bất động sản đóng băng, hai nhà đầu tư thuê 3,8 héc ta đất khu Phú Mỹ Hưng xây dựng cơ sở thứ hai. Xây trường đúng lúc khủng hoảng kinh tế, được tạo điều kiện với thanh toán dài hơi nhưng Khôi Nguyên gặp khó khăn về tài chính khi tổng số vốn đầu tư 872 tỉ đồng. Họ nhận đầu tư của quỹ Giáo dục Bản Việt và hoàn thành dự án vào năm 2014. Tháng 9.2018 họ khánh thành thêm khu học xá cho trường Mầm non Canada – Việt Nam tại Phú Mỹ Hưng với vốn đầu tư 350 tỉ đồng.

Ông Đồng cho biết: “Còn lâu lắm mới trả nợ hết ngân hàng. Tôi nói mình hoàn vốn cho người ta được 100 tỉ thì mình lại xin vay lại để đầu tư cái mới. Chắc là suốt đời mình vẫn nợ.”

CISS là một trong số ít các trường quốc tế có thương hiệu thuộc sở hữu tư nhân, chưa bán cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài. Hai nhà sáng lập CISS khẳng định nếu bán, họ muốn tìm kiếm nhà đầu tư cùng quan điểm giáo dục hơn là giải quyết bài toán về tài chính. Bà Oanh nói: “Tôi nói thẳng là nếu nghĩ đầu tư giáo dục ngon ăn, dễ kiếm tiền thì đừng có làm. Tại vì làm rồi sẽ thất vọng, đặc biệt là phải đối đầu với bài toán về tài chính. Vì thế nếu làm trường chất lượng cao mà học phí như trường công thì vô kế khả thi.”

Sau khi hai con lớn đi du học Canada và Úc đều đã trở về Việt Nam làm việc, hiện tại người con thứ ba đang học lớp 11 tại CISS. Giữ tinh thần “xây trường cho con,” họ vẫn chăm chút cho ngôi trường. Hiệu trưởng đi tham quan thấy môn học Kinh tế gia đình bổ ích, đề nghị bổ sung, hai nhà sáng lập đồng ý. Học sinh có nhu cầu khu không gian sáng tạo, nhà thi đấu thứ hai? Đồng ý! “Chúng tôi lại đầu tư rất nhiều tiền vào máy móc để học sinh có chỗ thực hành học tập. Mình luôn muốn đưa về cho học sinh những gì có lợi, tăng thêm kiến thức cho các con,” ông Đồng bày tỏ.

Đọc thêm >>>
Giáo dục hiệu quả không chỉ ở tình yêu và lý tưởng
Nguyễn Hoàng Group: Hành trình xây con tàu tri thức
[Infographics] Bức tranh giáo dục VN: Chi bao nhiêu, học gì, học ở đâu
Quỹ Navis mua lại công ty giáo dục của gia đình ông Đặng Văn Thành
Đại học VN lần đầu vào top 1.000 bảng xếp hạng của THE
Nhóm đầu tư Hendale Capital rót 4 triệu USD vào Everest
Vốn tư nhân đang đổ vào những dự án giáo dục nào?

"Bí quyết đổi mới là tập trung toàn bộ sức lực, nhưng không phải để chống lại cái cũ mà để xây dựng cái mới". ---- Socrates - Triết gia Hy Lạp cổ đại

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 79 tháng 12.2019

 Số 79 tháng 12.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - MONG MUỐN HOÀN MỸ

    Công ty lữ hành vạch những tiêu chuẩn hài lòng khách hàng để tiếp thi truyền miệng hiệu quả

  • - ĐIỂM ĐẾN DI SẢN

    Di sản Hội An thu hút khách với chiều sâu về văn hoá nhưng áp lực phát triển nóng

  • - LEGACY YÊN TỬ - MGALLERY : KẾT NỐI XƯA &NAY

    Legacy Yên tử MGallery không nhằm tạo ra một không gian đồ sộ để mọi người trầm trồ. Vì nếu thế, nó sẽ phá hỏng phần chính là văn hoá Việt Nam, là gần gũi và hoà hiếu.

  • - HÀNH TRÌNH NGHĨ DƯỠNG

    Fusion phát triển khách sạn, dịch vụ nghĩ dưỡng tập trung vào chăm sóc sức khoẻ

  • - LÊN RỪNG XUỐNG BIỂN

    Đối diện với rủi ro là cách nhiểu người chọn cho chuyến du lịch của họ.