Nguyễn Dạ Quyên và Tống Khánh Linh chọn theo đuổi mô hình kinh doanh các sản phẩm tiêu dùng thân thiện với môi trường khi sáng lập Lại Đây Refill.

Nằm nép trong khu phức hợp tại quận 2 (TP.HCM) là cửa hàng đầu tiên của Lại Đây Refill, rộng chỉ 18m2 với các dãy kệ trong suốt trưng bày sản phẩm trong các khung vòm sắt xanh lấy cảm hứng từ vòm tre Việt. Nguyễn Dạ Quyên chia sẻ "kinh doanh xanh" không chỉ là tô cửa hàng màu xanh hay chỉ trồng cây xanh mà phải thể hiện cốt lõi từ hàng hóa.

Mở “nút thắt” tiêu dùng xanh - ảnh 1

Cửa hàng đầu tiên của Lại Đây Refill tại 83 Xuân Thủy quận 2. Ảnh: Lại Đây Refill. 

Lại Đây Refill bày bán vài trăm loại hàng hóa thân thiện với môi trường, với 80% xuất xứ từ Việt Nam và 20% nhập khẩu. Vốn xuất thân từ ngành cung ứng và hiện là giám đốc của CEL Consulting, Quyên tìm kiếm, kết nối với 65 nhà sản xuất Việt Nam và quyết định các sản phẩm xuất hiện trên kệ hàng, giúp Lại Đây dần điều chỉnh giá các sản phẩm sống xanh ngày càng tốt hơn để tiếp cận nhiều người tiêu dùng hơn.

Sau hơn hai năm, Lại Đây mở được ba cửa hàng. Tuy vậy đồng sáng lập Nguyễn Dạ Quyên cho rằng Lại Đây Refill không phải là một mô hình kinh doanh lý tưởng để theo đuổi lợi nhuận ở thời điểm hiện tại. "Thị trường tiêu dùng Việt vẫn chưa sẵn sàng để sống xanh," bà nói với Forbes Việt Nam.

“Nút thắt cổ chai” lớn nhất theo Quyên là nếp nghĩ người Việt vẫn đang "xoay quanh cơm, áo, gạo, tiền, vẫn còn sống vội”. Điều này khiến tệp khách hàng mục tiêu của Lại Đây chịu thu nhỏ: bởi những người chọn cách sống xanh có thể chịu nhiều bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày vì môi trường.

Đến hiện tại theo thống kê của công ty, chỉ 30% khách đến mua hàng theo đúng tinh thần "sống xanh". 1/3 số khách mua hàng vì thích vẻ đẹp tối giản của sản phẩm và 1/3 còn lại mua hàng vì cảm thấy cần - sẽ khó trở thành lực lượng khách hàng trung thành của Lại Đây. Thị trường hiện tại mang đến rất nhiều lựa chọn, với đa dạng mẫu mã, chủng loại và quan trọng hơn, giá thành vô cùng cạnh tranh.   

Giá thành cũng là rào cản không nhỏ khiến các “thượng đế” ngần ngại bước chân vào những cửa hàng tiêu dùng xanh. Điển hình như nước rửa chén làm từ chế phẩm sinh học có giá khoảng 50.000 đồng/lít, đắt gấp đôi những sản phẩm có công năng tương tự được sản xuất công nghiệp và bày bán trong siêu thị. 

Mở “nút thắt” tiêu dùng xanh - ảnh 2

Các sản phẩm dạng lỏng dùng trong sinh hoạt hằng ngày như dầu gội, dầu xả, nước rửa chén… có thể san chiết vào chai lọ khi dùng hết để giảm thiểu rác thải ra môi trường. Ảnh: Lại Đây Refill. 

50% người mua hàng tại Lại Đây là người nước ngoài, dù nhà sáng lập khẳng định mô hình kinh doanh của mình hướng tới khách hàng địa phương. “Thời gian đầu hầu như 50% doanh số phụ thuộc vào người nước ngoài sống và làm việc tại Việt Nam,” bà Quyên giải thích.

Vấn đề tiếp theo là người tiêu dùng vẫn chưa được trang bị đủ kiến thức về sống xanh. Trong khi để theo đuổi mô hình này đòi hỏi nhà bán hàng phải có trách nhiệm chia sẻ thông tin, nhà sản xuất phải minh bạch nguồn gốc sản phẩm và người tiêu dùng phải tìm hiểu thông tin trước khi mua hàng. "Giải quyết các 'nút thắt' để khuyến khích tiêu dùng xanh là một hành trình dài," Quyên nói.

Tuy vậy nữ doanh nhân này vẫn tin còn nhiều thứ để làm trên thị trường. Những năm gần đây, môi trường trở thành một chủ đề lớn được truyền thông và công chúng đón nhận. Sống xanh được xem là một trong những xu hướng được nhắc tới nhiều nhất với ít nhất 600 sự kiện sống xanh được tổ chức năm 2019. Xã hội bắt đầu chú ý tới sống xanh nhờ trào lưu sử dụng ống hút làm từ vật liệu thân thiện với môi trường.

Trong khi đó, thị trường bán lẻ Việt Nam tăng trưởng với tốc độ gần 11% hằng năm trong giai đoạn 2013-2018. Với tốc độ tăng dân số bình quân 1,9% trong giai đoạn 2009 – 2019, dự báo dân số Việt Nam sẽ cán mốc 100 triệu người trong năm 2023. Trong đó, tầng lớp trung lưu đang mở rộng nhanh chóng từ 41 triệu người đến 71 triệu người. Đây là nhân tố giúp nới rộng dư địa tăng trưởng thị trường tiêu dùng xanh. 

Mở “nút thắt” tiêu dùng xanh - ảnh 3

Theo bà Quyên, “nút thắt cổ chai” lớn tồn tại trong tư tưởng người tiêu dùng chỉ có thể được giải quyết bằng việc lan tỏa kiến thức về sống xanh. Tuy vậy, giáo dục người dùng không thể là một quá trình ép chín mà cần thuận theo tự nhiên.

Nữ doanh nhân này là một diễn giả quen thuộc tại các chương trình sống xanh tại các trường học. Trước khi dịch bệnh diễn ra, Lại Đây cũng thực hiện hàng loạt phiên chợ “Lại đây mua đồ cũ”, tổ chức các workshop làm đồ dùng từ vật liệu tái chế và thực hiện các hoạt động trồng cây xanh trong nội bộ công ty.  

“Tôi không thể dự báo chính xác thời điểm thị trường sẵn sàng, mà khi thị trường đã sẵn sàng có lẽ cũng không còn gì để doanh nghiệp làm. Có thể đi đến bao lâu không ai biết, nhưng tôi luôn cố gắng làm mọi thứ bền vững nhất có thể trong khả năng của mình,” Nguyễn Dạ Quyên nói.


Đọc thêm>>>
Tetra Pak sẽ thu gom vỏ hộp thức uống tại 600 trường học ở TP.HCM để tái chế
Cần 50.000 tỉ USD để đưa lượng khí thải toàn cầu về mức 0
Tetra Pak tiên phong ra mắt ống hút giấy tại châu Âu
“Startup” AnEco đón sóng tiêu dùng xanh
Starbucks loại bỏ ống hút nhựa có thực sự giúp bảo vệ môi trường?

"Học vấn do người siêng năng đạt được, tài sản do người tinh tế sở hữu, quyền lợi do người dũng cảm nắm giữ, thiên đường do người lương thiện xây dựng". ---- Benjamin Franklin - Chính trị gia

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 90 tháng 11.2020

 Số 90 tháng 11.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 10 NHÀ PHÁT TRIỂN BẤT ĐỘNG SẢN HÀNG ĐẦU

    Danh sách 10 nhà phát triển bất động sản hàng đầu dựa trên số lượng sản phẩm đưa ra thị trường từ năm 2014 đến nay.

  • - NGƯỜI CỦA THỊ TRƯỜNG

    Ông Nguyễn Đình Trung đưa Hưng Thịnh từ một công ty môi giới thành nhà phát triển bất động sản có hệ sinh thái khép kính.

  • - KHU ĐÔ THỊ XANH

    Gamuda Land bền bỉ phát triển hai khu đô thị xanh tại Hà Nội và TP.HCM.

  • NGƯỜI XÂY TỔ ẤM

    Chuỗi siêu thị nội thất Baya tái cơ cấu hoạt động khi thị trường bất động sản trầm lắng.

  • - SẴN SÀNG ĐÓN LẤY CƠ HỘI

    Với bảy nhà máy, Staint Gobain nắm bắt cơ hội ở đất nước trong thời kỳ đô thị hóa.

  • - ĐÓN ĐẦU TƯƠNG LAI

    Các doanh nghiệp bất động sản sẵn sàng đầu tư lớn cho công nghệ trong bất động sản.

  • - ƯU TIÊN NHỮNG CON ĐƯỜNG LÀM NÊN SỰ GIÀU CÓ

    Thứ trưởng bộ Giao thông Vận tải chia sẻ về chiến lược phát triển hạ tầng, và kế hoạch triển khai trong năm năm tới.