13 năm trước, không ai muốn mua lại doanh nghiệp sản xuất pin dành cho thiết bị trợ thính đang thua lỗ. Bất chấp mọi khó khăn, Michael Tojner đã chuyển đổi khoản đầu tư 40 triệu USD thành khối tài sản 1,9 tỉ USD (nhờ có Apple). Giờ đây, ông đang chiến đấu chống lại những kẻ bắt chước. 

TRONG CĂN PHÒNG HỘI NGHỊ có tường xám ở ngoại ô thành phố thời trung cổ Nördlingen thuộc bang Bavaria, nước Đức, tỉ phú người Áo Michael Tojner đang chơi với một viên pin nhỏ. Thiết bị có kích thước cỡ đồng xu này là siêu phẩm công nghệ.

Michael Tojner vực dậy Varta và giành 50% thị phần pin tai nghe cao cấp toàn cầu - ảnh 1

Với đường kính khoảng 12,7mm, loại pin này có dung lượng gấp hàng trăm lần so với loại thông thường có kích thước lớn hơn hàng chục lần, có thể sạc đầy lại chỉ trong 15 phút và thời lượng sử dụng cho một lần sạc có thể dài năm giờ.

Một phiên bản lâu đời hơn nhiều của loại pin này từng được trang bị cho máy ảnh mà Neil Armstrong dùng trong cuộc chinh phục mặt trăng của tàu Apollo 11. Vài phiên bản hiện đại nổi tiếng của loại pin này cung cấp năng lượng cho tai nghe không dây AirPod Pro của Apple.

Loại pin này cũng được xem là điều kỳ diệu về mặt tài chính. Tojner đã mua lại Varta, công ty sản xuất ra pin này, chỉ với 40 triệu USD vào năm 2007. Cách đây hai năm rưỡi, doanh nhân khởi nghiệp liên tục và là nhà đầu tư mạo hiểm này đã niêm yết công ty trên sàn Giao dịch Chứng khoán Frankfurt. Hiện Varta có giá trị vốn hóa 2,8 tỉ USD.

Ngân hàng Commerzbank ước tính, Varta chiếm hơn 50% thị phần pin dành cho tai nghe không dây cao cấp, và giữ tỉ lệ lợi nhuận phi thường 40%. Doanh số của AirPod Pro cùng các hợp đồng với Samsung, Jabra và Sony đã nâng doanh thu của Varta lên 34%, đạt 400 triệu USD trong năm tài chính 2019.

56% cổ phần Tojner nắm giữ đã giúp ông bố 54 tuổi của sáu người con lần đầu tiên lọt vào danh sách tỉ phú của Forbes. Thành công trong đầu tư của ông khiến báo chí Áo gọi ông là “Quý ông 300%”. 

“Với sản phẩm pin siêu nhỏ, chúng tôi trở thành công ty dẫn đầu trong một phân khúc thị trường đang tăng trưởng khoảng 50-60% mỗi năm,” Tojner cho biết. “Trong mười năm trở lại đây, không ai có điện thoại mà không có ứng dụng tai nghe. Thị trường này có tiềm năng phát triển vô cùng to lớn.”

Công ty Varta của Tojner là phần còn lại của tập đoàn công nghiệp khổng lồ của Đức, cũng mang tên Varta, được thành lập vào năm 1887 và phát triển trong ngành dược phẩm, hóa chất, nhựa và pin. Sau khi Thế chiến thứ nhất chấm dứt, gia đình tỉ phú Quandt – nổi tiếng là cổ đông quyền lực nhất của BMW – đã mua lại phần lớn công ty này.

Gần một thế kỷ sau, ngoại trừ mảng kinh doanh dược phẩm và hóa chất đã được tách ra từ lâu, Deutsche Bank và những người thừa kế của Quandt đã bán mọi đơn vị kinh doanh khác. Rayovac và Johnson Controls mua lại hầu hết các đơn vị kinh doanh pin, chỉ sót lại doanh nghiệp pin siêu nhỏ này, là đơn vị cuối cùng được bán. 

Michael Tojner vực dậy Varta và giành 50% thị phần pin tai nghe cao cấp toàn cầu - ảnh 2

SIÊU PHẨM SIÊU NHỎ: Michael Tojner giữ viên pin CoinPower của Varta cân bằng trên ngón tay trỏ của mình. Thiết bị nhỏ bé này nặng chưa đến 28,35g và có kích thước bằng bốn đồng xu xếp chồng lên nhau.

“Tôi là người duy nhất chịu bỏ tiền cho Varta vì không ai dám mua Varta,” Tojner cho biết. “Họ đã bán cho tôi công ty có dòng tiền âm. Nhưng rồi mọi chuyện có vẻ tốt hơn nhờ hợp đồng với Apple. Sau một năm, một viên pin nhỏ phát nổ. Chúng tôi mất hợp đồng với Apple. Công ty gần như phá sản. Ngân hàng rất lo lắng, và tôi đã chuyển đến bộ phận tái cấu trúc vì chúng tôi không thể trả lãi.”

Sự cố viên pin trong iPod Nano của Apple phát nổ đã buộc Varta phải từ bỏ khoản đầu tư 60 triệu USD vào pin lithium polymer. Tojner và CEO Herbert Schein của Varta đầu tư gấp đôi vào pin lithium-ion kiểu đồng xu, tự động hóa sản xuất để cạnh tranh với các đối thủ châu Á có chi phí lao động thấp và chi tiền vào nghiên cứu để tăng sức mạnh đáng kể cho pin.

Vương quốc công nghệ cao của loại pin siêu nhỏ và các hợp đồng béo bở ở thung lũng Silicon dường như là một mục tiêu khó đạt tới đối với một doanh nhân tự do, người khởi nghiệp bằng công việc bán kem cho khách du lịch. Cung điện Schönbrunn với 1.400 phòng là nơi cư trú mùa hè của hoàng tộc Habsburg cầm quyền nước Áo, và hiện là một trong những địa danh nổi tiếng nhất trong hành trình du lịch Vienna.  

Đó cũng là nơi khởi nghiệp của Tojner. Năm 1991, khi đang học luật và quản lý kinh doanh tại đại học Kinh tế Vienna, ông đã giành được quyền quản lý một quầy bán kem bên trong khuôn viên cung điện.

Thời đó, Tojner là một chàng trai trẻ nóng vội, và ông đã sử dụng tiền lời bán kem để nhanh chóng mở rộng thành doanh nghiệp bán hàng qua thư tín, chuyên bán máy đánh trứng trộn bột đa năng, rồi quản lý các hộp đêm ở Vienna và nước Hungary cuối những năm 1980, thậm chí còn mở một chuỗi cửa hàng nội thất.

“Công việc bán kem mang lại lợi nhuận thậm chí còn cao hơn so với pin siêu nhỏ, vì thế, công việc đó là nền tảng cho sự nghiệp kinh doanh của tôi,” Tojner nói. “Thời kỳ này khá ngông nghênh vì tôi mới 23, 24 tuổi, mọi nguồn tài chính đều xuất phát từ bán kem và một số khoản vay ngân hàng. Tôi gần như phá sản.”

Sau khi lấy bằng tiến sĩ về luật và quản lý kinh doanh, Tojner đã bán các doanh nghiệp đó và ra mắt quỹ đầu tư mạo hiểm của mình tại Vienna. Ông tạo ra cú hích lớn với trang web đánh bạc trực tuyến Bwin có trụ sở tại Vienna, được ông niêm yết với mức định giá 242 triệu đô la Mỹ vào năm 2000. 

Michael Tojner vực dậy Varta và giành 50% thị phần pin tai nghe cao cấp toàn cầu - ảnh 3 

“Michael gắn bó với tiền giống như Mozart gắn bó với âm nhạc,” theo Manfred Bodner, người đã cùng Tojner thành lập nhiều dự án, bao gồm cả Bwin, và là phụ rể trong đám cưới của ông. “Cậu ấy yêu tiền, và vô cùng tận hưởng quá trình kiếm thêm nhiều tiền hơn.” Hai người bạn đại học này đã không nói chuyện với nhau trong bốn năm, sau khi Tojner bán cổ phần của mình tại Bwin rồi ra mắt Starbet, doanh nghiệp cờ bạc của riêng mình.

“Michael là người cực kỳ cạnh tranh,”  Bodner nói tiếp, “Hợp tác với cậu ấy không hề dễ dàng… Nhiều người đã bị hủy hoại khi hợp tác với cậu ấy.” Bản thân Tojner cũng đã nhận thấy rắc rối. Ông bị buộc tội lừa đảo người nộp thuế 43 triệu USD thông qua các giao dịch mua nhà ở công cộng với giá rẻ.

Ông phủ nhận mọi sai trái, nhưng cuộc điều tra này biến ông thành mục tiêu của báo chí Áo. Doanh nghiệp pin siêu nhỏ cũng gặp một số khó khăn, khi Samsung và các khách hàng khác của Varta bắt đầu sử dụng pin từ các nhà sản xuất Trung Quốc như Eve Energy và MICPower, khiến các chuyên gia phân tích và nhà đầu tư lo lắng.

Varta đang đáp trả bằng hành động pháp lý, nộp đơn kiện vi phạm bằng sáng chế ở Texas vào tháng hai. Nhưng các cuộc chiến công nghệ gần như chưa bao giờ thắng kiện trên tòa. “Tôi nghĩ đôi khi các công ty Đức rất vội vàng đánh giá thấp tiềm năng của các đối thủ châu Á, và không may là điều này dường như đã xảy ra với Varta,” chuyên gia phân tích Stephan Klepp của Commerzbank nói.

Robert-Jan van der Horst của công ty Warburg Research cho biết nguồn lợi nhuận dồi dào của Varta sẽ bị đối thủ cạnh tranh vắt kiệt, nhưng khoản đầu tư lớn vào robot sẽ giúp những viên pin “sản xuất tại Đức” tiếp tục được xuất xưởng. Van der Horst chỉ ra, trong ngành kinh doanh máy trợ thính kiểu cũ, “họ thực sự chỉ cần thuê 10 người để sản xuất tổng cộng 1,4 tỉ viên pin mỗi năm.”

Doanh nghiệp pin siêu nhỏ của Varta cũng có hiệu quả tương tự. Bất kể tương lai sẽ ra sao, Tojner vẫn có vẻ tự tin công nghệ của mình sẽ giúp Varta vượt lên dẫn đầu.

“Chất lượng của chúng tôi tốt hơn, và đó là lý do vì sao chúng tôi có thể yêu cầu phí bảo hiểm,” ông cho biết, “Với Apple và Samsung, những chiếc tai nghe này có giá rất cao. Pin là thành phần quan trọng nhất trong đó, và có thể có giá năm euro (5,45 USD), nhưng bạn sẽ phát điên nếu nó không hoạt động sau tám tháng.

SÁCH LƯỢC

Theo Jon D. Markman, chủ tịch Markman Capital Insight và là tác giả  sách Fast Forward Investing, sản phẩm AirPod màu trắng mang tính biểu tượng của Apple đã trở nên phổ biến, tạo ra một hệ sinh thái sôi động cho các nhà cung cấp linh kiện như Varta.

Qualcomm, công ty thiết kế chất bán dẫn cho kỷ nguyên truyền thông không dây năng lượng thấp sắp tới, là lựa chọn tốt nhất nếu bạn muốn tham gia xu hướng này cùng với một công ty đại chúng. Thiết kế chip mới nhất của công ty này, nhắm đến thị trường đại chúng, được tích hợp tính năng chủ động loại bỏ tiếng ồn và phát âm thanh đồng thời trên cả hai tai nghe.

Như thế, tai nghe không dây sẽ đem đến âm thanh chân thực hơn và kết nối ổn định hơn với các phần mềm điều khiển bằng giọng nói như Siri và Google Assistant, và có giá cả phải chăng. Qualcomm ghi nhận doanh thu năm 2019 là 24,3 tỉ USD, tăng 7,3% so với năm trước. Công ty đã ký một hợp đồng với Apple vào tháng tư năm ngoái để cung cấp công nghệ không dây. Với mức giá gần 68 USD, cổ phiếu của công ty có giá trị cực kỳ tốt.


(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 85, tháng 6.2020 

Đọc thêm >>>
Jonathan Zeman xoay chuyển LKF trong thế cam go
10 người giàu nhất nước Nhật: Cùng vượt giông bão
Tỉ phú Na Uy: Từ khai thác dầu đến siêu du thuyền nghiên cứu đại dương
Thử thách lớn của Big Hit - nhà quản lý ban nhạc K-Pop lừng danh BTS
Ông trùm văn phòng chia sẻ vượt khủng hoảng ra sao?
Muốn làm giàu từ tiền mã hóa: Hãy nghi vấn mọi thứ
Tỉ phú Đài Loan đưa công ty cho thuê tài chính của gia tộc lên đỉnh cao

"Di chuyển nhanh và phá vỡ các quy tắc. Nếu vẫn chưa phá vỡ cái gì, chứng tỏ bạn di chuyển chưa đủ nhanh.". ---- Mark Zuckerberg - Doanh nhân

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 88 tháng 9.2020

 Số 88 tháng 9.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - CÁ LỚN THEO SÓNG LỚN

    20 thương vụ M&A lớn nhất cho thấy khẩu vị và xu hướng sáp nhập của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam.

  • - HÀNH TRÌNH CỦA CJ

    CJ, tập đoàn Hàn Quốc tích cực hoạt động trong lĩnh vực mua bán và sáp nhập tại Việt Nam.

  • - CỦNG CỐ CHIỀU SÂU

    Vinamilk thực hiện các thương vụ M&A để củng cố chiến lược phát triển chiều sâu cho sản phẩm.

  • RỄ SÂU BÁM CHẶT

    Sau 10 năm mua lại công ty phân phối, doanh thu ở Việt Nam của Daikin tăng lên 24 lần.

  • - MẢNH GHÉP CỦA REE

    Đầu tư vào năng lượng, REE trải qua các thử thách trước khi ghi nhận kết quả.

  • - ỨNG BIẾN TRONG ĐẠI DỊCH

    Một số giải pháp giúp doanh nghiệp xoay trở trong ngắn hạn và khích lệ tinh thần xã hội.

  • - CHUNG MỘT CHIẾN TUYẾN

    Tốc độ triển khai nhanh giúp Vingroup tham gia chuỗi cung ứng linh kiện y tế trên toàn cầu.

  • - DANH SÁCH NGƯỜI GIÀU NHẤT ẤN ĐỘ