Quan hệ kinh tế giữa các nước châu Á vừa mang tính bổ khuyết, vừa đậm tính cạnh tranh. Hai đặc điểm này đã đẩy châu Á vươn lên cao hơn trong nền kinh tế toàn cầu: Tới năm 2040, khu vực này sẽ chiếm hơn 1/2 GDP toàn cầu và đóng góp xấp xỉ 40% chi tiêu toàn thế giới.

Trong báo cáo mới nhất với tựa đề “Tương lai châu Á: Hệ thống và nguồn lực châu Á đang nhào nặn giai đoạn tiếp theo sau toàn cầu hóa”, McKinsey chỉ ra rằng các nước châu Á, tuy mang những đặc điểm kinh tế rất khác nhau, nhưng ưu điểm quốc gia này có thể bù đắp cho khuyết điểm của nước khác.

Trong khi những quốc gia phát triển hàng đầu khu vực như Nhật Bản, Singapore và Trung Quốc mạnh về vốn và đổi mới sáng tạo, thị trường và nguồn lao động của các nước này lại thua kém nhiều so với những quốc gia mới nổi và nằm ngoài rìa châu Á, chẳng hạn như Việt Nam, Bangladesh và Ấn Độ. Ngược lại, những quốc gia đang phát triển lại là những thị trường màu mỡ, dân số đông nhưng lại khát vốn và thiếu công nghệ đổi mới sáng tạo.

McKinsey: Liên kết kinh tế giữa các nước châu Á đang ngày một thắt chặt - ảnh 1

Nguồn: McKinsey

Điều này biến các nước châu Á trở thành những “mảnh ghép” hoàn hảo của nhau. Các nhà đầu tư cũng nhận ra điều này: Trung Quốc và các nước phát triển trong khu vực đang đầu tư mạnh mẽ vào các nước mới nổi tại châu Á, đóng góp 43% xuất khẩu và 61% nhập khẩu cho các quốc gia này.

Bên cạnh đó, 47% dòng vốn FDI đang luân chuyển ra vào các quốc gia châu Á mới nổi đều thuộc về những người hàng xóm phát triển hơn trong cùng khu vực. Một ví dụ cụ thể là ngành điện tử Việt Nam, 79% FDI chảy vào mảng này đều xuất phát từ Hàn Quốc, góp phần biến Việt Nam thành một trong những trung tâm sản xuất hàng điện tử nổi bật của thế giới.

Tuy chịu ảnh hưởng mạnh của Trung Quốc và các nước châu Á đã phát triển, mối quan hệ giữa các nền kinh tế mới nổi vẫn rất bền chặt. Kim ngạch xuất khẩu sang các nước cùng nhóm của các nước này vẫn chiếm 15% tổng xuất khẩu trong khu vực châu Á. Trong giai đoạn từ năm 2013-2017, 31% dòng vốn từ các nước châu Á mới nổi lưu chuyển trong khu vực, cao hơn 26% so với giai đoạn 2008-2012.    

Chuyển dịch dòng vốn FDI cũng kéo theo sự thay đổi trong sắp xếp chuỗi cung khu vực. Trung Quốc – trước đây vốn nổi danh “phân xưởng thế giới” - giờ đây bắt đầu rời xa các hoạt động gia công đơn thuần. Các quốc gia kém phát triển hơn, bao gồm Việt Nam, Campuchia, Bangladesh… đã nhanh chóng lấp chỗ trống từ Trung Quốc. Các trung tâm công nghiệp hiện mọc rải rác khắp châu Á với những cái tên có thể kể như Hải Phòng (Việt Nam), Phnom Penh (Campuchia), Jamnagar (Ấn Độ)…


McKinsey: Liên kết kinh tế giữa các nước châu Á đang ngày một thắt chặt - ảnh 2

 Nguồn: McKinsey

Nhìn lại dòng FDI, có thể nhận ra sự xuất hiện của những trung tâm đổi mới sáng tạo mới. Châu Á hiện là nơi cung ứng gần 1/2 nguồn tài chính cho startup toàn cầu, với 70% nguồn vốn này đổ về các quốc gia trong cùng khu vực. Tính đến tháng 4.2019, số kỳ lân (những startup có giá trị trên 1 tỉ USD) của châu Á là 119 công ty, chiếm khoảng 1/3 lượng kỳ lân thế giới.

Tuy vậy mối quan hệ giữa các quốc gia châu Á vẫn tồn tại sự cạnh tranh: Nhiều thành phố hiện đang tranh đuổi quyết liệt để giành danh hiệu “Silicon Valley của châu Á”. Những cái tên sáng giá bao gồm Bắc Kinh, Thâm Quyến và Vũ Hán của Trung Quốc, Jakarta của Indonesia, Yangon của Myanmar… Cuộc đua này đã tạo đà đẩy châu Á vươn xa hơn trên đường đua sáng tạo của thế giới.

Xét về tổng thể, châu Á đang không ngừng chứng tỏ vị thế của mình trong nền kinh tế toàn cầu: Tới năm 2040, khu vực này sẽ chiếm hơn 1/2 GDP toàn cầu và đóng góp xấp xỉ 40% chi tiêu toàn thế giới.

Trong báo cáo mới về châu Á, McKinsey đã công bố 8 chỉ tiêu, ngoại trừ chất lượng môi trường ngày một đi xuống, bảy yếu tố khác bao gồm thương mại, vốn, con người, tri thức, giao thông, văn hóa và nguồn lực đều ghi nhận sự tăng trưởng trong giai đoạn 10 năm gần đây.

Đáng chú ý, nguồn vốn châu Á trên toàn cầu đã tăng từ 13% lên 23%. Trong cùng giai đoạn, số lượng các bằng sáng chế thuộc về châu Á so với tổng số trên toàn thế giới cũng ghi nhận mức tăng ấn tượng từ 52 lên 65%.      

Đọc thêm>>>
Tâm điểm đổi mới sáng tạo toàn cầu dịch chuyển sang châu Á
VN góp hai gương mặt trong danh sách Nữ doanh nhân quyền lực châu Á
Trong CMCN 4.0, tốc độ sáng tạo mới quyết định thành công
Forbes Asia 2019: 7 công ty Việt vào top 200 công ty có doanh thu trên tỉ đô tốt nhất

"Chúng ta có thể bất chấp luật lệ của con người, nhưng không thể chống lại những quy luật tự nhiên". ---- Jules Verne - nhà văn

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 78 tháng 11.2019

 Số 78 tháng 11.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 25 NỮ DOANH NHÂN QUYỀN LỰC NHẤT CHÂU Á
  • - 400 NGƯỜI GIÀU NHẤT NƯỚC MỸ
  • - ĐẦU TƯ BẤT ĐỘNG SẢN - HẠ LONG THỨC GIẤC
  • - NHÀ GIAO DỊCH HÀNG ĐẦU PHỐ WALL