Một nghiên cứu chỉ ra Uber và Lyfts, những công ty cung cấp dịch vụ gọi xe trực tuyến, là nguyên nhân gia tăng tỉ lệ tử vong vì tai nạn giao thông tại Mỹ.

Mặt trái của gọi xe trực tuyến - ảnh 1

Số vụ tai nạn giao thông gây chết người tăng từ 2-4% mỗi năm trong khoảng thời gian các dịch vụ gọi xe trực tuyến xuất hiện tại Mỹ. Ảnh: Getty Images

Dịch vụ gọi xe trực tuyến thường được tung hô là nhân tố giúp thúc đẩy an toàn giao thông, bởi lẽ nó sẽ loại bỏ những tài xế say xỉn trên đường phố. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây lại chỉ ra rằng các dịch vụ này thực chất là thủ phạm khiến tỉ lệ tai nạn giao thông gia tăng, gây ra thiệt hại con người có giá trị ước tính lên tới khoảng 10 tỉ đô la Mỹ mỗi năm.

Giáo sư Yael V. Hochberg của Đại học Rice, giáo sư John M. Barrios của Trường Kinh doanh trực thuộc Đại học Chicago cùng Livia Hanyi Yi, cựu sinh viên Đại học Rice đã thực hiện nghiên cứu về ảnh hưởng của dịch vụ đi chung xe lên các tai nạn chết người.

Bằng cách phân tích các dữ liệu trong Hệ thống báo cáo phân tích tử vong và an toàn giao thông quốc gia (FARS) và CrashStats trước và sau khi các công ty gọi xe trực tuyến xuất hiện tại Mỹ, các nhà nghiên cứu phát hiện ra số vụ tai nạn gây tử vong tăng từ 2-4% mỗi năm.

Năm 2010, 32.885 người đã tử vong vì tai nạn xe tại Mỹ. Nếu trung bình mỗi năm tỉ lệ tai nạn giao thông gây chết người tăng 3%, đồng nghĩa hằng năm số người thiệt mạng tăng thêm tới 987 người. Nếu tính theo giá trị sinh mạng (VSL) do Bộ Giao thông vận tải Mỹ đưa ra vào năm 2015, thiệt hại kinh tế của những trường hợp tử vong này dao động từ 5,33 đến 13,24 tỉ đô la Mỹ mỗi năm. 

Nguyên nhân cho những con số đáng báo động trên nằm ở "hiệu ứng số lượng". Nói cách khác, đặc tính tiện lợi của dịch vụ gọi xe trực tuyến đang hấp dẫn những nhóm đối tượng trước giờ di chuyển bằng các phương tiện giao thông công cộng hoặc đi bộ. Số lượng hành khách gia tăng tạo ra mảnh đất màu mỡ cho các công ty cung cấp dịch vụ gọi xe trực tuyến phát triển, kéo theo đó là rủi ro xảy ra tai nạn giao thông tăng cao.

Những tài xế hay khách hàng sử dụng dịch vụ gọi xe không phải những đối tượng duy nhất chịu rủi ro tai nạn giao thông. Người đi bộ, đi xe đạp và những ai lưu thông trên đường cũng là những nạn nhân tiềm tàng.

Các nhà nghiên cứu cho rằng một nhân tố khác khiến rủi ro tai nạn tăng cao trên các cuốc xe gọi trực tuyến nằm ở khả năng lái xe của tài xế. Họ có thể quá chăm chú nhìn vào GPS trên điện thoại để tìm đường, tăng tốc hay đột ngột dừng xe để đón khách. Ấy là chưa kể có những tài xế chưa thuần thục với vô lăng, dù khả năng xảy ra trường hợp này không cao. Tuy vậy, các nhà nghiên cứu vẫn đang gặp khó khăn trong việc phân tích số liệu chính xác để chứng minh mối quan hệ giữa chất lượng tài xế và số lượng tai nạn giao thông.

Những con số biết nói trên không nhất thiết ám chỉ Uber và Lyft nên bị cấm tại Mỹ, nhưng đây nên là dữ liệu chính quyền thành phố nên xem xét khi bàn luận về các quy định cho các công ty này.

"Xét cho cùng, sẽ không hợp lí nếu ta cấm máy bay chỉ vì số ít các vụ tai nạn hàng không, tương tự với trường hợp gọi xe trực tuyến. Nếu không muốn hạn chế số lượng xe lưu thông trên đường, ta có thể xem xét tới việc tăng thuế hoặc siết chặt các quy tắc đảm bảo an toàn," Giáo sư Yael V. Hochberg chia sẻ.

Người phát ngôn của Lyft, một trong những ứng dụng gọi xe trực tuyến hàng đầu tại Mỹ, đã bình luận: "Nghiên cứu này không thực sự hoàn chỉnh bởi phương thức nghiên cứu mơ hồ cùng kết luận không hợp lý. Nhiều nghiên cứu khác đã chỉ ra dịch vụ đi chung xe mang lại sự an toàn và thuận tiện cho giao thông đô thị. Sự an toàn của tất cả các đối tượng lưu thông trên đường luôn là mối quan tâm hàng đầu của chúng tôi"

"Lời khuyên là cái ta muốn có khi ta đã biết câu trả lời mà ta không muốn nghe.". ---- Erica Jong (Tiểu thuyết gia)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 66 tháng 11.2018

 Số 66 tháng 11.2018

THÀNH PHỐ THÔNG MINH

TỪ CAO ỐC XANH, GIAO THÔNG THÔNG MINH

ĐẾN ĐÔ THỊ ĐÁNG SỐNG

*DANH SÁCH FORBES 400 * HỘI NGHỊ PHỤ NỮ FORBES VIETNAM

Các số báo khác