Các gói kích cầu hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sau Covid-19 chỉ thực sự hiệu quả khi khơi thông được dòng vốn vào doanh nghiệp và các lựa chọn chính sách đặt trong tầm nhìn trung và dài hạn.

Khi dịch Covid-19 bùng phát và tác động sâu rộng đến các hoạt động kinh tế, các gói cứu trợ đã được nhiều quốc gia triển khai để hỗ trợ doanh nghiệp và tạo nền tảng phục hồi sau dịch bệnh.

Ở Việt Nam, tổng giá trị các gói kích thích tài khoá là 180.000 tỉ đồng, tương ứng khoảng 4,3% tổng GDP - xấp xỉ các nền kinh tế khác trong khu vực bao gồm các giải pháp giãn - giảm thuế, hỗ trợ an sinh xã hội... Đồng thời, đầu năm đến nay Ngân hàng Nhà nước cũng đã hai lần giảm lãi suất điều hành để hỗ trợ nguồn vốn vay đến doanh nghiệp, đặc biệt những doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.

Tuy nhiên, tại hội thảo "Lựa chọn chính sách phục hồi kinh tế Việt Nam giai đoạn Covid-19" hôm 20.5, Viện Nghiên cứu phát triển Công nghệ Ngân hàng Đại học Quốc gia TPHCM (VNUHCM-IBT) đánh giá chính sách kích cầu hiện chỉ giúp giãn nợ, cơ cấu nợ chứ chưa làm tăng dòng tiền vào doanh nghiệp. Hệ quả sẽ có nhiều doanh nghiệp phải ngưng hoạt động/phá sản trước khi tiếp cận được vốn để cải thiện dòng tiền.

Lựa chọn nào cho chính sách phục hồi kinh tế hậu Covid-19? - ảnh 1

Nhóm ngành công nghiệp - xây dựng hiện là nhóm có chỉ số nợ cao nhấttrong nền kinh tế. Nguồn: VNUHCM - IBT

Nhóm nghiên cứu đề xuất Ngân hàng Nhà nước cân nhắc các chính sách tạo dòng tiền, chỉ có thể tiếp cận được dòng tiền thực thì doanh nghiệp mới kích hoạt được cỗ máy kinh doanh tái khởi động. Dù lãi suất điều hành giảm, nhưng mức lãi suất cho vay thực tế đến doanh nghiệp là do các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại quyết định.

Trong phiên thảo luận về các chính sách phục hồi kinh tế hậu Covid-19, ông Nguyễn Quốc Hùng - Vụ trưởng Vụ Tín dụng Ngân hàng Nhà nước khẳng định việc điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt nhằm giữ ổn định tỷ giá và lạm phát, từ đó kỳ vọng các tổ chức tín dụng sẽ có những gói cho vay với mức lãi suất thấp hơn, tăng cơ hội tiếp cận đến doanh nghiệp.

Tuy nhiên số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy tín dụng của toàn ngành đến đầu tháng 5 tăng khoảng 1,2%, nhưng ở khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) lại giảm 0,8%.

Theo ông Trần Hùng Sơn - phó viện trưởng VNUHCM-IBT lãi suất dù đã giảm nhưng vẫn là một gánh nặng với người đi vay, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và các hộ kinh doanh gia đình, vì đòi hỏi phải chứng minh thiệt hại gây ra bởi dịch bệnh Covid-19 hoặc phải có tài sản đảm bảo.

Ông Võ Quốc Thắng - chủ tịch công ty Đồng Tâm, cho rằng gói tín dụng kích cầu trong thực tế chưa tạo được nhiều tác động tích cực với doanh nghiệp. Lãi suất cho vay giảm khoảng 0,2-0,3 điểm phần trăm/năm nhưng nếu việc kinh doanh không hiệu quả thì doanh nghiệp cũng không có nhu cầu vay thêm, trong khi khoản nợ cũ vẫn phải trả lãi.

"Chúng tôi rất mong Ngân hàng Nhà nước có thể dời thời hạn áp dụng tỷ lệ mới giữa nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn, để tạo ra thêm dư địa cho ngân hàng thương mại giảm lãi suất, doanh nghiệp mới có thể hưởng lợi," ông Thắng đề xuất.

Báo cáo của VNUHCM - IBT khuyến nghị những ngân hàng thương mại cân nhắc ưu tiên tái cấu trúc và gia hạn nợ mạnh hơn, xác định ngành ưu tiên hỗ trợ nên dựa vào tốc độ phục hồi và sự ổn định của đầu ra sản phẩm. "Những doanh nghiệp phục hồi nhanh sẽ góp phần nâng đỡ nền kinh tế, kéo theo sự phát triển của các doanh nghiệp khác", theo tiến sĩ Trần Hùng Sơn.

Đối với các gói tài khoá, ông Trần Việt Anh - chủ tịch Hiệp hội Nhựa TPHCM cho biết, hiện tình trạng chung của nhiều doanh nghiệp ngành nhựa là đang tiếp nhận một lượng lớn hàng hóa đã đặt trước mùa dịch, khi về tới cảng sẽ phải đóng VAT. Nhưng chính sách giãn - giảm VAT chỉ áp dụng cho địa phương chứ không có hiệu lực với doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu. "Tôi rất mong doanh nghiệp được giãn VAT để có thời gian xoay xở dòng tiền," ông Việt Anh nói.

Đại diện hiệp hội nhựa cũng đề xuất các ngân hàng thương mại có thể nới lỏng hạn mức cho vay và cấp phép cho doanh nghiệp vay bằng ngoại tệ vì "các doanh nghiệp xuất khẩu hiện đang có cơ hội mua trước những loại nguyên liệu với giá rẻ vì nguồn cầu giảm, nếu chậm chân cơ hội qua đi thì doanh nghiệp đã khó lại càng thêm khó."

Tiêu dùng nội địa và đầu tư tư nhân đang suy giảm mạnh và sẽ mất thời gian hồi phục vì mức độ tổn thương lớn nên tăng trưởng trong ngắn hạn chỉ có thể phụ thuộc vào đầu tư công. Các chuyên gia cho rằng những chính sách tài khoá áp dụng trong ngắn và trung hạn như khơi thông khoản 700.000 tỉ đồng đầu tư công trong năm 2020, bổ sung thêm mục chi phí tái thiết kinh tế trong dự toán ngân sách 5 năm tiếp theo để phát triển kinh tế trong dài hạn.

Riêng với vấn đề khó tiếp cận vốn của doanh nghiệp, báo cáo khuyến nghị dịch chuyển rủi ro của chủ nợ (tổ chức tín dụng/ngân hàng thương mại) bằng các chương trình bảo lãnh tín dụng để nguồn vốn tới được đối tượng cần hỗ trợ, cho phép doanh nghiệp chuyển lỗ về năm trước hoặc năm sau để giảm áp lực lên doanh nghiệp.

Trong báo cáo, đội ngũ chuyên gia cũng khuyến cáo các lựa chọn chính sách phục hồi kinh tế phải đặt trong tầm nhìn trung - dài hạn, thậm chí phải đưa ra những giải pháp khác biệt, phi truyền thống vì bản chất khủng hoảng do Covid-19 gây ra hoàn toàn khác với những lần khủng hoảng trước đó.


Đọc thêm>>>
Ngân hàng Nhà nước hạ lãi suất lần thứ hai trong năm để kích cầu kinh tế
Tăng trưởng GDP Việt Nam 2020 dự báo có thể xuống 3,6%
Chính phủ tung gói kích cầu kinh tế 280.000 tỉ đồng hỗ trợ doanh nghiệp vượt khó
Gói hỗ trợ doanh nghiệp khó khăn trước Covid-19 được các nhà băng triển khai như thế nào?
Ranh giới giữa khủng hoảng và suy thoái
PwC: Lãnh đạo doanh nghiệp lo tái định hình nơi làm việc trong bối cảnh bình thường mới

"Chúng ta có thể bất chấp luật lệ của con người, nhưng không thể chống lại những quy luật tự nhiên". ---- Jules Verne - nhà văn

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 84 tháng 5.2020

 Số 84 tháng 5.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - HÀNH TRÌNH 10 NĂM

    Đại dịch COVID-19 khiến ngành bán lẻ rơi vào giai đoại khó khă nhất trong nhiều năm nhưng ông Trần Ngọc Thái Sơn, nhà sáng lập Tiki nhận ra một điểm sáng khi thị trường thương mại điện tử đi nhanh hơn.

  • - VỮNG VÀNG TAY LÁI

    Sau khi chiếm thị phần lớn trong mảng bán lẻ điện thoại, điện máy, Thế Giới Di Động đặt mục tiêu chiếm thị phần lớn trong chuỗi bán lẻ bách hoá.

  • - SAU NHỮNG NỐT TRẦM

    Sở hữu nhiều mô hình bán lẻ đa dạng, Saigon Co.op đang hướng tới bán lẻ đa kênh và tăng trải nghiệm khách hàng.

  • - TRÒ CHUYỆN CÙNG FORBES VIỆT NAM
  • - XOAY CHUYỂN TRONG ĐẠI DỊCH
  • - DANH SÁCH MIDAS
  • - GIÀU NHẤT THẾ GIỚI