Thương vụ thoái vốn nhà nước đầu tiên trong năm 2018 đã diễn ra thành công. Toàn bộ 242 triệu cổ phần của công ty lọc hoá dầu Bình Sơn đã được bán hết cho các nhà đầu tư, với mức giá bình quân 23.043 đồng mỗi cổ phần, gấp 1,5 lần giá khởi điểm. Nhà nước qua đó thu về 5.566 tỉ đồng. 

Lọc hoá dầu Bình Sơn bán thành công toàn bộ 242 triệu cổ phần - ảnh 1

Phiếu đăng kí đấu giá tại phiên chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) của Công ty lọc hoá dầu Bình Sơn diễn ra hôm nay 17.01 - Ảnh: Trường Bùi.

Tại Sở giao dịch chứng khoán TP.HCM hôm nay 17.01, Công ty TNHH MTV lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) tiến hành chào bán công khai 242 triệu cổ phần, tương đương 7,79% vốn. Hơn 4.000 nhà đầu tư đăng ký mua cổ phần BSR, với lượng đăng ký mua cao gấp ba lần lượng cổ phần đưa ra đấu giá. 

Toàn bộ 242 triệu cổ phần đã được bán thành công cho 561 nhà đầu tư cá nhân và 62 nhà đầu tư tổ chức. Trong đó, riêng các nhà đầu tư nước ngoài đã mua thành công 147,8 triệu cổ phần, chiếm 61% số lượng cổ phần đấu giá. Mức giá trúng bình quân đạt 23.043 đồng/cổ phần, cao hơn 58% so với giá khởi điểm 14.600 đồng/cổ phần. Sau IPO, Nhà nước thu về số tiền 5.566 tỉ đồng. Tại mức giá trúng bình quân, vốn hoá của BSR đạt 71,433 nghìn tỉ đồng.

Lọc hoá dầu Bình Sơn bán thành công toàn bộ 242 triệu cổ phần - ảnh 2

 Cơ cấu cổ đông của BSR sau cổ phần hoá - Nguồn: BSR. 

Bình Sơn là đơn vị duy nhất vận hành nhà máy lọc dầu Dung Quất, nhà máy lọc dầu đầu tiên tại Việt Nam, với công suất thiết kế đạt 6,5 triệu tấn dầu thô/năm. Nhà máy hiện đang hoạt động ổn định tại 103-105% công suất thiết kế, đáp ứng khoảng 30% nhu cầu xăng dầu tại Việt Nam. Lọc hoá dầu là khâu thứ tư trong chuỗi giá trị ngành dầu khí bao gồm: thăm dò, khai thác, vận chuyển, chế biến (lọc hoá dầu khí), phân phối và tiêu thụ.

Sản phẩm chính của nhà máy gồm có xăng, dầu DO và Jet A1 (chiếm 88%) và các sản phẩm khác như FO, LPG, hạt nhựa PP, Propylene. Sản phẩm của BSR được phân phối chủ yếu bởi Petrolimex, PVOil, Saigon Petro, Thành Lễ và Dầu khí Đồng Tháp. Trong đó đáng chú ý là Petrolimex, đơn vị phân phối xăng dầu lớn nhất Việt Nam, đã kí kết thoả thuận hợp tác dài hạn với BSR năm 2017, đồng thời mong muốn trở thành cổ đông chiến lược. 

Tiềm năng tăng trưởng thị trường xăng dầu Việt Nam vẫn còn lớn. Tiêu thụ xăng dầu ở Việt Nam hiện chỉ khoảng 0,21 lít/người/ngày, thấp hơn so với mức bình quân của một số nước trong khu vực, và dự báo sẽ tăng trưởng trung bình 4,4%/năm trong giai đoạn 2015-2035, theo số liệu của Wood Mackenzie.

Bình Sơn hiện đang thực hiện dự án nâng cấp mở rộng nhà máy lọc dầu Dung Quất, đưa công suất tăng thêm 30% lên 8,5 triệu tấn dầu thô/năm. Ngay cả khi nhà máy lọc dầu Nghi Sơn đi vào hoạt động và dự án mở rộng nhà máy Dung Quất hoàn thành dự kiến vào cuối năm 2021, tổng công suất tăng lên 392 nghìn thùng/ngày sau năm 2022, vẫn thấp hơn mức dự báo nhu cầu tiêu thụ trong nước 885 nghìn thùng/ngày năm 2035, theo Wood Mackenzie.

Đa dạng hoá nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra

BSR đã kí biên bản ghi nhớ cung ứng dầu thô dài hạn với các nhà cung cấp lớn như Total, Rosneft, Gazpromneft hay SOCAR, nhằm đa dạng hoá nguồn cung nguyên liệu dầu thô đầu vào, tránh phụ thuộc vào nguồn dầu Bạch Hổ đang dần cạn kiệt.

Bên cạnh nguồn dầu thô nhập khẩu, Mỏ Cá Voi Xanh cũng sẽ trở thành nguồn nguyên liệu quan trọng của BSR sau khi đi vào khai thác năm 2025. Mỏ Cá Voi Xanh "với trữ lượng lên đến 6 nghìn tỉ feet khối) và khoảng cách từ mỏ đến nhà máy lọc dầu Dung Quất chưa đến 90 km sẽ giúp nhà máy tiết kiệm được rất nhiều chi phí vận chuyển, cũng như tránh được rủi ro về tỷ giá khi nhập khẩu dầu thô", báo cáo phân tích của VCBS nhận định.

Nhờ dự án nâng cấp và mở rộng, nhà máy lọc dầu Dung Quất sẽ có khả năng chế biến trên 300 loại dầu thô, nâng tiêu chuẩn sản phẩm từ Euro II hiện tại lên Euro V và có thêm sản phẩm mới là nhựa đường.

Lợi nhuận năm 2017 tăng trưởng ấn tượng

11 tháng đầu năm 2017, BSR đạt 70.578 tỉ đồng doanh thu thuần, chỉ tăng nhẹ 6,9% so với cùng kì năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế của BSR tăng trưởng ấn tượng, gấp 2,75 lần cùng kì, đạt 7.376 tỉ đồng.

Crack spread, chênh lệch giữa giá bán đầu ra so với giá dầu đầu vào từng sản phẩm, là yếu tố quyết định đến kết quả kinh doanh của BSR. Hệ số crack spread càng cao thì biên lợi nhuận gộp của nhà máy càng lớn. Năm 2017, crack spread của BSR là 14,34 đô la Mỹ/thùng, tăng 0,8 đô la Mỹ/thùng.

Lọc hoá dầu Bình Sơn bán thành công toàn bộ 242 triệu cổ phần - ảnh 3

  Tương quan giữa Crack Spread và biên lợi nhuận gộp - Nguồn: VCBS.

Chào bán cổ phần cho cổ đông chiến lược

Sau đợt IPO này, Tập đoàn dầu khí Việt Nam (PVN), đơn vị nắm vốn nhà nước tại BSR sẽ bán tiếp 49% cổ phần cho đối tác chiến lược nhằm giảm tỉ lệ sở hữu tại Bình Sơn xuống còn 43%.

Cho đến nay, nhiều tập đoàn năng lượng trong và ngoài nước mong muốn trở thành đối tác chiến lược của BSR, như Petrolimex (Việt Nam), Repsol (Tây Ban Nha), World Petroleum (Mỹ), Kevcomp (Mỹ), Macron (Nam Phi), SNT (Mỹ),... Trao đổi với Forbes Việt Nam, ông Trần Ngọc Nguyên, tổng giám đốc lọc hóa dầu Bình Sơn, cho biết có nhà đầu tư muốn mua toàn bộ 49% cổ phần, tỉ lệ tối đa đối với nhà đầu tư nước ngoài. 

Hoạt động thoái vốn nhà nước dự kiến sẽ tiếp tục diễn ra sôi động trong năm 2018. Sau BSR, một loạt doanh nghiệp nhà nước lớn khác sẽ tiến hành cổ phần hoá như Tổng công ty điện lực dầu khí (PV Power), Tổng công ty dầu Việt Nam (PVOil), Tập đoàn công nghiệp cao su Việt Nam (VRG), Tổng công ty bia rượu - nước giải khát Hà Nội (Habeco) và các doanh nghiệp nằm trong danh mục của SCIC. 

"Lời khuyên là cái ta muốn có khi ta đã biết câu trả lời mà ta không muốn nghe.". ---- Erica Jong (Tiểu thuyết gia)

Vietnam Airlines Ho Chi Minh di Van Don

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 66 tháng 11.2018

 Số 66 tháng 11.2018

THÀNH PHỐ THÔNG MINH

TỪ CAO ỐC XANH, GIAO THÔNG THÔNG MINH

ĐẾN ĐÔ THỊ ĐÁNG SỐNG

*DANH SÁCH FORBES 400 * HỘI NGHỊ PHỤ NỮ FORBES VIETNAM

Các số báo khác