Hiện giờ, bậc thầy tiếp thị y tế này cũng tin rằng liệu pháp điều trị bằng thuốc của ông có thể đánh bại “cuộc khủng hoảng thời đại của chúng ta” – và có rất nhiều lý do để chúng ta tin rằng ông sẽ làm vậy vì y đức chứ không phải để thổi phồng danh tiếng.

Liệu pháp chữa trị Covid-19 của bác sĩ tỉ phú Soon-Shiong  - ảnh 1

Patrick Soon-Shiong.

 

PATRICK SOON-SHIONG BIẾT ĐẠI DỊCH COVID-19 sẽ là mối đe dọa nghiêm trọng. Hôm đó là ngày 24.2 và người đồng sở hữu đội L.A. Lakers có mặt tại trung tâm Staples ở Los Angeles để làm lễ tưởng niệm Kobe Bryant. Đột nhiên, ông chợt nhận ra mình đang suy nghĩ về đại dịch đang bùng phát.

Mặc dù thời điểm đó Covid-19 chưa gây ra trường hợp tử vong nào được báo cáo ở Hoa Kỳ, Soon-Shiong vẫn thấy lo lắng. Ông kể, ông đã quay lại gặp thống đốc bang California là Gavin Newsom, và nói với ông ấy: “Chúng ta đang gặp rắc rối.”

Cảm giác cấp bách của ông vẫn chưa biến mất. Ông nói: “Tôi nghĩ rằng mình đã cảm nhận được nỗi sợ hãi vào ngày 24.2. Nhưng bây giờ tôi còn sợ hơn nữa.” Ông giải thích: “Theo những gì chúng tôi nghiên cứu được, loại virus này hoạt động giống như ung thư.”

Ông cho biết, mình chỉ rời khỏi nhà một lần kể từ sau lễ tưởng niệm Bryant, để quay một video về virus corona cho Los Angeles Times, tờ báo mà ông đã mua cùng với tờ The San Diego Union-Tribune, với giá 600 triệu USD hai năm trước. “Tôi tự cách ly mình với thế giới,” ông nói.

Ông là một trong những bác sĩ y khoa giàu nhất hành tinh, người đã kiếm được 6,7 tỉ USD khi phát triển các phương pháp điều trị đột phá cho bệnh ung thư và bệnh tiểu đường, đang tìm cách chiến đấu với đại dịch. Các loại “vũ khí” ông có sẵn trong kho là những phương pháp điều trị ung thư mà ông dành 15 năm qua để phát triển.

Ông áp dụng chúng vào tất cả các khía cạnh của dịch bệnh này, từ vaccine đến phương pháp điều trị các trường hợp nhẹ, tới các liệu pháp dành cho bệnh nhân đang thở máy. Đó là kế hoạch đầy tham vọng của một người thường bị cho là hay cường điệu mọi chuyện.

Soon-Shiong, 68 tuổi, sinh ra ở Nam Phi, từng là một bác sĩ phẫu thuật và giáo sư được kính trọng tại trường Y UCLA, nhưng suốt thời gian kinh doanh cực kỳ thành công của mình, ông đã bị chế giễu là kẻ phô trương nhiều hơn là làm khoa học, bị cho là có tội khi thổi phồng kết quả và nhận công lao không phải của mình.

Ví dụ, một vài năm trước, ông huênh hoang về việc sử dụng một loại thuốc chữa ung thư vú để điều trị cho bệnh nhân bị ung thư cổ tử cung – nhưng các nhóm khác cũng đạt được những thành công tương tự. Như chúng tôi đã viết trong câu chuyện trang bìa của Forbes năm 2014: “Mặc dù không thể phủ nhận rằng Soon-Shiong rất xuất sắc, nhưng cũng phải thừa nhận rằng ông là người huênh hoang không kém.”

Tuy nhiên, cũng có những người bảo vệ quyết liệt cách tiếp cận của ông đối với cả bệnh ung thư lẫn Covid-19, trong đó có cựu lãnh đạo phe đa số tại thượng viện, Harry Reid, người từng tuyên bố rằng Soon-Shiong đã “cứu mạng tôi” vào năm 2019 bằng cách cung cấp phương pháp điều trị thử nghiệm cho bệnh ung thư tuyến tụy giai đoạn IV của ông.

Các nhà nghiên cứu cho biết, về mặt khái niệm, các phương pháp của Soon-Shiong dựa trên cơ sở khoa học tốt. Tuy nhiên, kết luận cuối cùng về công việc của ông sẽ còn phụ thuộc vào kết quả.

Esther Krofah, nhà phân tích cấp cao giám sát quá trình phát triển lâm sàng cho vaccine và các liệu pháp chữa trị Covid-19 của viện Milken, cho biết: “Chúng tôi đã theo dõi và nhận thấy có sự gia tăng về số lượng các liệu pháp dựa trên tế bào như thế này, dù đó là các liệu pháp rút ra từ kinh nghiệm chữa bệnh ung thư hay các tình trạng bệnh khác.”

Một vài liệu pháp trong số đó – xuất phát từ các công ty dược phẩm lớn và các công ty khởi nghiệp công nghệ sinh học nhỏ tương tự – đều đang được thử nghiệm lâm sàng. Đối với nhiều công ty khởi nghiệp nhỏ, đại dịch mang lại cơ hội chứng minh hiệu quả của các phương pháp điều trị của họ, trong khoảng thời gian ngắn hơn so với thời gian thông thường cho các loại thuốc điều trị ung thư.

“Đối với các công ty nhỏ, đó là cách thực hành đáng giá để xem liệu biện pháp của họ có thành công hay không,” Krofah nói. Nghe có vẻ không đúng, nhưng những tiến bộ trong kiến thức về hệ thống miễn dịch và cách hệ thống này có thể giúp tiêu diệt ung thư, thực sự có thể áp dụng đối với các bệnh truyền nhiễm. 

Liệu pháp chữa trị Covid-19 của bác sĩ tỉ phú Soon-Shiong  - ảnh 2

Mọi thứ đều rõ ràng: Cựu thượng nghị sĩ Harry Reid, ảnh được chụp trong cùng tháng ông bắt đầu điều trị ung thư tuyến tụy với Soon-Shiong, nói rằng tình trạng thuyên giảm vài tháng sau đó “giống như một phép mầu”.

Tiến sĩ Wayne Marasco, nhà miễn dịch học tại trường Y Harvard, hiện nghiên cứu các phương pháp điều trị Covid-19, cho biết: “Đối với tôi, tế bào ung thư và tế bào bị nhiễm virus là một và chúng giống nhau.” Ông nói thêm, dường như hệ thống miễn dịch cũng nghĩ như vậy. Điều này cho thấy, Patrick Soon-Shiong đang nghiêm túc.

SINH NĂM 1952 Ở PORT ELIZABETH, NAM PHI, Soon-Shiong rất am hiểu về sự giao thoa của hệ miễn dịch, ung thư và bệnh truyền nhiễm. Tốt nghiệp trường y năm 22 tuổi, sự nghiệp phẫu thuật ban đầu của ông tập trung vào cấy ghép và ung thư, cả hai đều liên quan đến hệ miễn dịch phức tạp. Ông nói, làm việc liên ngành khiến ông xem “cơ thể con người như một hệ thống, không phải là một tế bào nhỏ đơn lẻ. Chúng ta là hệ thống sinh học.”

Những kiến thức liên ngành như thế có thể là căn nguyên dẫn đến loại thuốc giúp ông trở nên giàu có: Abraxane. Thuốc Abraxane dùng một loại protein để bọc thuốc Toxol, loại thuốc hóa trị hiện có, để giúp thuốc này được tiếp cận dễ dàng hơn đến các khối u. Abraxane được sử dụng để điều trị các trường hợp ung thư phổi, vú và tuyến tụy giai đoạn cuối.

Năm 1998, để phát triển Abraxane, ông đã mua Fujisawa, một doanh nghiệp đại chúng nhỏ, bán các loại thuốc generic dạng tiêm. Soon-Shiong đã sử dụng công ty này để giúp Abraxane nhanh chóng thông qua quy trình quản lý. FDA phê duyệt thuốc này vào năm 2005, và năm 2007, Soon-Shiong tách doanh nghiệp ra làm hai mảng, thành lập một công ty mang tên Abraxis tập trung vào loại thuốc ung thư mới.

Ông bán mảng kinh doanh thuốc generic cho Fresenius vào năm 2008 với giá 4,6 tỉ USD. Hai năm sau, ông bán Abraxis cho Celgene với giá 4,5 tỉ USD. Celgene, được Bristol Myers Squibb mua lại vào tháng 11.2019, báo cáo rằng doanh thu của Abraxane vượt quá 1 tỉ USD mỗi năm.

Tuy nhiên, các giao dịch kinh doanh phức tạp diễn ra với Abraxane đã để lại cho Soon-Shiong “danh tiếng của một tay buôn ưa huênh hoang hơn là một nhà khoa học,” như chúng tôi đã lưu ý vào năm 2014. Khi đó, ông đã đăng lên Twitter với nội dung hoành tráng @solvehealthcare, nhưng lần này, ông chỉ đơn giản sử dụng tên của mình.

Qua một số cuộc trò chuyện gần đây trên Zoom, ông trình bày rất đơn giản. Ông lộ rõ vẻ mệt mỏi, và chỉ hào hứng nhiều nhất khi bắt đầu nói về những chi tiết khoa học phức tạp. “Tôi hơi kiệt sức,” ông nói và cho biết ông chỉ ngủ được khoảng 4-6 tiếng mỗi đêm kể từ tháng hai. Suốt quãng thời gian đó, các công ty của ông tập trung vào việc tiếp tục phát triển các phương pháp điều trị ung thư và nghiên cứu sử dụng chúng để chống lại Covid-19.

Ông cũng nói về cách tiếp cận của công ty mình đối với cả bệnh ung thư và Covid-19, cùng với cách xác định kết quả của các nghiên cứu đang chờ xử lý, cẩn thận tránh gây ra tình trạng quảng cáo quá mức. Soon-Shiong có nhiều doanh nghiệp liên quan với nhau được tổ chức theo một cấu trúc công ty phức tạp.

Nhưng những nỗ lực chống covid-19 của ông lại xuất phát từ hai công ty do ông thành lập chuyên phát triển các liệu pháp miễn dịch ung thư: NantKwest, một công ty đại chúng có trụ sở tại San Diego và công ty tư nhân ImmunityBio. Liệu pháp miễn dịch ung thư dựa trên quan điểm rằng có thể kích thích hệ thống miễn dịch của chính cơ thể để điều trị bệnh.

Ý tưởng đó có từ thế kỷ 19, khi các nhà khoa học lần đầu tiên quan sát thấy các khối u nhỏ dần sau khi bệnh nhân mắc một loại bệnh nhiễm trùng da. Quan sát này dẫn đến một số thí nghiệm đầu tiên, kích thích hệ thống miễn dịch của bệnh nhân ung thư. Tuy nhiên, những nỗ lực ban đầu có vẻ không khả quan, và các nỗ lực này đã bị chững lại sau những tiến bộ trong hóa trị và xạ trị.

Sự quan tâm lại gia tăng vào năm 1959, khi một bài báo cho thấy vaccine phòng bệnh lao ức chế sự phát triển của khối u ở chuột. Sau hàng chục năm nỗ lực nghiên cứu, liệu pháp miễn dịch ung thư đầu tiên đã được FDA phê chuẩn vào năm 1986. Tiếp đến là các loại liệu pháp miễn dịch khác, từ các kháng thể dạng tinh khiết tấn công tế bào ung thư đến các loại thuốc ức chế các chất hóa học cho phép các tế bào khối u “trốn khỏi” hệ thống miễn dịch.

Những tiến bộ mới nhất liên quan đến liệu pháp tế bào CAR-T, được FDA phê chuẩn lần đầu tiên vào năm 2017. Trong liệu pháp tế bào T, các tế bào này được lấy từ máu bệnh nhân. Sau đó, việc thay đổi cấu trúc của chúng sẽ được thực hiện trong phòng thí nghiệm để có các protein, còn gọi là các thụ thể. Các thụ thể cho phép tế bào T nhận ra các tế bào ung thư. Sau khi được thay đổi, các tế bào T được đưa trở lại cơ thể bệnh nhân. Khi đó, chúng sẽ thực hiện công việc tìm kiếm và tiêu diệt các tế bào ung thư. 

Liệu pháp chữa trị Covid-19 của bác sĩ tỉ phú Soon-Shiong  - ảnh 3

Được thành lập vào năm 2002, công ty NantKwest của Soon-Shiong tập trung vào việc phát triển cái gọi là tế bào “tiêu diệt tự nhiên” (NK), được hệ thống miễn dịch sử dụng để tiêu diệt các tế bào bị nhiễm virus cũng như các khối u giai đoạn đầu. Công ty đang nghiên cứu để phát triển một dòng tế bào NK “sẵn có” được gọi là NK-92, có thể được sử dụng để điều trị một số bệnh ung thư cũng như các bệnh nhiễm virus.

Công ty này, vẫn chưa công bố bất kỳ khoản doanh thu có ý nghĩa nào, đã lỗ gần 400 triệu USD kể từ khi niêm yết ở mức 25 USD một cổ phiếu (vốn hóa thị trường 2,6 tỉ USD) vào năm 2015. Gần đây, cổ phiếu của công ty giao dịch trong khoảng 10,50 USD, cao hơn mức đáy năm 2019 khoảng 1 USD/cổ phiếu.

Theo nhà phân tích Jefferies của công ty Biren Amin, một trong những lý do khiến cổ phiếu tăng giá là báo cáo nghiên cứu của công ty về đại dịch Covid-19. Lý do thứ hai, theo suy đoán của ông, liên quan đến việc điều trị bệnh ung thư của cựu thượng nghị sĩ Reid có sử dụng các sản phẩm của công ty.

Harry Reid, thượng nghị sĩ đại diện cho Nevada từ năm 1987 đến năm 2017, được chẩn đoán mắc bệnh ung thư tuyến tụy vào năm 2018 và bắt đầu hóa trị vào tháng bảy năm đó. Ông không đáp ứng tốt với phương pháp điều trị này. Ông ngừng hóa trị vào tháng 10. Tháng 7.2019, kết quả kiểm tra của ông cho thấy ung thư đã di căn. Nghĩa là lựa chọn duy nhất của ông là hóa trị nhiều hơn.

Cùng thời gian đó, Joe Kiani, người sáng lập và CEO của công ty công nghệ thông tin về y tế Masimo có trụ sở tại Irvine, California, đã gặp Soon-Shiong để thảo luận về việc mua lại tài sản trị giá 50 triệu USD từ NantHealth. Trong cuộc họp đầu tiên đó, họ có trò chuyện sang các dự án khác của Soon-Shiong, và sau đó Kiani đã gọi điện thoại cho cựu thượng nghị sĩ Harry.

Kiani kể lại: “Tôi gọi cho Harry và nói: ‘Nghe này, tôi vừa họp xong. Người này có thể có biện pháp chữa trị. Tôi không chắc có hiệu quả không, nhưng cứ thử vì cũng chẳng mất gì. Hãy liên lạc với anh ấy và thử xem điều gì sẽ xảy ra.’” Hai tuần sau, Soon-Shiong và một bác sĩ của NantKwest tên là Leonard Sender đã làm việc với Reid, sử dụng các phương pháp điều trị từ NantKwest và ImmunityBio của SoonShiong.

Những phương pháp điều trị đó chưa được chính thức phê duyệt nhưng đã được cho phép theo nguyên tắc “compassionate use” (sử dụng các thuốc chưa được cấp phép (đang trong thử nghiệm lâm sàng hoặc trong quá trình xin cấp phép) cho bệnh nhân nặng, đe dọa đến tính mạng mà đáp ứng kém với các thuốc đã được cấp phép hiện tại) của FDA.

Reid được điều trị bằng sự kết hợp giữa Abraxane, tế bào tiêu diệt tự nhiên của NantKwest và một loại thuốc từ ImmunityBio có tên là N-803, giúp kích thích hệ thống miễn dịch tự sản sinh ra tế bào tiêu diệt. Soon-Shiong so sánh phương pháp này với chiến thuật “tấn công tam giác” thường được đội Lakers sử dụng.

Tháng 11.2019, Reid báo cáo rằng ảnh chụp quét của ông hoàn toàn rõ ràng, không có dấu hiệu của ung thư. “Tôi rất ngưỡng mộ bác sĩ Soon-Shiong,” ông nói với Forbes. “Vì cả những gì ông ấy đã làm cho cá nhân tôi lẫn những gì ông ấy đã làm cho hệ thống cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ở đất nước này.”

Câu chuyện của Reid thật phi thường, vì ung thư tuyến tụy vẫn là một trong những dạng bệnh gây chết người nhiều nhất. Trong vòng năm năm sau khi được chẩn đoán, bệnh này giết chết khoảng 90% bệnh nhân, chiếm 7% số ca tử vong do ung thư trên toàn cầu.

Alex Trebek, người dẫn chương trình Jeopardy!, cũng mắc bệnh ung thư tuyến tụy, được điều trị bằng phương pháp tương tự, cùng với hai bệnh nhân khác chưa được tiết lộ danh tính. Nhưng Sender lại thận trọng trong việc tuyên bố chữa khỏi bệnh. Ông nói: “Còn quá sớm để tuyên bố, vì đây là một dạng ung thư rất hiểm ác.”

Đó là lý do tại sao NantKwest hiện đang tập trung vào một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên mới, ông nói thêm. Và họ đang tìm cách tuyển gần 300 bệnh nhân ung thư tuyến tụy ở các giai đoạn bệnh đã tiến triển. Những ai đăng ký sẽ được áp dụng một liệu trình điều trị tương tự như liệu trình của Reid.

Soon-Shiong đã dành năm năm qua để làm việc với viện Ung thư quốc gia (NCI), một phần trong quá trình phát triển các phương pháp điều trị này. Các công ty của ông có thỏa thuận hợp tác với NCI liên quan đến một số dạng phương pháp điều trị, bao gồm NK-92 và N-803, cũng như một số loại vaccine chống lại hai loại khối u.

Liệu pháp chữa trị Covid-19 của bác sĩ tỉ phú Soon-Shiong  - ảnh 4

Vị nhạc trưởng y tế Soon-Shiong tại trụ sở Los Angeles của NantKwest năm 2017. “Tôi xem sự phức tạp của hệ thống miễn dịch giống như một dàn nhạc, với thách thức là tách riêng đàn vĩ cầm khỏi đàn cello, khỏi trống.”

Tiến sĩ Jeffrey Schlom, trưởng phòng thí nghiệm sinh học và miễn dịch khối u của NCI, cho biết, họ có sự đồng bộ với Soon-Shiong ngay từ đầu. Ông kể: “Tại cuộc họp sáng tạo chính thức đầu tiên, chúng tôi đã trình bày về phương pháp tiếp cận của mình. Sau đó Soon-Shiong trình bày cách tiếp cận của phía ông, và chúng gần như giống hệt nhau.”

Kể từ đó, nhóm nghiên cứu của Schlom đã xuất bản trên các tạp chí được bình duyệt 15 bài báo liên quan đến phương pháp điều trị của Soon-Shiong, trong cả bối cảnh tiền lâm sàng lẫn lâm sàng. Kể từ tháng hai, NantKwest và ImmunityBio đã hướng một phần chú ý của họ sang đại dịch Covid-19, sử dụng một số “vũ khí” trong kho “vũ khí” chung của họ.

Đầu tiên là một loại vaccine, dựa trên hệ thống mà các công ty Soon-Shiong đang phát triển để điều trị ung thư, đã cho thấy kết quả khả quan trong điều trị Covid-19 khi nghiên cứu trên chuột. Vaccine này cũng đang được nghiên cứu trên khỉ theo dự án “Operation Warp Speed” của chính phủ liên bang.

Soon-Shiong cho biết ông đã sẵn sàng thực hiện thử nghiệm trên người. “Tiến độ thực hiện của tôi giờ phụ thuộc vào sự phê duyệt của FDA,” ông nói. “Tôi đang đứng ngay cổng, chuông chưa vang lên và những chú ngựa đua đã chờ sẵn để xuất phát.”

Loại vaccine này được đưa vào cơ thể thông qua một loại virus cảm lạnh thông thường gọi là adenovirus, đã bị loại bỏ tất cả các tác nhân có thể gây hại cho người hoặc kích hoạt cơ thể tấn công nó. Loại virus đã được thay đổi đó chứa hai phân đoạn riêng lẻ của virus corona gây Covid-19: spike protein (dạng protein có hình mũi nhọn), là kháng nguyên trên virus kích hoạt phản ứng miễn dịch; và một protein nucleocapsid, được tìm thấy ở trung tâm của virus.

Phần lớn trong hơn 100 loại vaccine hiện đang được phát triển lâm sàng cho Covid-19 đều tập trung vào protein  dạng mũi nhọn để tạo ra phản ứng miễn dịch. Tuy nhiên, Soon-Shiong nghĩ rằng làm vậy chưa đủ, đó là lý do tại sao ông thêm cả protein nucleocapsid. Ông nói: “Mối quan tâm của tôi là protein dạng mũi nhọn đột biến. Protein này đã bị đột biến ngay cả trong giai đoạn đại dịch này.”

Ngoài các đột biến tiềm ẩn, còn có một mối lo ngại khác về việc chỉ tập trung tạo ra phản ứng kháng thể: Cho đến nay, các dữ liệu đã cho thấy các kháng thể đối với virrus corona không tồn tại được lâu. Marasco, người không có liên kết với các công ty của Soon-Shiong hoặc chương trình nghiên cứu vaccine của họ, cho biết mức độ kháng thể trong máu “rất thấp sau vài tháng.”

Ông nói: “Tôi nghĩ chúng ta không biết chắc liệu khả năng miễn dịch sẽ duy trì được bao lâu sau khi tiêm chủng thành công.” Ông cho biết thêm, việc sử dụng protein nucleocapsid “không gây hại” và không những có thể tạo ra kháng thể mà còn tạo ra các tế bào T tiêu diệt virus.

“Vũ khí” thứ hai là ứng dụng NK-92 của NantKwest và N-803 của ImmunityBio để chống lại Covid-19. NK-92 đang được điều chỉnh để tấn công trực tiếp các tế bào bị nhiễm virus, trong khi N-803 kích thích hệ thống miễn dịch của bệnh nhân sản sinh ra các tế bào tiêu diệt tự nhiên chống lại virus.

Soon-Shiong cho biết, các phương pháp điều trị có thể được sử dụng cùng nhau hoặc riêng biệt tùy thuộc vào từng bệnh nhân cụ thể. Thử nghiệm trên người với các phương pháp điều trị này đã bắt đầu.

GIGI GRONVALL, NHÀ MIỄN DỊCH HỌC TẠI TRUNG TÂM AN NINH Y TẾ JOHNS HOPKINS, người không tham gia vào nghiên cứu, cho biết: “Thật tuyệt khi họ áp dụng các liệu pháp này vào bệnh truyền nhiễm để xem bệnh nhân đáp ứng ra sao.” Cô thận trọng nói: “Ý tưởng này rất tuyệt, nhưng chúng ta cần xem dữ liệu nói lên điều gì”.

“Vũ khí thứ ba” mà NantKwest và ImmunityBio đang phát triển để chống lại Covid-19 liên quan đến việc sử dụng các tế bào gốc trung mô, có nguồn gốc từ tủy xương. Loại tế bào gốc này đã được nghiên cứu trong mười năm qua đối với các loại bệnh – như Covid-19 – có thể khiến hệ thống miễn dịch của cơ thể hoạt động quá mức và tự tấn công chính mình.

Phương pháp điều trị này sẽ dành cho những bệnh nhân Covid-19 nặng nhất, những người đang trải qua “cơn bão cytokine,” nghĩa là có hệ miễn dịch phản ứng quá mức. Các nghiên cứu quy mô nhỏ cho thấy đây có thể là một phương pháp điều trị hiệu quả và một số công ty, bao gồm Mesoblast có trụ sở tại Melbourne, Úc, đã và đang tiến hành các thử nghiệm lâm sàng giai đoạn cuối cho bệnh nhân mắc Covid-19 nặng.

Các công ty của Soon-Shiong đang làm việc với các bệnh viện để tuyển bệnh nhân nhằm thử nghiệm trên người. Nếu phương pháp tiếp cận Covid-19 của Soon-Shiong mang lại kết quả tốt trong các thử nghiệm lâm sàng, thì bước tiếp theo có thể còn khó khăn hơn: đưa những phương pháp điều trị đó đến những bệnh nhân nghèo.

Điều này đặc biệt đúng đối với vaccine, vì hiện tại cả NantKwest và ImmunityBio đều không có đủ nguồn lực để mở rộng quy mô sản xuất. Soon-Shiong thừa nhận: “Bây giờ tôi đang lâm vào tình thế khó khăn, vì tôi không thể nào sản xuất được 100 triệu liều thuốc trừ khi có ai đó ủng hộ tôi. Có thể tôi sản xuất được một triệu liều hoặc hai triệu liều.”

Ông bày tỏ sự thất vọng đối với chính phủ: “Hàng tỉ đô la Mỹ sẽ được chuyển đến các công ty có doanh thu hàng tỉ đô la.” Về điều đó, ông không nói sai. Vào tháng bảy, gã khổng lồ dược phẩm Pfizer (doanh thu năm 2019: 51,8 tỉ USD) đã nhận được hợp đồng liên bang trị giá 2 tỉ USD để sản xuất loại vaccine mà hãng đang phát triển.

Tương lai sáng sủa hơn đối với các sản phẩm N-803 và NK-92, vì NantKwest có khả năng sản xuất trên quy mô lớn, nhưng các phương pháp điều trị này sẽ gặp phải sự cạnh tranh từ các sản phẩm khác do một số công ty dược phát triển.

Marasco nói: “Tôi nghĩ có rất nhiều giải pháp thay thế thiết thực hơn là liệu pháp tế bào cho một bệnh truyền nhiễm cấp tính,” mặc dù ông thừa nhận kế hoạch sử dụng tế bào gốc để điều trị những trường hợp bệnh nặng hơn của các công ty của SoonShiong có thể mang lại kết quả khả quan.

Bất chấp sự thất vọng của mình, Soon-Shiong tỏ ra quyết tâm tham gia vào cuộc chiến chống lại virus corona. Ông nói: “Đây là cuộc khủng hoảng thời đại. Đây gần như là cuộc chiến sống còn. Hoa Kỳ có thể có 20 – 30 triệu người bị nhiễm bệnh, có thể có một triệu người chết – đây không phải là trò đùa.”

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 89, tháng 10.2020 


Đọc thêm >>>
Reed Hastings - ông chủ Netflix viết lại kịch bản Hollywood
[Hồ sơ] Phi vụ “cứu nền báo chí” của tỉ phú Craig Newmark
Khi "kỳ lân" chuyển đổi mô hình
Bobobox vững chân trong đại dịch nhờ mô hình "khách sạn siêu nhỏ"
Eric Baker và thỏa thuận tệ nhất từ thương vụ “mua vé” 4 tỉ đô
Thử thách lớn của Big Hit - nhà quản lý ban nhạc K-Pop lừng danh BTS