Gia đình toàn các doanh nhân gây dựng KBZ thành người khổng lồ tài chính ở Myanmar. Cha mẹ điều hành, nhưng hãy để mắt tới những cô con gái độ tuổi 20 của họ.

Khi một cặp vợ chồng tiếp quản KBZ ở phía bắc Myanmar xa xôi vào năm 1996, ngân hàng này được vận hành theo kiểu gia đình. Vợ là giáo viên địa phương. Chồng cũng từng là giáo viên, sau đó ông chuyển sang dạy kèm trước khi đi vào kinh doanh và khai thác mỏ. Hiện tại, hai trong số các con gái của họ giúp điều hành ngân hàng, và nó vẫn hoàn toàn thuộc sở hữu của gia đình.

Tuy nhiên chớ “trông mặt mà bắt hình dong.” Aung Ko Win và vợ là Nan Than Htwe gây dựng KBZ trở thành ngân hàng và một trong những doanh nhiệp lớn nhất trong nước. KBZ Group có hai hãng hàng không, Air KBZ và Myanmar Airways International, nắm cổ phần trong ngành nông nghiệp, bất động sản và du lịch. Họ gửi các con gái ra nước ngoài học về quản lý và đưa vào một giám đốc điều hành chuyên nghiệp năm ngoái. Họ có thể quyên tiền trong danh sách thị trường chứng khoán để đầu tư vào các doanh nghiệp mới trong và ngoài nước.

Myanmar muốn trở thành nền kinh tế phát triển vượt bậc tiếp theo ở châu Á, và để đạt được điều đó, nước này trông cậy vào các công ty như KBZ sẽ nâng cao năng lực và có khả năng cạnh tranh ở tầm quốc tế. “Chúng tôi không muốn trở thành ngân hàng tốt nhất ở Myanmar,” cô con gái thứ hai Marlene Nang Kham Noung nói. “Chúng tôi muốn ở trong tốp đầu thế giới.”

KBZ giữ 40% tiền gửi ngân hàng của nước này, và tiền gửi tại đây bùng nổ kể từ khi quốc gia này mở cửa, tăng trưởng với tỉ lệ trung bình hằng năm là 43% kể từ năm 2012. Năm ngoái nó trở thành ngân hàng Myanmar đầu tiên mở văn phòng tại Thái Lan, Malaysia và Singapore, các thị trường lân cận không chỉ quan trọng trong việc kinh doanh xuyên biên giới mà còn để thu thập số tiền gửi về từ hàng triệu công nhân nước ngoài. Vào tháng ba, KBZ công bố thỏa thuận mang tính bước ngoặt với Sumitomo Mitsui Banking Corp để xúc tiến việc chuyển tiền tại Mỹ.

Một hợp đồng như vậy là không tưởng trong vài năm trước đây, khi các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt của Mỹ đối với Myanmar vẫn còn có hiệu lực. Một đơn vị khác sở hữu đa số cũng kiểm soát khoảng một phần ba thị trường bảo hiểm của nước này, và mức tăng trưởng hằng năm từ phí bảo hiểm là 40%. Nó là công ty tiên phong trong nước trong các dịch vụ tài chính khác, chẳng hạn như thẻ tín dụng. Xét trong ngành, các nhà phân tích tán dương kế hoạch, quản lý và đầu tư thông minh của KBZ. “Họ chắc chắn là một trong những công ty quan trọng nhất ở Myanmar,” chuyên gia tư vấn tại Yangon nhận xét. “Họ đang dẫn đầu về tất cả mọi thứ: nguồn nhân lực, tuyển dụng, tính minh bạch và thực tiễn kinh doanh. Những người khác chỉ nói, nhưng KBZ thực sự làm để trở thành công ty tốt nhất.”

Ngân hàng có gần 20 ngàn nhân viên và lưu ý rằng nó là công ty nộp thuế nhiều nhất trong nước: Năm ngoái là gần 25 triệu đô la Mỹ. Mặc dù vậy, ngân hàng này chiếm chưa đến 1/4 trong tổng số 80 ngàn nhân viên của KBZ. Được tổ chức riêng, công ty không tiết lộ số liệu doanh thu và lợi nhuận. Được chuẩn bị cho những vị trí quan trọng từ lâu, Marlene, 26 tuổi và chị gái Nang Lang Kham, 29 tuổi, đều là giám đốc điều hành của KBZ Group và các phó

CEO tại KBZ Bank. Họ được coi là hai trong số những điểm sáng trong làn sóng các nhà lãnh đạo doanh nghiệp trẻ ở Myanmar. Nang thường được mời làm diễn giả hội nghị do các nhà điều hành nước ngoài quan tâm đến thông tin sâu về việc khởi động lại lĩnh vực kinh doanh của đất nước. Marlene dường như là người thâm trầm; cô từng lên kế hoạch làm trong ngành dịch vụ nước ngoài.

Hai chị em có năng lượng sôi nổi có khả năng truyền sang người khác. Chuyến tham quan văn phòng KBZ đem đến bầu không khí vui vẻ. Với một vườn ươm khởi nghiệp và các khẩu hiệu treo tường có nội dung lạc quan, đầy cảm hứng, văn phòng này có thể là điểm đến cho các startup công nghệ. Hai chị em kể về các khoản đầu tư vào Internet tốc độ cao để kết nối các chi nhánh của ngân hàng và về các chiến dịch quảng cáo kỹ thuật số sáng tạo nhắm vào khách hàng trên điện thoại di động. Họ đề cập đến việc cộng tác với Viber, dịch vụ thoại và nhắn tin phổ biến sử dụng Internet. Những cuộc đối thoại này nghe có vẻ bình thường, nhưng đây là quốc gia mà điện thoại di động và Internet bị cấm chỉ mới cách đây không lâu.

Vào tháng năm, KBZ được khen ngợi khi thuê chuyên gia ngân hàng người Mỹ Mike DeNoma làm giám đốc điều hành. Ông có nhiều kinh nghiệm làm việc ở châu Á, bao gồm chức vụ CEO của ngân hàng Chinatrust Commercial Bank của Đài Loan và mở rộng nó sang mười quốc gia. “Đây là thời điểm tuyệt vời đối với Myanmar,” ông nói. “Còn nơi nào khác trên thế giới bạn có thể tìm được một quốc gia chỉ 30% người dân có điện dùng, 20% có tài khoản ngân hàng, nhưng 90% có điện thoại thông minh?” Ông nói KBZ sẽ tiếp tục hiện đại hóa. “Trong vòng sáu tháng, bạn sẽ thấy người dân giao dịch ngân hàng mọi nơi mọi lúc.”

KBZ tránh được việc bị tác động từ nạn tham nhũng hoành hành ở Myanmar trong nhiều thập kỷ (và từ khủng hoảng người tị nạn Rohingya hiện nay.) Các tổ chức quốc tế kiểm tra tỉ mỉ ngân hàng trước khi ký kết với tư cách là đối tác trong các dự án khác nhau và các nhóm này hết lời khen ngợi KBZ. Một quan chức cao cấpmột nhà tài trợ quốc tế cho biết: “Về mặt vận hành kinh doanh, họ làm rất tốt.” Một nhân viên cao cấp tại một tổ chức tài chính quốc tế cho biết: “Họ có thể xông xáo, nhưng họ không chỉ theo đuổi tiền bạc. Họ thực sự quan tâm đầu tư vào đất nước, và tương lai của nó, bằng cách hỗ trợ các doanh nhân tương lai tại đây.”

KBZ tập trung vào bộ phận nhân sự, đảm bảo họ đối xử tốt với nhân viên. Công ty cũng đầu tư vào trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Quỹ Brighter Future Myanmar Foundation của công ty tài trợ cho các dự án nước tại quê nhà của vợ chồng ông Aung ở bang Shan, các bộ phim kêu gọi độc lập và liên hoan Nhiếp ảnh Yangon, gây tranh cãi về việc làm nổi bật những bức hình không qua kiểm duyệt. Năm 2014, KBZ được trung tâm Kinh doanh có Trách nhiệm của Myanmar xếp hạng nhất vì tính minh bạch.

Một trong những hoạt động đầu tiên của KBZ là khai thác mỏ hồng ngọc ở bang Shan. Khai thác mỏ ở Myanmar là ngành công nghiệp ảm đạm với nạn buôn lậu và hối lộ, và báo cáo của tổ chức Global Witness ở London năm 2015 từng chỉ ra tình trạng tham nhũng. Tập đoàn cho biết KBZ là một trong những công ty duy nhất hợp tác với nghiên cứu công khai. Theo người phát ngôn của KBZ, mỏ vẫn hoạt động, nhưng giờ đây tập trung vào trồng rừng và hiện đại hóa. “Chúng tôi cam kết khai thác mỏ có trách nhiệm,” cô nói.

Trang web KBZ viết: “Chúng tôi cam kết tuân thủ các nguyên tắc và tiêu chuẩn quốc tế trong tất cả các hoạt động kinh doanh. Chúng tôi không khoan nhượng với các khoản hối lộ hoặc bồi dưỡng.” Một số đồng nghiệp giáo viên của Nan thành lập ngân hàng Kanbawza vào năm 1994 như là một dạng nghiệp đoàn tín dụng ở Taunggyi, bang Shan. (KBZ là viết tắt của Kanbawza, từ tiếng Pali chỉ vùng Shan.) Công việc kinh doanh và khai thác mỏ của Aung nở rộ, và hai năm sau, ông mua lại hoạt động ngân hàng. Aung, hiện 55 tuổi, chuyển KBZ và gia đình tới Yangon vào cuối những năm 1990, khi đó mới có bốn chi nhánh. Hiện có 485 chi nhánh, và KBZ dự kiến sẽ tăng lên 500 vào cuối năm. Gia đình họ sống trong tòa nhà trụ sở - khách hàng nhộn nhịp trong chi nhánh tầng trệt còn các văn phòng đặt ở trên, trong khi nhà riêng nằm ở tầng trên cùng. “Nang luôn muốn làm việc trong lĩnh vực ngân hàng,” Marlene nói. “Nhưng giờ cả hai chúng tôi cùng tham gia.” Nang nói thêm: “Làm ngân hàng thật thú vị, thực sự là một trong những mặt trận cuối cùng ở đây. Chúng tôi lớn lên trong ngân hàng.

Ngay từ khi còn nhỏ, chúng tôi luôn ở đó, chào đón khách hàng. Chúng tôi luôn cảm thấy là một phần của nó.” Giống như nhiều trẻ em thuộc tầng lớp quý tộc ở Myanmar, Nang và Marlene được ra nước ngoài học. Nang học quản trị và quản lý kinh doanh tại National University of Singapore, sau đó lấy bằng thạc sĩ quản lý tại ĐH Sydney. Marlene học bốn năm tại Georgetown University’s School of Foreign Service ở Qatar trước khi nhận bằng thạc sĩ về đổi mới, kinh doanh và quản lý từ trường Kinh doanh Imperial College ở London. (Em gái Tracy Nang Mo Hom, 21 tuổi, được đào tạo làm bác sĩ.)

 “Họ thực sự quan tâm đến việc đầu tư vào đất nước: “Aung Ko Win và vợ Nan Than
Htwe; con gái thứ ba, Tracy Nang Mo Hom (thứ hai từ trái), đang học ngành y. (Ảnh: Adam Dean For Forbes)

Các chị em ca ngợi sự nhạy bén của cha mẹ mình trong việc gây dựng công ty. Mẹ họ, 60 tuổi, phó chủ tịch, được miêu tả là kế toán trưởng và đưa ra quyết định cuối cùng về các vấn đề tài chính. “Bố rất hiện đại,” Nang kể. “Ông biết nhiều về Facebook hơn chúng tôi, nhưng không dùng!” Thay vào đó, ông dành rất nhiều thời gian ở các quán trà truyền thống ở Myanmar. “Ông đi đây đó và lắng nghe tất cả mọi người.” Hai chị em cho biết mảng đầu tiên có thể niêm yết là bảo hiểm. Nhưng các lựa chọn rất nhiều, và KBZ nắm thế chủ động. “Bố tôi là nhà chiến lược,” Nang nói. “Trong bất kỳ công việc kinh doanh nào bạn cũng phải có kế hoạch. Ngay từ khi chúng tôi còn rất nhỏ, họ đã có kế hoạch.”

"Đừng bảo người khác phải làm thế nào. Hãy nói họ cần làm gì và để họ khiến bạn ngạc nhiên trước kết quả.". ---- George S. Patton (Nhà chỉ huy quân sự)

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 64 tháng 09.2018

 Số 64 tháng 09.2018

ĐẦU TƯ VÀO GIÁO DỤC

TRONG KHI NHÀ NƯỚC ĐÓNG VAI TRÒ CHỦ ĐẠO, TƯ NHÂN TIẾP TỤC ĐẦU TƯ MẠNH VÀO NHỮNG LĨNH VỰC GIÁO DỤC KHÁC NHAU

25 ĐẠI HỌC HÀNG ĐẦU NƯỚC MỸ * GIÀU NHẤT SINGAPORE

Các số báo khác