Tuần đầu tháng 9, lãi suất bình quân liên ngân hàng vẫn chưa hạ nhiệt và lãi suất huy động của một số ngân hàng vẫn ở mức cao dù áp lực thanh khoản dù không còn quá lớn như thời điểm cuối tháng 8. Tuy nhiên các chuyên gia nhận định lãi suất khó giảm mạnh trở lại do nhu cầu vốn tăng vào cuối năm và các ngân hàng cần chuẩn bị cho việc áp dụng Basel II từ 2020.

Lãi suất liên ngân hàng tăng vọt lên 5% trong chưa đầy tuần đầu tháng 9, trong khi tại ngày 23.8 chỉ ở mức dưới 3%. Tính từ 23 đến 31.8, thanh khoản của hệ thống ngân hàng có dấu hiệu căng thẳng nhất định. Ngân hàng Nhà nước đã bơm ròng hơn 23.000 tỉ đồng, tuy nhiên lãi suất liên ngân hàng vẫn tăng mạnh, vượt mức 5% tại ngày 27.8 và duy trì mức này đến cuối tháng.

Diễn biến này khá đột ngột khi vào tháng 7, thanh khoản vẫn tương đối dồi dào và Ngân hàng Nhà nước đã hút ròng hơn 21.000 tỉ đồng trên thị trường mở, kéo lãi suất có xu hướng duy trì ở mức thấp.

Lãi suất liệu sẽ tăng đến đâu? - ảnh 1

Các ngân hàng Việt Nam đang đứng trước áp lực tăng vốn chủ sở hữu, là yếu tố khiến cho dòng tiền khan hiếm. Ảnh: Forbes.

Theo ông Phan Dũng Khánh, giám đốc khối Tư vấn đầu tư công ty chứng khoán Maybank KimEng, điều này ngoài xuất phát từ nhu cầu thanh khoản giai đoạn trước lễ còn có một nguyên nhân khác là do hoạt động phát hành trái phiếu của ngân hàng và các doanh nghiệp tăng  mạnh, thu hút lượng lớn dòng tiền vào kênh này khiến thanh khoản bị thiếu hụt trong ngắn hạn.

Không chỉ lãi suất liên ngân hàng, một số ngân hàng thương mại cũng tăng lãi suất đầu vào, cho thấy nhu cầu vốn của ngân hàng đang ở mức cao. Theo ghi nhận của Forbes Vietnam, lãi suất huy động tại một số ngân hàng thương mại có tăng mạnh so với đầu năm, mức lãi suất huy động trong tháng 8.2019 dao động từ 6,8-8,95% cho kỳ hạn từ 12 tháng. Các khoản gửi kỳ hạn 6 tháng với lãi suất lên đến 8%/năm áp dụng cho hình thức gửi tiền trực tuyến, là mức cao so với thời điểm đầu năm dao động trong khoảng 6,8-8%/năm.

Về phía nhà điều hành chính sách, bên cạnh yếu tố thanh khoản, Ngân hàng Nhà nước mạnh tay bơm ròng có thể xuất phát từ yếu tố tỷ giá. Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong tám tháng đầu năm vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài đạt khoảng 12 tỉ USD, thặng dư thương mại cũng đạt hơn 3,4 tỉ USD. 

Các chỉ số khả quan này dẫn đến tình trạng thanh khoản đô-la Mỹ dồi dào. Đó là lý do ông Khánh cho rằng NHNN đẩy mạnh bơm ròng nhằm hỗ trợ tỷ giá. Theo ông, NHNN có đầy đủ công cụ để can thiệp, do vậy mặc dù lãi suất tăng nhưng tỉ giá đồng Việt Nam so với đô-la Mỹ và các đồng tiền khác vẫn tương đối ổn định.

Ông Trịnh Duy Viết, trưởng bộ phận Phân tích chứng khoán Đông Á cũng cho rằng tỷ giá đã ổn định vài năm gần đây nhờ vào chính sách tốt như áp dụng lãi suất 0% đối với đô-la hay vàng, cộng với dự trữ ngoại hối ở mức cao trong lịch sử.

Ông Viết cũng lưu ý tính ổn định của tiền đồng là nhờ được neo vào đô-la Mỹ. Trong khi những năm qua đô-la Mỹ trên thị trường quốc tế tăng giá nên tiền đồng thực chất tăng theo so với một số đồng tiền khác như đô-la Úc (AUD), Euro (EUR), bảng Anh (GBP), đồng won (KRW).

Trong khi Trung Quốc là nền kinh tế láng giềng chiếm tỷ trọng giao thương lớn với Việt Nam, khi nhân dân tệ (CNY) biến động, cán cân thương mại bị ảnh hưởng mạnh, các cơ quan quản lý sẽ phải can thiệp để ổn định tỷ giá. "Nếu chính sách điều hành linh hoạt sẽ hạn chế các tác động tiêu cực giúp tỷ giá ổn định; hoặc ngược lại có thể có nhiều biến động khó lường," ông Viết nhận định. 

Mặt khác, cũng theo vị chuyên gia này, trong năm nay đồng Việt Nam mất giá nhẹ so với đô-la Mỹ, yên Nhật... nhưng tăng giá so với AUD, GBP, EUR, KRW, có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp xuất sang các thị trường có đồng tiền yếu hơn và nhập từ các nước có đồng tiền mạnh hơn. Nếu các chính sách hỗ trợ linh hoạt sẽ giúp doanh nghiệp và nền kinh tế tăng sức đề kháng với các tác động tiêu cực cừ bên ngoài.

Theo đó, các chuyên gia cho rằng để lãi suất có thể giảm trở lại cần sự can thiệp mạnh hơn từ phía nhà điều hành chính sách bởi hiện nay lãi suất và tỷ giá đang bị ảnh hưởng bởi các yếu tố từ bên ngoài.

FED đã theo chính sách thắt chặt tiền tệ nhiều năm qua và lần tăng lãi đầu tiên sau 11 năm mặc dù lưu ý rằng "nhà đầu tư không nên hiểu việc giảm lãi suất này là một xu hướng". Thêm vào đó, việc các quốc gia hạ lãi suất và bơm tiền quá nhiều từ sau cuộc khủng hoảng tài chính 2008, nên những năm gần đây ngân hàng trung ương các nước cũng bắt đầu thắt chặt tiền tệ cho thấy mức độ tác động đến lãi suất toàn cầu.

Đối với lãi suất trong nước, ông Khánh nhấn mạnh, ngoài yếu tố thời vụ lễ tết, lãi suất có thể được điều chỉnh khi NHNN quản lý khắt khe hơn quá trình phát hành trái phiếu, nhằm giảm dòng vốn dịch chuyển ngắn hạn qua trung hạn đổ vào kênh trái phiếu.

“Mặc dù vậy, lộ trình áp dụng thông tư 41/2016/TT-NHNN từ 2020 với điểm chính là tăng hệ số rủi ro để giảm hệ số CAR hiện tại của các ngân hàng, buộc các ngân hàng phải tăng vốn chủ sở hữu. Điều này sẽ khiến dòng tiền trở nên khan hiếm hơn với các ngân hàng nhỏ, vì vậy rất khó để lãi suất tại Việt Nam giảm được như ở các nước khác”, vị này cho hay.

Đọc thêm>>>
Kịch bản tiền tệ Việt Nam giữa thương chiến Mỹ - Trung
Nhân dân tệ hạ giá, nỗi lo nào cho hàng hóa Việt Nam?
Vàng tăng mạnh, VNIndex trượt dài trước căng thẳng thương mại Mỹ-Trung
Giá vàng trong nước thiết lập đỉnh mới sau gần bảy năm

"Chúng ta có thể bất chấp luật lệ của con người, nhưng không thể chống lại những quy luật tự nhiên". ---- Jules Verne - nhà văn

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 78 tháng 11.2019

 Số 78 tháng 11.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 25 NỮ DOANH NHÂN QUYỀN LỰC NHẤT CHÂU Á
  • - 400 NGƯỜI GIÀU NHẤT NƯỚC MỸ
  • - ĐẦU TƯ BẤT ĐỘNG SẢN - HẠ LONG THỨC GIẤC
  • - NHÀ GIAO DỊCH HÀNG ĐẦU PHỐ WALL