Giống như một người khỏe mạnh bất ngờ mắc phải cúm mùa, nền kinh tế Đông Á – Thái Bình Dương đang phải trải qua cơn vật vã trong cả sản xuất, thương mại và dịch vụ. Cú sốc cung – cầu lần này dự báo để lại những vết sẹo sâu hơn những đợt đại dịch trước.  

Báo cáo “Đông Á và Thái Bình Dương thời Covid-19cập nhật tháng 4.2020 của Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc sẽ giảm còn 2,3% theo tình huống cơ sở, thậm chí có thể hạ xuống mức 0,1% trong năm 2020 trong kịch bản xấu hơn. Đây là mức giảm nghiêm trọng so với con số 6,1% của năm 2019.

Trong khi đó tăng trưởng kinh tế của các quốc gia đang phát triển khác ở khu vực Đông Á – Thái Bình Dương sẽ chỉ còn 1,3%, thậm chí xuống -2,8% vào năm 2020, so với con số ước tính 4,7% trong năm 2019.

Trung tâm Nghiên cứu Chính sách kinh tế (CEPR) chỉ ra nguyên nhân gây sốc kinh tế đến từ ba nguồn: gánh nặng từ những người bị nhiễm bệnh không còn khả năng lao động; những rào cản do chính phủ các nước đặt ra để khống chế dịch bệnh (đóng cửa trường học, hạn chế di chuyển giữa các khu vực địa lý hoặc thậm chí cách ly các điểm nóng dịch bệnh); và các tác động tiêu cực của tình hình hiện tại lên tâm lý của tất cả các thành phần tham gia kinh tế.  

Kinh tế Đông Á – Thái Bình Dương trước cú sốc đại dịch - ảnh 1

Triển vọng năm 2020 của các quốc đảo Thái Bình Dương còn phải chịu rủi ro rất lớn do nền kinh tế của họ phụ thuộc vào viện trợ, du lịch và nhập khẩu. Ảnh: Wikipedia. 

Nếu nhìn vào danh sách thống kê số ca nhiễm Covid-19 hiện tại, có thể thấy tên của những cường quốc kinh tế như Mỹ, Trung Quốc, Nhật, Đức, Pháp và Ý đang chiếm đầu bảng. Chỉ riêng sáu quốc gia này đã chiếm 60% nguồn cung - cầu thế giới, 65% giá trị sản xuất và 41% xuất khẩu - sản xuất toàn cầu. Nói cách khác, một khi các nước này sốc vì dịch bệnh, phần còn lại của thế giới cũng sẽ "rơi tự do" theo.  

Trung Quốc, nơi đầu tiên phát hiện dịch bệnh, đã bắt đầu gượng dậy. Shao Ping Guan, người đứng đầu bộ phận Quản lý danh mục và chiến lược đầu tư tại Trung Quốc của Goldman Sachs cho biết khu vực sản xuất của Trung Quốc đã tái khởi động và đạt được 80% năng suất thông thường.

Điều này có thể chứng minh bằng sự trở về của các lao động nhập cư, hoạt động logistics, mức sản xuất điện và than. Tuy vậy tình hình giao thông tại các thành phố lớn mới chỉ quay trở lại mức hoạt động 65%, chứng tỏ các hoạt động tiêu dùng và thương mại tại đô thị vẫn chưa hoàn toàn quay trở lại bình thường.

Ngày 1.4 vừa qua, HIS Markit đã công bố chỉ số Quản lý sức mua (PMI) tháng Ba của Trung Quốc đã nhảy vọt lên ngưỡng 50,1 điểm so với 40,3 của tháng Hai. Tuy vậy các chuyên gia phân tích tại ngân hàng ANZ cho rằng đây không phải là điều đáng ngạc nhiên, bởi trong tháng Hai chỉ số PMI của quốc gia tỉ dân đã giảm sâu xuống đáy 15 năm.

“Viễn cảnh quý II của Trung Quốc sẽ tiếp tục đáng quan ngại bởi nguồn cầu bên ngoài giảm đột ngột và nguồn cầu trong nước vẫn sẽ ảm đạm,” ANZ nhận định.

Trong khi đó tại các nước còn lại của khu vực Đông Á – Thái Bình Dương, chỉ số PMI vẫn đang tuột dốc với Indonesia từ 51,9 giảm xuống 45,3 điểm, Thái Lan từ 49,5 xuống 46,7, Việt Nam từ 49 xuống còn 41,9, theo số liệu tháng Ba ghi nhận trên Trading Economics.  

Kinh tế Đông Á – Thái Bình Dương trước cú sốc đại dịch - ảnh 2

Công nhân Trung Quốc đã bắt đầu quay trở lại làm việc sau khi phải đóng cửa nhà máy hàng loạt trong tháng Hai vừa qua. Ảnh: APF/Getty Images. 

Cú sốc Covid-19 cũng sẽ tác động nghiêm trọng đến giảm nghèo, cả trực tiếp thông qua bệnh tật và gián tiếp thông qua mất thu nhập. Theo kịch bản tăng trưởng cơ sở của WB, số người thoát nghèo toàn khu vực Đông Á – Thái Bình Dương sẽ giảm 24 triệu người trong năm 2020 so với trường hợp không có đại dịch (theo ngưỡng nghèo thu nhập 5,5 USD/ngày). Trong kịch bản xấu hơn, số người nghèo ước tăng khoảng 11 triệu người.

Các hộ gia đình có liên quan đến những ngành bị ảnh hưởng sẽ đặc biệt lâm vào khó khăn. Tỷ lệ nghèo có thể tăng gấp đôi ở những hộ gia đình Việt Nam có liên quan đến các lĩnh vực chế tạo và chế biến phụ thuộc vào nhập khẩu.

Một số quốc đảo vùng Thái Bình Dương đang có việc làm chủ yếu phụ thuộc vào du lịch cũng sẽ chịu tác động nặng nề, điển hình như Thái Lan, nơi ngành du lịch đóng góp 16% GDP quốc gia. Đất nước chùa vàng đã chứng kiến lượng du khách tuột dốc không phanh 45% trong tháng 2.2020 so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này trong tháng 3.2020 càng chìm sâu xuống mức 67% khi các quốc gia trên thế giới bắt đầu siết chặt di chuyển của cư dân để chống dịch.

Tại một số quốc gia, tác động của Covid-19 sẽ còn bị trầm trọng hoá thêm bởi những diễn biến đặc thù của lãnh thổ, chẳng hạn như hạn mặn ở Việt Nam hoặc cú sốc thương phẩm tại Mông Cổ. Triển vọng năm 2020 của các quốc đảo Thái Bình Dương còn phải chịu rủi ro rất lớn do nền kinh tế của họ phụ thuộc vào viện trợ, du lịch và nhập khẩu.

Kinh tế Đông Á – Thái Bình Dương trước cú sốc đại dịch - ảnh 3

Nguồn: WB

Ghi chú: Kịch bản cơ sở (baseline) là kịch bản có mức suy giảm tăng trưởng nghiêm trọng sau đó sẽ hồi phục mạnh. Kịch bản tình huồng thấp hơn (lower case) là kịch bản suy thoái sâu hơn sau đó là khôi phục chậm.

WB khuyến cáo các quốc gia cần điều chỉnh chính sách y tế song song với chính sách kinh tế vĩ mô. Để ngăn ngừa dịch bệnh lây lan, chính phủ nhiều nước đang kiểm soát bằng các cấm đi lại và đóng cửa ở nhà để "làm phẳng đường cong đại dịch". Song song đó cần giảm nhẹ các tác động bất lợi về kinh tế thông qua các biện pháp tài khóa, tiền tệ và tái cơ cấu nhằm "làm phẳng đường cong suy thoái".   

“Ngoài những biện pháp mạnh mẽ trong nước, tăng cường chiều sâu hợp tác quốc tế là liều vaccine hiệu quả nhất để chống lại nguy cơ do đại dịch gây ra. Các quốc gia Đông Á và Thái Bình Dương cũng như các quốc gia khác phải cùng nhau chống lại dịch bệnh thông qua mở cửa thương mại và phối hợp về chính sách kinh tế vĩ mô," ông Aaditya Mattoo, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực Đông Á và Thái Bình Dương của WB khuyến cáo.

Đọc thêm>>>
Hàng loạt hãng xe tại Việt Nam ngưng sản xuất vì Covid-19
GDP quý I tăng trưởng thấp nhất 10 năm
Ngành du lịch lao đao vì corona
Tiến trình phục hồi kinh tế hậu Covid-19 của Trung Quốc sẽ chậm hơn thời dịch SARS
Nỗi lo nhà máy tại Việt Nam ngưng sản xuất vì “đứt” chuỗi cung ứng

"Khởi nguồn kinh doanh là để tạo ra hạnh phúc, không phải để tích lũy của cải.". ---- B.C Forbes

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 90 tháng 11.2020

 Số 90 tháng 11.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - 10 NHÀ PHÁT TRIỂN BẤT ĐỘNG SẢN HÀNG ĐẦU

    Danh sách 10 nhà phát triển bất động sản hàng đầu dựa trên số lượng sản phẩm đưa ra thị trường từ năm 2014 đến nay.

  • - NGƯỜI CỦA THỊ TRƯỜNG

    Ông Nguyễn Đình Trung đưa Hưng Thịnh từ một công ty môi giới thành nhà phát triển bất động sản có hệ sinh thái khép kính.

  • - KHU ĐÔ THỊ XANH

    Gamuda Land bền bỉ phát triển hai khu đô thị xanh tại Hà Nội và TP.HCM.

  • NGƯỜI XÂY TỔ ẤM

    Chuỗi siêu thị nội thất Baya tái cơ cấu hoạt động khi thị trường bất động sản trầm lắng.

  • - SẴN SÀNG ĐÓN LẤY CƠ HỘI

    Với bảy nhà máy, Staint Gobain nắm bắt cơ hội ở đất nước trong thời kỳ đô thị hóa.

  • - ĐÓN ĐẦU TƯƠNG LAI

    Các doanh nghiệp bất động sản sẵn sàng đầu tư lớn cho công nghệ trong bất động sản.

  • - ƯU TIÊN NHỮNG CON ĐƯỜNG LÀM NÊN SỰ GIÀU CÓ

    Thứ trưởng bộ Giao thông Vận tải chia sẻ về chiến lược phát triển hạ tầng, và kế hoạch triển khai trong năm năm tới.