Các chuyên gia nhận định khó dẫn tới cuộc chiến tiền tệ Mỹ - Trung, tuy nhiên hệ quả là các biện pháp bảo hộ thương mại sẽ ngày một tinh vi hơn. Chiến tranh thương mại tác động tới tỷ giá hối đoái và sự dịch chuyển của dòng vốn, gây ra những biến cố khó lường trong dự báo.

Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) hôm cuối tuần 16.8 thiết lập tỷ giá tham chiếu mới tại 7,0312 CNY/1 USD, đánh dấu cột mốc nửa tháng qua tỷ giá đã vượt ngưỡng tâm lý quan trọng 7 CNY/1 USD. Thương chiến Mỹ - Trung vẫn chưa có dấu hiện dừng lại dù tổng thống Trump đã kéo dài thời hạn áp thuế lên 300 tỉ USD hàng hóa Trung Quốc đến 15.12.

Việc Trung Quốc hạ giá nhân dân tệ (CNY) xuống mức thấp nhất trong thập niên gần đây khiến Mỹ liệt quốc gia này vào danh sách thao túng tiền tệ, tạo ra cú sốc với thị trường tài chính thế giới. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định, cho dù hai cường quốc kinh tế không ngừng các động thái đáp trả khiến thương chiến leo thang, nhưng khó tiến tới một cuộc chiến tranh tiền tệ, vì cả hai vẫn sẽ có những bước đi thận trọng để tránh bị tổn thương.

Kịch bản tiền tệ Việt Nam giữa thương chiến Mỹ - Trung - ảnh 1

 Các chuyên gia kinh tế và doanh nghiệp tại phiên thảo luận "Việt Nam trong bối cảnh thương mại mới" tại Diễn đàn Kinh doanh 2019 do Forbes Vietnam tổ chức hôm 15.8. Ảnh: Forbes Việt Nam.

Ở phiên thảo luận "Việt Nam trong bối cảnh thương mại mới" tại Diễn đàn Kinh doanh 2019 do Forbes Vietnam tổ chức, ông Lê Anh Tuấn - phó tổng giám đốc đầu tư, trưởng phòng nghiên cứu của Dragon Capital nhận định hệ quả của cuộc chiến tranh tiền tệ tới kinh tế toàn cầu là "quá kinh khủng". Thị trường tài chính thế giới từng chứng kiến cuộc chiến tranh tiền tệ mà hệ quả khủng khiếp của nó là chiến tranh thế giới thứ 2.

"Tôi không dám tưởng tượng tới hậu quả của một cuộc chiến tranh tiền tệ Mỹ - Trung, vì thế tôi cho rằng sẽ không xảy ra thêm một cuộc chiến nào trong tương lai gần," ông Tuấn nói và diễn giải thêm, khoảng 15.000 tỉ USD trái phiếu đang giao dịch với lãi suất âm trên toàn cầu, nghĩa là thị trường đang bước vào một chu kỳ nới lỏng tiền tệ, vì thế không quá khó hiểu khi Trung Quốc có động thái điều chỉnh tỷ giá nhân dân tệ.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, trưởng bộ môn Tài chính quốc tế - Học viện Tài chính cũng nhận định nguy cơ chiến tranh tiền tệ là rất thấp. Thứ nhất, Trung Quốc tuyên bố không muốn dùng tiền tệ làm vũ khí để tăng lợi thế trong thương chiến.

Thứ hai, nếu chiến tranh tiền tệ xảy ra, các quốc gia đều cân nhắc phá giá đồng tiền trong khoảng 5-7%, điều này không đem lại lợi ích cho nền kinh tế toàn cầu. Khi tiền tệ của các nước rẻ hơn, các loại hàng hóa thay thế như vàng hay chứng khoán chắc chắn bị ảnh hưởng, giá trị thiệt hại có thể lên tới hàng ngàn tỉ đô-la Mỹ. "Đương nhiên không ai trông đợi kịch bản này," chuyên gia này đúc kết.

Chia sẻ về quan điểm thị trường tiền tệ Việt Nam sẽ ảnh hưởng ra sao, chuyên gia tài chính Phùng Hoàng Nguyên đến từ HD Bank cho rằng, trong ngắn hạn việc nhân dân tệ giảm giá sẽ tác động tới tâm lý nhà đầu tư, khiến niềm tin vào tiền đồng giảm sút. Theo đó người dân có xu hướng neo vào các tài sản thay thế nhiều hơn.

Về tỷ giá hối đoái trong ngắn hạn, Việt Nam đang ở trong "tình thế lưỡng nan khi đứng giữa đô-la Mỹ tăng nhẹ và nhân dân tệ bị hạ giá" chuyên gia kinh tế Trần Đình Thiên phân tích tại Diễn đàn Kinh doanh 2019. Ông cũng khẳng định sự linh hoạt trong điều hành vĩ mô và các chính sách tiền tệ của Việt Nam trong hai năm qua cho thấy có thể thích ứng kịp với sự biến động của tỷ giá hối đoái.

Chia sẻ với Forbes Vietnam, chuyên gia Đinh Trọng Thịnh cho rằng thời gian qua tiền đồng đã tương đối độc lập so với các đồng tiền khác trên thế giới. "Ngoài đô-la Mỹ, Việt Nam đã có thêm 7 đồng tiền khác trong rổ tham chiếu, nếu có biến động tỷ giá cũng sẽ được xử lý linh hoạt hơn," ông phân tích.

Độ ổn định tỷ giá giữa đồng Việt Nam so với đô-la Mỹ còn được sự hậu thuẫn bởi nguồn vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vào Việt Nam. FDI trong 7 tháng đầu năm 2019 tiếp tục tăng hơn 7% so với cùng kỳ 2018, đạt 10,6 tỉ USD, điều này chứng tỏ các tập đoàn đa quốc gia vẫn xem Việt Nam là điểm đến đầu tư.

Tuy nhiên, các chuyên gia đặc biệt khuyến cáo, tuy chiến tranh tiền tệ khó thể xảy ra nhưng các chính sách bảo hộ thương mại sẽ ngày một tinh vi và khó đoán định. "Cả hai yếu tố bao gồm mức thuế 10% mà Mỹ áp lên 300 tỉ USD hàng hóa Trung Quốc và nhân dân tệ giảm giá sẽ dẫn tới hệ quả là các biện pháp để bảo hộ thương mại ngày một tinh vi hơn," chuyên gia Nguyên phân tích thêm.

Kịch bản tiền tệ Việt Nam giữa thương chiến Mỹ - Trung - ảnh 2

Ông Nguyên cũng khuyến cáo doanh nghiệp tránh bị rơi vào bẫy thương mại, khi hàng hóa Trung Quốc rẻ đi việc xuất khẩu sang các quốc gia khác sẽ cạnh tranh hơn. Việt Nam xét về vị trí địa lý và quan hệ thương mại đều có khả năng trở thành một điểm trung chuyển hàng hóa Trung Quốc trước khi đến các thị trường khác để tránh thuế quan.

Bên cạnh những biện pháp bảo hộ thương mại, ông Thiên còn e ngại về những biến động khó lường giữa hai cường quốc sẽ ảnh hưởng tới thương mại Việt Nam trong dài hạn. "Chiến tranh thương mại tác động tới tỷ giá hối đoái và sẽ tác động tới sự dịch chuyển của dòng vốn, gây ra những biến cố không nằm trong dự báo. Về mặt dài hạn, rủi ro nằm ở những biến cố khó lường này," ông Thiên đánh giá.

Đi theo chu kỳ nới lỏng tiền tệ của toàn thế giới, theo ông Nguyên, hiện nay lãi suất trúng thầu đối với trái phiếu chính phủ có xu hướng giảm xuống khoảng 0,45-1,8%/năm tùy kỳ hạn, phần nào phản ánh việc Ngân hàng Nhà nước đã mua vào lượng lớn ngoại tệ, tăng thêm tính chủ động trong việc giữ ổn định tỷ giá đồng Việt Nam.

"Tuy nhiên để đảm bảo sự ổn định thị trường tiền tệ và kinh tế vĩ mô trong dài hạn, tôi cho rằng phải xem xét kỹ mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái với các yếu tố kinh tế - chính trị khác. Việc Ngân hàng Nhà nước cần làm là tập trung làm cho giá trị tiền đồng mạnh hơn," TS.Thịnh khuyến nghị. 

Chuyên gia Trần Đình Thiên khẳng định, các chính sách vĩ mô và chính sách tiền tệ của Việt Nam trong hai năm qua là khá kinh hoạt, có thể ứng phó với các thay đổi tiếp theo trong tỷ giá hối đoái. Về lâu dài, các biến động tài chính thế giới chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới thị trường tiền tệ nội địa, tác động lớn hay nhỏ còn tuỳ thuộc vào mức độ va đập và khả năng ứng biến của Việt Nam. "Tuy nhiên, quan điểm của chúng tôi là chính sách tiền tệ không nên cứng nhắc, luôn linh hoạt điều chỉnh để kịp thời thích nghi với những biến động bất thường", theo ông Thiên.

Dự báo diễn biến của thị trường tiền tệ Việt Nam, theo ông Phùng Hoàng Nguyên, giá cả các hàng hóa thiết yếu sẽ không có sự thay đổi nhiều, tuy nhiên vẫn phụ thuộc vào tâm lý của người mua và nhà đầu tư. "Đô-la Mỹ mạnh lên sẽ giảm bớt nguy cơ phải phá giá tiền đồng, đồng thời cũng giảm bớt nguy cơ Việt Nam lọt vào danh sách các quốc gia thao túng tiền tệ", vị này phân tích.

Trong bối cảnh thương chiến chỉ tiếp tục căng thẳng chứ không giảm bớt áp lực, thị trường tiền tệ thế giới sẽ còn nhiều biến động. "Đó chắc chắn là những tác động tiêu cực, thậm chí có thể gây mất mát khối lượng lớn tài sản", TS.Đinh Trọng Thịnh cảnh báo.

Ông Thịnh cũng đưa ra một kịch bản khả quan hơn là nếu Fed giảm tiếp lãi suất trong kỳ họp sắp tới và một thỏa thuận đình chiến được thông qua giữa hai cường quốc Mỹ  - Trung, "nhưng xác suất xảy ra điều này là không cao", ông Thịnh kết luận.

Đọc thêm>>>
Nhân dân tệ Trung Quốc rớt giá thấp kỷ lục 11 năm
Nhân dân tệ hạ giá, nỗi lo nào cho hàng hóa Việt Nam?
Mỹ hoãn đánh thuế lên hàng hóa Trung Quốc
Kinh tế VN chịu áp lực gì trước biến động tiền tệ và thương mại của Mỹ?
Mỹ liệt kê Trung Quốc vào danh sách thao túng tiền tệ
Sau Fed hạ lãi suất: Diễn biến tiếp theo của thị trường sẽ như thế nào?