Tình trạng thất nghiệp của nhân lực đã qua đào tạo đại học không chỉ tồn tại ở Việt Nam mà còn là bài toán chung của ngành giáo dục toàn cầu. 

Một phần nguyên nhân của tình trạng này được các chuyên gia đánh giá là do các doanh nghiệp và trường đại học chưa tìm được tiếng nói chung, trong khi nền kinh tế toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng khiến cho nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp cũng thay đổi theo.

Theo báo cáo của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), năm 2017 ước tính có 1,4 tỉ lao động đang phải làm các công việc mang tính kém ổn định. Dự kiến năm 2019 này sẽ có thêm 35 triệu người gia nhập vào nhóm lao động này.

Tại Việt Nam, vào quý IV.2018, có hơn 1 triệu người trong độ tuổi lao động thất nghiệp, trong đó người có trình độ đại học và trên đại học chiếm 17,4%, theo báo cáo cập nhật thị trường lao động Việt Nam quý của Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội và Tổng cục Thống kê. 

"Tình trạng trên là một nghịch lý”, theo ông Jean-Paul de Gaudemar - tổng giám đốc Tổ chức Đại học Pháp ngữ (AUF) – một hiệp hội các tổ chức giáo dục và nghiên cứu có sử dụng tiếng Pháp với hơn 900 trường đại học thành viên trên toàn cầu. Lực lượng lao động đã tốt nghiệp đại học được trang bị kỹ lưỡng các kiến thức, kỹ năng nhưng lại khó tìm được công việc phù hợp cho thấy thách thức mới của các trường đại học hiện nay là phải đào tạo ra lực lượng lao động đúng với nhu cầu của doanh nghiệp, xã hội, và trước tiên là nhu cầu của chính địa phương mà ngôi trường đó hoạt động.

Kết nối nhân lực giữa doanh nghiệp và trường đại học vẫn còn khoảng cách lớn - ảnh 1

Ông Jean-Paul de Gaudemar chia sẻ tại hội nghị sáng 7.5. Ảnh: BTC

"Tình trạng trên gây lãng phí không chỉ với sinh viên, nhà trường mà toàn xã hội." PGS.TS Nguyễn Ngọc Điện – phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế - Luật, chủ tịch AUF tại châu Á - Thái Bình Dương chia sẻ với Forbes Việt Nam bên lề hội nghị Đối thoại đại học – doanh nghiệp: Thách thức và trách nhiệm xã hội của giáo dục đại học” tại TP.HCM sáng nay, 7.5.

Vẫn theo cách lập luận cũ kỹ, một số đại biểu vẫn cho rằng cách giải quyết vấn đề là thu hút thật nhiều doanh nghiệp tham gia xây dựng chương trình đào tạo, tạo điều kiện cho sinh viên tương tác với doanh nghiệp thông qua các hội thảo, hội nghị, hội chợ việc làm… Ngược lại, doanh nghiệp có cơ hội cập nhật cho sinh viên, nhà trường và xã hội về những nhu cầu của họ. Tuy nhiên thực tế cho thấy, cách làm này chưa có được cách thức triển khai cụ thể và hiệu quả.

Theo PGS.TS Trần Minh Triết – Phó hiệu trưởng trường Đại học Khoa học Tự nhiên (ĐHQG TP.HCM), có nhiều mô hình kết nối nhà trường với doanh nghiệp, như đưa các bài toán thực tế của doanh nghiệp vào các môn học ở trường, thông qua các chương trình thực tập, hoặc thành lập những trung tâm nghiên cứu, các điểm cầu nối cho sinh viên và doanh nghiệp ở đa dạng ngành nghề. 

Theo đó, vấn đề quan trọng là phải chọn lựa, dung hòa việc vận hành các mô hình đó, trên cơ sở không chạy theo những yêu cầu tức thời của thị trường mà trang bị cho sinh viên những kiến thức nền tảng vững chắc và các kỹ năng có thể đáp ứng các yêu cầu công việc, thích nghi nhanh chóng với các yêu cầu mới, công nghệ mới. 

Tuy nhiên, ông Điện nhìn nhận mô hình này khó trở thành giải pháp chủ lực tại các trường đại học vì kinh nghiệm ở nhiều nước cho thấy, các định chế như trung tâm nghiên cứu thuộc trường đại học với mục đích kết nối với doanh nghiệp sẽ có xu hướng ngày càng bị cuốn vào các chiến lược hoạt động theo chủ trương riêng. "Nên theo thời gian, các định chế này sẽ dần tạo khoảng cách với doanh nghiệp”, PGS.TS Điện nói. 

"Bí quyết đổi mới là tập trung toàn bộ sức lực, nhưng không phải để chống lại cái cũ mà để xây dựng cái mới". ---- Socrates - Triết gia Hy Lạp cổ đại

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 74 tháng 7.2019

 Số 74 tháng 7.2019

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - NGƯỜI KHỔNG LỒ THỨC GIẤC (ACV CHỜ THÁO BỎ RÀO CẢN)
  • - THAY ĐỔI TÁO BẠO (GEMADEPT TIÊN PHONG ĐẦU TƯ VÀO CẢNG BIỂN)
  • - SỨC MẠNH TỪ KỶ LUẬT (VIETTEL POST CHUYỂN MÌNH)
  • - NHẮM MỤC TIÊU LỚN (ZILLINGGO TẠO THỊ TRƯỜNG NGÁCH TRONG TMĐT TẠI CHÂU Á)

Các số báo khác