Craig, tỉ phú sở hữu công ty Craigslist, đã chi gần 200 triệu USD nhằm cứu nền báo chí, đánh bại Tổng thống Trump và chấm dứt cuộc chiến thông tin.

[Hồ sơ] Phi vụ “cứu nền báo chí” của tỉ phú Craig Newmark  - ảnh 1

Trang LinkedIn của Craig Newmark viết: “Tôi từng là CEO một thời gian ngắn, cho đến khi được thông báo rằng với tư cách là người quản lý, tôi thực sự rất tệ.” Chỉ nắm quyền điều hành trong mười tháng, Newmark đã giao lại vị trí giám đốc điều hành cho Jim Buckmaster vào năm 2000.

CRAIG NEWMARK NÓI, THÔNG TIN SAI LỆCH ĐANG PHÁ HỦY NỀN DÂN CHỦ CỦA NƯỚC MỸ. Và đây là kế hoạch đấu tranh của ông. Qua cuộc gọi video trên Google Hangouts từ nhà mình ở San Francisco vào tháng bảy, Craig Newmark, tỉ phú sáng lập Craigslist, cho biết: “Tôi đã xét nghiệm dương tính với Covid-19 vào tháng sáu, nhưng rõ ràng là tôi không có triệu chứng nhiễm virus.”

Nói chuyện bằng giọng đều đều như bình thường, Newmark chỉ vui vẻ trả lời các câu hỏi về chẩn đoán của ông trong vài phút – ông được xét nghiệm vì nha sĩ yêu cầu phải có hai lần xét nghiệm âm tính trước khi phẫu thuật. Và ông đã có kết quả âm tính hai lần từ thời điểm đó. Ông cũng không biết do đâu mình bị nhiễm virus, trong khi ông thực hiện cách ly nghiêm ngặt cùng vợ. Sau đó, ông chuyển đề tài.

Ông cho biết, sau cuộc gọi này, có thể ông sẽ tự đãi mình một chiếc bánh pizza cá cơm đặt giao hàng từ Bambino’s, tiệm ăn Ý trong khu ông ở, và nói thêm, có lẽ ông sẽ đặt thêm nhân dứa cho vào bánh. Mở trang web hiện tại của Craigslist bạn sẽ có cảm giác giống như thời gian dừng lại ở năm 1995, thời điểm mà World Wide Web mới xuất hiện.

Rê chuột qua các danh sách dùng phông chữ Times New Roman liệt kê các căn hộ có sẵn hoặc đồ nội thất cũ, dường như người ta có thể nghe thấy âm thanh kỳ quặc đặc trưng của việc kết nối Internet bằng công nghệ quay số dial-up.

Tương tự, khi nói chuyện với Newmark, bạn cũng sẽ cảm thấy ông như một bức ảnh chụp nhanh của thời gian – không đổi và bất biến qua nhiều năm, ngay cả khi ông sở hữu ít nhất 42% trong trang web quảng cáo phân loại theo danh mục có doanh thu ước tính 760 triệu USD vào năm ngoái.

Ngay cả khi con số tài sản được tính toán kỹ lưỡng nhất của ông là 1 tỉ USD, dựa trên số cổ phần Craigslist của ông và hàng trăm triệu đô la Mỹ lợi nhuận mà ông nhận được trong hai thập niên qua. Ngay cả khi ông có kết quả dương tính với Covid-19, dịch bệnh đang hoành hành. Nhưng khi gọi video, Newmark không muốn nói về kết quả chẩn đoán bệnh hoặc giá trị tài sản ròng của mình (về tài sản, ông nói: “Miễn bình luận”).

Mục đích của ông là nói về thông tin sai lệch – vì sao ông cho rằng tình trạng này đang phá hủy nền dân chủ của Mỹ và những việc ông đang làm để ngăn chặn điều đó. Tính từ năm 2016, Newmark đã tài trợ 170 triệu USD cho hoạt động báo chí, chống lại hành vi quấy rối đối với các nhà báo, an ninh mạng và đạo đức bầu cử.

Ông tin những lĩnh vực này là “không gian chiến đấu” của cuộc chiến thông tin. Theo Newmark, kẻ thù không chỉ là những "đối thủ nước ngoài", mà còn bao gồm những đồng minh của kẻ thù đang ở trong nước Mỹ. Khi được hỏi liệu ông có xem tổng thống Donald Trump là một trong những đồng minh trong nước đó không, Newmark không trả lời, nhưng ông gợi ý nên xem cuộc phỏng vấn tổng thống Trump vào ngày 19.7 của phóng viên Fox News, Chris Wallace, để có đáp án.

Trong cuộc phỏng vấn đó, Wallace không đồng ý khi tổng thống tuyên bố tỉ lệ tử vong do Covid-19 ở Mỹ là một trong những con số thấp nhất trên thế giới. Năm 2020 sẽ là năm quyết định đối với Newmark, vì ông sẽ biết được liệu tiền của mình có được sử dụng hiệu quả hay chưa.

Bên cạnh những khoản đóng góp lớn cho ngành báo chí, ông cũng thường xuyên trao tặng những khoản hỗ trợ nhỏ hơn cho lĩnh vực an ninh mạng và đạo đức bầu cử. Newmark nói: “Đó đều là những mảng khác nhau của cùng một vấn đề, đang góp phần bảo vệ nước Mỹ và bảo vệ cuộc bầu cử.”

[Hồ sơ] Phi vụ “cứu nền báo chí” của tỉ phú Craig Newmark  - ảnh 2

Gần đây, ông trao tặng một số khoản đóng góp, bao gồm 1 triệu USD cho Global Cyber Alliance, tổ chức phi lợi nhuận về bảo mật máy tính quốc tế; 150.000 USD cho tổ chức phi lợi nhuận quốc gia Women in CyberSecurity; 1 triệu USD cho ProPublica để chi trả cho dự án Electionland của tổ chức này; 250.000 USD cho tổ chức phi lợi nhuận PEN America, để chống lại thông tin sai lệch và chống quấy rối trực tuyến; và 250.000 USD cho hội nữ hướng đạo để tài trợ cho các chương trình an ninh mạng.

Newmark coi các khoản quyên góp đó là thành công nếu “bầu ra một nhóm người muốn bảo vệ đất nước, những người trung thực và muốn chống tham nhũng.” Mặc dù không công khai tán thành bất kỳ ứng cử viên tổng thống nào, nhưng ông cũng cho biết ông ủng hộ các chính trị gia mà mình từng làm việc chung.

Họ bao gồm thượng nghị sĩ Kamala Harris (đảng Dân chủ, bang California), người mà ông đã quen biết khi làm việc với viện công tố San Francisco; thượng nghị sĩ Elizabeth Warren (đảng Dân chủ, bang Massachusetts), khi ông làm việc với cục Bảo vệ người tiêu dùng; và thượng nghị sĩ Tammy Duckworth (đảng Dân chủ, bang Illinois), trong thời gian ông làm việc với văn phòng Cựu chiến binh.

Ông nói: “Cả ba đều là những ứng cử viên phó tổng thống tiềm năng, và cả ba đều sẽ làm việc rất giỏi.” Làm thế nào ông biết rằng tiền của mình bị lãng phí? "Những người đang nắm quyền kiểm soát đất nước này sẽ chịu sự kiểm soát của các thế lực thù địch ở nước ngoài và sẽ tiếp tục phá hủy nền dân chủ của chúng ta."

Vào ngày phỏng vấn, Newmark đặc biệt lo lắng trước những gì đang xảy ra ở Portland. Chỉ vài ngày trước đó, theo thông tin từ bộ An ninh nội địa Hoa Kỳ, các cuộc biểu tình ôn hòa ở Portland đã trở nên dữ dội, với những người bị cáo buộc là vô chính phủ đang phá bỏ hàng rào bao quanh tòa án liên bang Hatfield.

Để ứng phó, binh sĩ liên bang đã được triển khai ở Portland. Tổng thống Trump đăng dòng tweet ủng hộ việc chính phủ liên bang can thiệp vào các cuộc biểu tình: “Chúng tôi đang cố gắng giúp đỡ chứ không phải gây tổn thương cho Portland. Chính quyền nơi này đã mất kiểm soát trước những kẻ vô chính phủ và những kẻ kích động trong nhiều tháng.

Họ đang phản ứng thiếu sót. Chúng ta phải bảo vệ tài sản Liên bang, VÀ NGƯỜI DÂN. Họ không chỉ đơn thuần là những người biểu tình, đây là những vấn đề thực sự!” “Câu chuyện đang xảy ra ở Portland... dường như phản ánh những giai đoạn vô cùng tồi tệ trong lịch sử thế giới,” Newmark nói.

“Điều này đã xảy ra ở Nga và là một phần trong quá trình Putin lên nắm quyền. Việc tương tự cũng xảy ra vào những năm 1930 ở Đức.” Quan niệm rằng nền báo chí lành mạnh là xương sống của một xã hội hoạt động theo chức năng đã xuất hiện trong tâm trí Newmark từ năm 1970, nhờ giáo viên dạy lịch sử Hoa Kỳ ở trường trung học của ông tại Morristown, New Jersey. “Giáo viên nói với chúng tôi rằng nền báo chí đáng tin cậy chính là hệ thống miễn dịch của nền dân chủ,” ông nhớ lại.

Ý tưởng này tiếp tục thấm nhuần trong tâm trí Newmark, và vào năm 2016, khi Donald Trump đắc cử tổng thống, ông nhận thấy rằng hệ thống miễn dịch của nền dân chủ cần được trợ giúp. Năm tiếp theo, bạn của ông, Jeff Jarvis, nhà báo và giáo sư ĐH TP. New York (CUNY), bảo Newmark đọc cuốn Cẩm nang chiến tranh thông tin Nga, do bộ phận nghiên cứu thuộc ĐH Quốc phòng NATO xuất bản.

Cuốn cẩm nang này phác thảo chiến lược của các đối thủ nước ngoài: Đẩy thông tin sai lệch lên các phương tiện thông tin đại chúng, tìm cách phân cực các nhóm khác nhau trong nước và khiến cả hai bên phẫn nộ, tất cả đều nhằm mục tiêu gây chia rẽ, hỗn loạn và bất ổn cho chính phủ. “Cuốn sách đó tạo tác động khá lớn đối với tôi,” Newmark cho biết.

[Hồ sơ] Phi vụ “cứu nền báo chí” của tỉ phú Craig Newmark  - ảnh 3

Phần hiến tặng cá nhân lớn nhất của ông kể từ năm 2016 được dùng cho các sáng kiến báo chí. Một số có hiệu quả tốt, và cũng có những trường hợp dùng sai mục đích. Tháng 6.2018, Newmark tặng 20 triệu USD cho trường CUNY Graduate School of Journalism (thuộc đại học thành phố New York, CUNY) và trường đổi tên thành trường Craig Newmark Graduate School of Journalism sau khi nhận được tài trợ.

Tháng 2.2019, Newmark trao thêm 10 triệu USD cho trường Columbia Journalism School (ĐH Columbia) để ra mắt trung tâm mới về đạo đức và an ninh báo chí. Ông cũng tài trợ 20 triệu USD vào tháng 9.2018 cho việc thành lập tổ chức tin tức phi lợi nhuận The Markup. Tổ chức này được kỳ vọng sẽ tập trung điều tra về cách các công ty công nghệ khổng lồ thực sự tác động đến cuộc sống hằng ngày ở Mỹ.

Với đội ngũ sáng lập bao gồm những người đoạt giải Pulitzer cũng như các lập trình viên và nhà khoa học dữ liệu, The Markup dường như tràn đầy hứa hẹn.

Tuy nhiên, những bất đồng về hướng đưa tin của tổ chức này đã dẫn đến việc sa thải tổng biên tập Julia Angwin, người đã công khai phàn nàn rằng trang này đang bị đẩy theo hướng vận động chống lại các công ty công nghệ, khởi xướng là Sue Gardner, một trong những người đồng sáng lập của trang này, trước đây từng làm việc tại Wikimedia.

Sau sự việc của Angwin, các thành viên trong ban biên tập đã từ chức. Và tất cả những chuyện này thậm chí đã diễn ra từ trước khi trang web ra mắt. (Angwin hiện đã trở lại làm tổng biên tập; Gardner biến mất và trang web ra mắt vào tháng hai, trễ khoảng một năm.)

Trong giai đoạn hỗn loạn của The Markup, Newmark gần như im lặng, chỉ đăng một dòng tweet vào tháng 4.2019 có nhắc đến các sự cố: “Tôi đang đánh giá tình hình rất nghiêm túc.” Newmark nói sự im lặng của ông là điều cần thiết.

Đến thời điểm này, Newmark mới lên tiếng: “Tôi không can thiệp cũng không giúp đỡ, đó là đạo đức trong việc tài trợ cho báo chí phi lợi nhuận. Họ cũng không cần sự giúp đỡ của tôi.” Ông cho biết, ông hài lòng với sản phẩm hiện tại của The Markup, và cũng chỉ tham gia sâu hơn một chút bằng cách đăng lại bất kỳ câu chuyện mới nào từ The Markup trên Twitter. “Đôi khi, bạn tìm thấy những người tốt, bạn tránh ra và để họ làm việc của họ,” ông nói.

Điều trớ trêu là việc Newmark tập trung vào báo chí như một trong những lĩnh vực tài trợ cốt lõi của mình lại không nhận được sự xem trọng từ các nhà báo vốn tin rằng trang web của ông đã lấy đi hàng trăm triệu đô la doanh thu từ báo chí.

Theo dữ liệu từ News Media Alliance (trước đây là hiệp hội Báo chí Hoa Kỳ), trước khi Craigslist được thành lập, quảng cáo phân loại theo danh mục chiếm khoảng 35,6% doanh thu của báo chí. Câu trả lời của Newmark về vấn đề này được ông soạn sẵn trong nhiều năm qua, có liên quan đến nghiên cứu của nhà phân tích truyền thông Thomas Baekdal, cho thấy lượng phát hành báo đã giảm từ lâu trước khi Craigslist xuất hiện, và nguyên nhân là do tin tức trên truyền hình cáp.

Baekdal cũng lập luận rằng Craigslist chỉ là một trong hàng trăm trang web rao vặt trực tuyến chiếm doanh thu quảng cáo của các tờ báo, từ eBay (thành lập cùng năm với Craigslist) đến Autotrader.com (thành lập hai năm sau đó). Vào năm 2018, tờ The New York Times, tạp chí sử dụng cụm từ “kẻ phản diện của báo chí” để nhắc đến Newmark, đã liên hệ với Baekdal.

Ông ấy trả lời: "Khi tưởng tượng về một thế giới mà Craigslist chưa bao giờ xuất hiện, tôi không nghĩ rằng có bất kỳ sự khác biệt nào."

[Hồ sơ] Phi vụ “cứu nền báo chí” của tỉ phú Craig Newmark  - ảnh 4

Craigslist với các sao hạng A: Newmark bắt tay với nữ diễn viên Lena Dunham tại sự kiện Time 100 năm 2013 và sánh vai với diễn viên hài Stephen Colbert tại sự kiện Anh hùng của các cựu chiến binh Iraq và Afghanistan vào năm 2018.

Có 17 năm kinh nghiệm lập trình máy tính tại IBM, Newmark thành lập Craigslist năm 1995, hai năm sau khi từ New Jersey chuyển đến San Francisco. Ban đầu, Craigslist là danh sách các sự kiện ở San Francisco mà Newmark chọn lọc và gửi qua email cho bạn bè và đồng nghiệp.

Ông nhanh chóng biến Craigslist thành trang web rao vặt và người dùng bắt đầu sử dụng trang web này để bán tất cả các loại hàng hóa. Để kiếm tiền, Newmark quyết định thu phí từ 7-75 USD với một số hạng mục, như việc làm, bất động sản, ô tô, nhưng phần lớn các danh sách khác sẽ miễn phí cho người dùng.

Đến năm 1999, Newmark là CEO trong mười tháng ngắn ngủi, trước khi giao lại công việc cho Jim Buckmaster, người giữ chức vụ này cho đến ngày nay (Buckmaster không trả lời phỏng vấn). Mặc dù Newmark vẫn giữ cổ phần lớn trong công ty, nhưng ông đã tự thăng chức cho mình thành “đại diện dịch vụ khách hàng,” theo thông tin trên trang LinkedIn của ông và cho biết ông không còn tham gia điều hành công việc hằng ngày tại Craigslist.

Theo Peter Zollman, nhà phân tích của công ty AIM Group nghiên cứu quảng cáo phân loại theo danh mục, trang web này rất lớn, đạt doanh thu một tỉ đô la Mỹ năm 2018, mặc dù con số đó đã giảm 27% trong năm 2019 do sự sụt giảm về quảng cáo việc làm cũng như sự cạnh tranh ngày càng tăng, từ các trang web được đầu tư mạo hiểm như OfferUp cho đến những gã khổng lồ công nghệ như Facebook Marketplace.

Tuy nhiên, với lượng nhân viên ít hơn 50 người và chi phí đầu tư thấp, Zollman ước tính tỉ suất lợi nhuận đạt xấp xỉ 85%, và gần một nửa trong số đó sẽ thuộc về Newmark. Ngày 29.7, sau nhiều tuần tăng cường hiện diện, binh sĩ liên bang rút khỏi thành phố Portland. "Họ hành xử như lực lượng chiếm đóng và mang đến bạo lực," thống đốc Kate Brown của Oregon đăng trên Twitter.

Hôm sau, tổng thống Trump cũng đăng dòng tweet, tuyên bố việc bỏ phiếu qua thư sẽ "Không chính xác & gian lận" và đề nghị hoãn bầu cử. Newmark tiếp tục theo dõi từ nhà. Ông đăng thông tin trên Twitter và đăng lại rất nhiều tweet khác, chia sẻ những tin tức liên quan đến thông tin sai lệch về bầu cử và đạo đức báo chí, hoặc về những khoản hỗ trợ mới. Ông thường đăng tweet các bức ảnh về chim chóc.

Thỉnh thoảng, vợ ông cũng xuất hiện trong bài đăng: “Bà Newmark phàn nàn một con sóc đang ăn quả việt quất trên cây...” Bất kể điều gì xảy ra vào tháng 11, thì chắc chắn Newmark sẽ tiếp tục làm những gì mình đã làm trong nhiều năm. “Tôi có rất nhiều tiền, tôi vẫn sẽ cho đi khi tuổi xế chiều vẫn đang đến gần,” Newmark, 68 tuổi cho biết.

Ông sẽ tiếp tục cống hiến cho báo chí và an ninh mạng, nhưng ông cũng tặng cho mục tiêu từ thiện khác, bao gồm khoản tiền 100.000 USD để cứu hộ động vật hoang dã và các khoản tài trợ "dưới hàng trăm nghìn đô la Mỹ" cho quỹ cứu trợ các câu lạc bộ hài kịch đã bị đóng cửa trong đại dịch. “Đôi khi, tôi tạo ra ngoại lệ hài hước,” Newmark nói, vẫn điềm tĩnh như thường.

(*) Bản in theo tạp chí Forbes Việt Nam số 88, tháng 9.2020 


Đọc thêm >>>
Khi "kỳ lân" chuyển đổi mô hình
Bobobox vững chân trong đại dịch nhờ mô hình "khách sạn siêu nhỏ"
Eric Baker và thỏa thuận tệ nhất từ thương vụ “mua vé” 4 tỉ đô
Chuyện hệ trọng của doanh nghiệp thời nay
Ranh giới giữa khủng hoảng và suy thoái
Thử thách lớn của Big Hit - nhà quản lý ban nhạc K-Pop lừng danh BTS


"Giáo dục là làm cho con người tìm thấy chính mình". ---- Socrates - Triết gia

Tạp chí Forbes Việt Nam

Số 89 tháng 10.2020

 Số 89 tháng 10.2020

Bao Forbes Vietnam so 74
 
  • - DANH SÁCH 10 NGÂN HÀNG KINH DOANH HIỆU QUẢ NHẤT

    Các ngân hàng tư nhân năng động chiếm tỉ lệ áp đảo và xuất hiện ở các vị trí dẫn đầu.

  • - HÀNH TRÌNH CHINH ĐÔNG

    Đặt ưu tiên hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững, ông Trịnh Văn Tuấn xây dựng ngân hàng Phương Đông theo một lối riêng.

  • - THÀNH TỰU HAI THẬP NIÊN XÂY NỀN

    Nhiều năm ở chiếu dưới, Manulife Việt Nam vươn lên dẫn đầu thị phần bảo hiểm khai thác mới.

  • ĐƯỜNG ĐẾN SIÊU ỨNG DỤNG

    Có trong tay 20 triệu người dùng, MoMo đặt mục tiêu 50 triệu khách hàng và thành siêu ứng dụng.

  • - SỰ TRỞ LẠI CỦA “NGƯỜI CŨ”

    Ông Huỳnh Thanh Phong dẫn dắt FWD, gương mặt mới trong làng bảo hiểm, nhanh chóng phát triển.

  • - PHỎNG VẤN: TÌM KIẾM TRẢI NGHIỆM VƯỢT TRỘI

    Thực trạng, cơ hội và thách thức trong chuyển đổi số của ngân hàng theo quan điểm lãnh đạo ngân hàng VIB.

  • - DANH SÁCH NHỮNG NGƯỜI GIÀU NHẤT SINGAPORE